Flashback naar 2015: Disney domineert de bioscoopkalender met Marvel-titels die schijnbaar een onuitputtelijke bron van succes vormen en in december wordt met overdonderend kassaresultaat de eerste door J.J. Abrams geregisseerde Star Wars-prent uitgebracht na de dure maar veelbelovende overname van Lucasfilm. 2026: Disney doet een wanhopige poging om de Marvel Studio’s uit het slop te trekken met Avengers: Doomsday na het verwateren van de franchise door eindeloze televisiereeksen en een aantal regelrecht flops. De studio probeert via The Mandalorian and Grogu eigenlijk exact hetzelfde te doen maar dan voor de Star Wars franchise, na een zelfopgelegd mortuarium van verschillende jaren.
Na het floppen van wat vreemd genoeg de beste toevoeging tot het universum was in lange tijd (Solo: A Star Wars Story, ook nog eens totaal verrassend van de hand van Ron Howard) besloot The House of the Mouse dat het even genoeg geweest was met het uitmelken van George Lucas’ saga. Alle nog niet in productie zijnde projecten gingen de diepvriezer in, al werd Rise of Skywalker uiteraard nog uitgebracht. Daarbuiten mochten enkel reeds ontwikkelde reeksen (waaronder het bejubelde Andor) doorlopen op streaming, nieuw bedacht materiaal kwam er niet meer. Bovendien ging men zich beraden over hoe het verder moest nu het publiek het steeds maar meer uitbreiden van de verhaallijnen duidelijk een beetje moe was. De ondertussen vervangen CEO van Disney, Bob Iger, stelde onomwonden dat de eindeloze reeks aan Marvel-producten verantwoordelijk was voor het verwateren van de interesse van de fans en Star Wars was op exact hetzelfde punt aangekomen. Er waren zoveel onnodige en oninteressante zijsporen gecreëerd dat niemand nog zat te wachten op een zoveelste spin-off rond een personage dat in de achtergrond te zien was van een of andere film.
In het licht van dat alles, is het tekenend voor het nog steeds schrijnende gebrek aan inspiratie dat de eerste Star Wars-film die na zeven jaar in de zalen komt, uitgerekend weer een beroep doet op een serie die al bestond. Aanvankelijk scoorde die reeks met de figuur van ‘Baby-Yoda,’ maar eigenlijk zag men zich ook daar al snel geconfronteerd met steeds verder afkalvende bijval. Blijkbaar heeft al die zelfreflectie dan toch niet veel meer opgebracht dan “laten we een film maken naar één van de series die al over het hoogtepunt heen is.” Ook inzake regie is er niet echt een omslag te merken: er werd een beroep gedaan op Jon Favreau die een enkele episode van de streamingreeks voor zijn rekening nam, maar verder vooral bekend is als de getrouwe Disney-knecht achter Iron Man die ooit eens een wat meer begenadigd moment kende met de live-action-versie van Jungle Book.
Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat The Mandalorian and Grogu in de verste verte geen frisse wind doorheen het Star Wars landschap laat waaien. Als Rise of Skywalker de absolute bodem was inzake kwaliteit, dan wordt er hier gewoon op dezelfde manier verder gewerkt, zij het zelfs nog een trapje lager. Lucas bedacht de saga ooit omdat hij vond dat de cinema uit zijn tijdperk nood had aan een stevige injectie van fantasie. Je kan een discussie opzetten over de juistheid van die analyse, maar feit is dat fantasie en inspiratie zo wel ongeveer exact de elementen zijn die de franchise ondertussen al lang kwijt is gespeeld. Het laatste deel in de Skywalker-verhaallijn was zo’n log, opgeblazen en hol spektakel dat het aanvoelde alsof het laatste restje plezier en avontuur uit de franchise gezogen was. The Mandalorian and Grogu toont echter aan dat het nog veel erger kan: niet alleen zijn alle oprechte fantasie en verwondering totaal verdwenen (dat gevoel van even getransporteerd te worden naar een wonderlijke wereld die alleen in film bestaat), ze zijn nu ook nog eens vervangen door debiele onnozelheid (toegegeven, daar kent Lucas ook wat van, of bent u Jar Jar Binks vergeten?). Grogu en een Hutt samen plonzend in zee bij zonsondergang? Vier brabbelende en ronddansende hagedissen? Sommige momenten zijn zo beschamend slecht dat je hoopt dat dit gedrocht dermate spectaculair flopt dat Disney besluit in geen honderd jaar nog een Star Wars-film uit te brengen.
De eponieme premiejager (Pedro Pascal) en zijn groene gezel laveren in dit alles van wereld naar wereld, in een verhaaltje over het redden van de zoon van Jabba the Hutt (u weet wel, Han Solo’s kwelgeest uit Return of the Jedi) in het tijdperk dat valt net na het einde van de originele trilogie en dus een tijd vóór The Force Awakens (Star Wars-tijdlijnen uit elkaar houden is al even ingewikkeld geworden als de alternatieve realiteiten van Marvel van elkaar onderscheiden of de verschillende tijdssprongen en reboots uit het Star Trek-universum bijhouden). Sigourney Weaver speelt de opdrachtgever voor de missie en Mando en Grogu trekken op haar aangeven samen naar een onbestemde planeet alwaar ze zich onledig houden met gladiatorenonzin en robbertjes vechten.
Er is eigenlijk niks aan de film wat werkt en dat begint al bij de opbouw. Soms lijkt het alsof de makers nog steeds denken in het formaat van een televisie-episode. Elke scène wordt er doorheen gejaagd met als enig doel ons wat informatie te verschaffen of ons van het ene stukje info naar het andere te brengen: planeet, stukje hyperspace, en herhalen maar; informatie van een personage, snijden naar waar die info ons heenbrengt – een computergame neemt meer tijd om scènes te laten ademen. Als de ritmiek daarmee al volledig fout zit, dan is het is het zeker even slecht gesteld met de luie visuele aankleding: er wordt geen enkele moeite gedaan om de plaatsen waar we vertoeven een eigen karakter te geven. Het beste wat men kan verzinnen is er een kleurlaagje overheen gooien: alles gelig hier, dan weer groenig daar, en daar moeten we het dan maar mee doen. De film ontbeert doordachte esthetiek, ruimtelijke diepte en vooral belichting die ons ook het gevoel geeft dat al die plaatsen die we bezoeken meer zijn dan enkel wat digitale opsmuk. Tel daarbij op, om de paar momenten een ander flauw CGI-gedrocht en de erbarmelijk geregisseerde gevechten, en je hebt een zootje waar nauwelijks naar te kijken valt.
Nog veel erger is de opgeklopte nostalgie die ons voortdurend door de strot geramd wordt, een element dat de grootste gesel is van de hedendaagse populaire cultuur en dat hier naar ongekende hoogtes wordt getild. Werkelijk de hele prent zit volgestouwd met details die enkel als doel hebben een enthousiaste herkenningsreflex te ontlokken aan het slaafs volgende publiek.
De Star Wars-mythologie van George Lucas is ondertussen zodanig doodgebloed en uitgemolken dat het zinloos lijkt om die bedenkingen zelfs nog op te werpen. Laat echter één ding duidelijk zijn: met goede cinema heeft dit al lang niks meer te maken en zelfs niet meer met enige vorm van onderhoudend entertainment.
Trouwens … wil er iemand aan Martin Scorsese zeggen dat het oké is uit te halen naar superheldenfilms, maar minder oké is om dan zijn stem te lenen aan een prent die in hetzelfde bedje ziek is als de Marvel-franchise?
