“De kindertijd is een ziekte – een kwaal waar je overheen groeit”. Het is een citaat dat wordt toegeschreven aan de Britse auteur en Nobelprijswinnaar William Golding, die in zijn eerste roman Lord of the Flies uit 1954 een vernietigend beeld schetste van de menselijke natuur. De invloed van dit literaire meesterwerk is duidelijk waar te nemen in The Plague, een beklemmende psychologische thriller waarmee de jonge Amerikaanse scenarist/regisseur Charlie Polinger zijn langspeelfilmdebuut maakt.
In de trefzeker geregisseerde prent zien we alles door de ogen van de twaalfjarige Ben (Everett Blunck) die na de scheiding van z’n ouders verhuist van Boston naar een buitenwijk in Californië. Om gewend te raken aan deze nieuwe omgeving wordt de onzekere jongen ingeschreven in een zomerkamp voor waterpolo, waar hij aansluiting vindt bij een groepje van populaire leeftijdsgenoten. Wanneer de schuchtere Eli, die lijdt aan een zeldzame huidaandoening, echter het doelwit wordt van hun toxische spelletjes, krijgt Ben last van gewetenswroeging – maar hij durft zich niet tegen het pestgedrag te verzetten uit schrik om zelf te worden uitgesloten.
Met The Plague dompelt Charlie Polinger, die een achtergrond in het theater heeft, ons onder in een pijnlijk herkenbare wereld van sociale hiërarchieën in de aanloop naar de adolescentie. De film is een scherpzinnige analyse van de jeugdcultuur en de mechanismen van intimidatie. De regisseur brengt de groepsdynamiek en het benauwende gevoel van isolatie erg realistisch over. De eerste beelden van The Plague – die zich afspelen onder een stilstaand wateroppervlak en schijnbaar alleen ledematen laten zien die wat doelloos in het rond spartelen – roepen van meet af aan een onheilspellende sfeer op. Die wordt nog extra onderstreept door de claustrofobische setting en een kille beeldtaal. Met lang aangehouden tracking shots, beheerst camerawerk – geschoten op 35 mm – en een akelig geluidsdesign (de score van Johan Lenox zit vol dissonante effecten en schrille strijkers) wordt quasi voortdurend een gevoel van onbehagen teweeggebracht.
Dat de combinatie van deze verschillende factoren duidelijk werkt en een geslaagde genreoefening oplevert is één ding, maar dat The Plague zich hierdoor ook weet te onderscheiden van de traditionele coming-of-age film of de doordeweekse thriller is toch een kleine verrassing. Polinger, die een scherp visueel oog heeft ontwikkeld en de kijker dikwijls in het midden van de actie plaatst, is immers niet geïnteresseerd in afgezaagde jump scares of bloedvergieten, maar gaat voor een subtiele aanpak. De ware horror van de raak geobserveerde film schuilt in de manier waarop de kinderen met elkaar omgaan en het gemak waarmee ze kennelijk bereid zijn om de ander te vernederen of te verraden.
Het verhaal van The Plague bevat uiteraard veel universele elementen. Hoewel de film inhoudelijk weinig vernieuwend is en zichzelf soms een beetje begint te herhalen, valt de prent toch op door de openhartigheid waarmee het centrale thema in de aandacht wordt gezet. De persoonlijke dagboeken die de regisseur als opgroeiend kind bijhield, dienden als grondstof voor de film zonder daarom echt autobiografisch te zijn. Daarnaast bestudeerde de cineast ter voorbereiding van The Plague ook een hele reeks oorlogsfilms (van The Cranes are Flying en Idi I smotri tot Apocalypse Now en Platoon), alsof hij de prepuberteit wou herscheppen tot een meedogenloos strijdveld. Polinger, die de opnames van zijn volgende film reeds voltooide – een herinterpretatie van Edgar Allen Poe’s The Masque of the Red Death, met Mickey Madison en Léa Seydoux – is in ieder geval een naam om in de gaten te houden. Al moeten we zeker ook stilstaan bij de sterke vertolkingen die de regisseur bij zijn jeugdige cast naar boven wist te halen. De acteerprestaties zijn stuk voor stuk van hoog niveau en laten u bijna aan den lijve ondervinden dat er op wreedheid en terreur geen leeftijd staat.
