De nieuwste prent van Pedro Almodóvar (in België plots Autofiction genoemd), die pas komt overgewaaid van op het filmfestival in Cannes – waar Amarga Navidad deel uitmaakte van de officiële competitie – bevestigt dat de Madrileense maestro in de herfst van zijn loopbaan beduidend milder is geworden.
De subversieve toon en speelse provocaties die zowel zijn beginperiode als de eerste helft van z’n langlopende carrière tekenden, evolueerden gaandeweg naar meer volwassen, fraai gestileerde melodrama’s tot films waarmee Almodóvar zichzelf een spiegel voorhield. Dit laatste gaat zeker ook op voor Amarga Navidad, dat min of meer in het verlengde ligt van Dolor y gloria uit 2019, wat misschien wel zijn meest persoonlijke film tot op heden was.
In Amarga Navidad, Almodóvars eerste film sinds het met de Gouden Leeuw bekroonde The Room Next Door, lopen fictie en realiteit door elkaar en wordt alles verdeeld over twee tijdsperiodes. In het eerste verhaal, dat zich situeert in 2004, maken we kennis met Elsa (Bárbara Lennie), een gewezen filmmaakster die aan het hoofd staat van een reclamebureau. Om het recente verlies van haar moeder te verwerken stort de vrouw zich op haar job, tot een paniekaanval Elsa dwingt een pauze in te lassen.
Het duurt niet lang vooraleer de schepper van Átame! en Hable con ella echter onthult dat Elsa eigenlijk voortkomt uit de verbeelding van Raúl (het andere hoofdpersonage uit Amarga Navidad), een regisseur die kampt met een creatieve dip – en we in feite dus kijken naar een verfilmd scenario. Raúls eigen verhaal loopt parallel aan dat van Elsa, maar beide onderdelen weten nooit echt samen te klitten tot een coherent geheel.
Dat de narratieve structuur het vaak laat afweten, zorgt ervoor dat we nooit echt worden meegezogen in de plotverwikkelingen, al verveelt Amarga Navidad niet. Je voelt dat het allemaal minder gestroomlijnd is en dat de film soms met haken en ogen aaneen hangt. Het scenario, dat toch wel enkele gaten vertoont en het grootste knelpunt vormt van de film, lijkt bij momenten wel een samenraapsel van enkele vluchtige ideeën (sommige zaken gebeuren abrupt zonder dat er een directe aanleiding voor te vinden is), waardoor het ook zelden helder wordt waar Almodóvar de prent nu precies heen leidt.
Waar het ook in Spanje verdeeld onthaalde Amarga Navidad inhoudelijk tekortschiet, worden deze gebreken dan toch ten dele gecompenseerd door de verzorgde mise-en-scène, de mooie begeleidende score van huiscomponist Alberto Iglesias en de zachte kleurenfotografie van DOP Pau Esteve Birba. Toch mist Amarga Navidad over de hele lijn overtuigingskracht en de film kan zeker niet concurreren met Almodóvars beste werk. Daarin wist hij de gevoelens van zijn personages doorgaans haarfijn te ontleden, wat toch een aanzienlijk verschil is met de ietwat slordige manier waarop alles hier in elkaar is geknutseld.
