Blijkbaar doen films over regisseurs die hun persoonlijke familiale demonen verwerken doorheen hun werk, het momenteel erg goed op internationale festivals. Vorig jaar was er de triomf van het Oscarwinnende maar zwaar over het paard getilde Sentimental Value van Joachim Trier, deze week komen er – rechtstreeks vanop het festival van Cannes – niet minder dan twee films rond dezelfde thematiek in de zalen: Bitter Christmas van Pedro Almodóvar en deze The Beloved van van de veel minder bekende Rodrigo Sorogoyen die voorheen enkel zijn naam bij het publiek wat vestigde met Stockholm en As Bestas.
Ook hier dus als brandpunt een filmmaker (gespeeld door Javier Bardem) die net als in Sentimental Value een prent wil draaien met in de hoofdrol de dochter waarvan hij vervreemde (Victoria Luengo, opvallend genoeg óók te zien in de reeds aangehaalde nieuwste van Almodóvar). Het verschil is dat in het drama van Trier de betrachting om samen te werken pas in de finale zijn beslag kreeg, terwijl hier de beoogde samenwerking helemaal centraal staat. En dus worden de opnames op de filmset voor beide protagonisten eigenlijk een rondje verwerken van onopgeloste persoonlijke problemen en trauma’s.
Van bij de eerste beelden is vooral duidelijk dat dit een prent is die merkelijk superieur is aan wat Trier met gelijkaardig materiaal deed. We zien een afspraak in een restaurant tussen vader en dochter die elkaar dertien jaar lang niet gezien hebben: hij een succesvol cineast met Oscars op zijn naam die teruggekeerd is naar Spanje na jaren in de VS te hebben gewoond en gefilmd, zij een werkloze actrice die de kans die haar vader haar aanbiedt om in een grote productie te spelen, zeker kan gebruiken. Anders dan in Sentimental Value dat voortdurend in de dialogen benadrukte hoe bijzonder de beelden wel waren, wordt er hier voor gekozen om het werk voor zichzelf te laten spreken. De camera maakt gebruik van zulke extreme close-ups dat er een claustrofobisch gevoel ontstaat en bij het snijden tussen de verschillende tegenshots in het gesprek, worden licht ongewone instellingen gebruikt, waardoor nog meer een ontwrichtend effect ontstaat dat een enorme spanning schenkt aan de minutenlang doorlopende scène. Zoals Jean-Luc Godard in 1962 in Vivre sa Vie een gesprek filmde zonder ons de tegenshots te gunnen en daarmee een grote beklemming genereerde, zo weten de makers ook hier dat ingrijpen in een heel klassieke conventie van de filmtaal -een gesprek tonen in wisselende shots van de ene spreker en de andere – het publiek op zijn ongemak zal brengen. Die ingreep draagt dan ook bij tot de effectiviteit van de uiteindelijke ontlading van de onuitgesproken spanning die hangt tussen beide gesprekspartners.
Die spanning en het al dan niet ontladen ervan, speelt de hele film lang de hoofdrol. Toch duurt het nog tot diep in de looptijd, voordat de opening gespiegeld wordt in een nieuw lang moment dat ons opnieuw toestaat de ontlading van de opgehoopte conflicten te aanschouwen. Daarbovenop, maakt Sorogoyen van The Beloved ook een film over de manier waarop film dit soort gevoelens representeert. De mise-en-abyme hier werkt dan ook heel goed: we zien hoe drama geënsceneerd wordt, terwijl waar we naar kijken uiteraard voor ons op dezelfde wijze geënsceneerd wordt en alles – licht, kaders, geluid – er ons voortdurend aan herinnert dat we kijken naar een film, een representatie van de werkelijkheid en niet de werkelijkheid zelf.
Een dergelijk spel met het medium kan je je als regisseur uiteraard enkel permitteren als de cast voldoende sterk is om het concept te dragen, maar Sorogoyen kan daar gelukkig rekenen op sterke prestaties van Bardem en Luengo die een stevige ruggengraat schenken aan de sluimerende conflicten. Als er dan toch één punt is waarop het geheel iets minder sterk scoort, dan is het op de manier waarop alles toch wat op afstand gehouden wordt. We kijken, analyseren en observeren, maar nooit hebben we ook echt het gevoel deel uit te maken van de emoties waar The Beloved om draait, wat toch een klein beetje een gemiste kans is.
