Beatles For Sale – Help! – Rubber Soul




Beatles For Sale

Sleuteltracks: ‘I’m A Loser’, ‘Rock And Roll Music’, ‘Eight
Days A Week’

‘Beatles For Sale’ is de tweede plaat die Liverpools bekendste
inwoners in 1964 uitbrengen. De opnames van ‘A Hard Day’s Night
duren al enkele maanden en ook ‘The Beatles For Sale’ wordt in twee
schijven opgenomen want tussendoor wordt er nog opgetreden en
promotie gevoerd. De opnamesessies lopen van 11 tot 14 augustus en
van 29 september tot 26 oktober. Maar succes eist zijn tol: de
Beatlemania is vermoeiend en The Beatles zijn dan ook aan het einde
van hun Latijn. Op de albumhoes staan dan ook geen bekken trekkende
en lachende jongemannen, maar vier vermoeid ogende twintigers die
wat troosteloos naar de camera staren.

De constante stress, druk en vermoeidheid van de hectische jaren
63-64 uit zich op twee manieren in ‘Beatles For Sale’: John Lennon
doet een eerste poging tot diepgang in zijn teksten terwijl de band
daarnaast ook teruggrijpt naar haar rock-‘n-rollroots met covers
van grootheden als Chuck Berry, Buddy
Holly
en Carl Perkins. The Beatles zijn
aan een eerste groot kruispunt gekomen: ze hebben wereldwijd succes
maar dat blijkt niet enkel uit geurende rozen en schijnende manen
te bestaan. Welke richting moeten ze volgen? Moeten ze vooruit of
blijven ze trouw aan hun wortels?

Het zijn de eerste drie nummers op de plaat, ‘No Reply’, ‘I’m A
Loser’ en ‘Baby’s In Black’, die voorzichtig kiezen voor
vooruitgang. Lennons teksten zijn zwarter en bitterder en
overstijgen de gewoonlijke liefdesversjes. Het was tijdens hun
bezoek in Amerika datzelfde jaar dat The Beatles in contact kwamen
met Bob Dylan, die met zijn teksten veel dieper
ging dan Lennon & McCartney en wiens publiek uit meer dan
schreeuwende tienermeisjes bestond. Dylan zou de Liverpudlians niet
alleen laten kennis maken met zijn muziek en schrijfsels, hij zou
hen ook de geneugten van marihuana leren kennen. John Lennon haalt
niet het transcendente niveau van de Amerikaan (en zal dat ook
nooit halen) en blijft vooral in teenagst steken, maar het is wel
de eerste keer dat de duistere kant van Lennon als songwriter aan
de oppervlakte komt.

De overige nummers van het album bestaan voor een groot stuk uit
covers van rock-‘n-rolliconen en is eigenlijk de muziek die The
Beatles speelden in hun Hamburg-periode. Het enige echt
noemenswaardige eigen nummer is ‘Eight Days A Week’ dat in Amerika
als single werd uitgebracht. Vreemd genoeg was de band zelf niet
echt dol op de song en hebben ze het nooit live gespeeld.

‘Beatles For Sale’ is zeker niet het belangrijkste of beste album
van The Beatles; het kan eerder als een overgangsalbum beschouwd
worden: vier eenvoudige jongens uit Liverpool worden geconfronteerd
met hun nieuwe status en worstelen met de gevolgen daarvan. Het
suikerzoete randje van de onschuldige popsongs van hun eerste
albums krijgt een wat wrange smaak. Het gevoel van het album is
dubbel: enerzijds beginnen ze wat verder te kijken dan hun oude
invloeden, terwijl ze aan de andere kant er bijna reactionair naar
teruggrijpen.

Help!

Sleuteltracks: ‘Help!’, ‘Ticket To Ride’, ‘Yesterday’,
You’ve Got to Hide Your Love Away’

Wanneer The Beatles in ’65 met een tweede film komen, hoort daar
natuurlijk de bijpassende soundtrack bij. Hoewel niet alle nummers
even sterk zijn, staan er toch drie songs op die tot het
collectieve wereldgeheugen behoren: ‘Help!’, ‘Ticket To Ride’ en
‘Yesterday’. Maar net als ‘Beatles For Sale’ is het een plaat die
hinkt op twee gedachten, tussen de oude Beatles en invloeden uit de
Nieuwe Wereld.

Titelsong en opener ‘Help!’ is de onschuldige luchtige pop van de
eerste platen, maar de inhoud is veel donkerder. ‘Help!’ is echt
een schreeuw om hulp; de roem weegt al sinds ‘Beatles For Sale’
zwaar op de schouders van het viertal. De folkinvloeden, die in het
vorige album al voorzichtig doorklonken, tekenen ook hier weer
present in ‘You’ve Got to Hide Your Love Away’ en ‘Yesterday’. De
serieux van de Amerikaanse folk is afwezig, maar dat is ergens ook
wel logisch, het is een serieux die niet past bij de olijke
Britten. The Beatles verstaan daarentegen wel de kunst om heersende
muziektendensen in te passen in hun eigen popsound. ‘Ticket To
Ride’ gebruikt zo een twaalfsnarige gitaar, net zoals de versie van
‘Mr. Tambourine Man’ van The Byrds, die op dat
moment zowat de grootste band van de States zijn. De weg van de
folkrock zouden The Beatles op hun volgende album verder gaan
verkennen, een genre dat ook beter bij hen lijkt aan te sluiten dan
de ‘echte’ folk.

Naast Lennon en McCartney schrijft ook George Harrison twee songs:
‘I Need You’ en ‘You Like Me Too Much’. Het zijn pas nummer twee en
drie van zijn hand, na ‘Don’t Bother Me’ uit 1963, maar het is toch
nog even wachten voor de jongste het niveau haalt om een klassieker
te fabriceren.

Op de albumcover staan de vier Beatles met vlaggen in de handen. Ze
geven de indruk dat ze met vlaggenseinen ‘HELP’ spellen. Dat was
ook de bedoeling van de fotograaf, maar de houding werd aangepast
naar wat het mooiste resultaat gaf op foto. The Beatles spellen dus
niet ‘HELP’, maar het betekenisloze ‘NUJV’ (op de licht gewijzigde
Amerikaans hoes spellen ze ‘NVUJ’).

Eigenlijk is ‘Help’ net als ‘Beatles For Sale’ een beetje een
overgangsalbum, met dat verschil dat op ‘Help’ wel enkele grote
klassiekers staan. Het proces naar volwassenwording zet zich
verder, deels gedwongen door de negatieve kant van hun eigen
succes.

Rubber Soul

Sleuteltracks: ‘Drive My Car’, ‘Norwegian
Wood’, ‘Nowhere Man’, ‘What Goes On’, ‘In My
Life’

‘Rubber Soul’ is het eerste echte hoogtepunt uit de carrière van
The Beatles. Waar de vorige albums goed gemaakte en gemarkete
popplaten waren met een focus op singles, slaagden ze er nu in een
echt album te maken dat goed aan elkaar hangt en met zin voor
avontuur zonder hun trouw te verliezen aan de vlot klinkende
popsong. De folkrock-invloeden die zich sinds ‘Beatles For Sale’
sporadisch toonden, vinden ook hier weer een plaats. Maar ook de
eerste psychedelische geluiden klinken door en dat is niet
verwonderlijk: The Beatles ‘ontdekken’ de opnamestudio en haar
mogelijkheden.

Het album trapt stevig af met de rocker ‘Drive My Car’, dat
gekenmerkt wordt door soulvolle baslijnen onder invloed van Otis
Reddings ‘Respect’. De albumtitel knipoogt dan ook naar het genre
via een omweg: een zwarte muzikant noemde Mick
Jagger
s zangstijl ‘plastic soul‘. De tweede song
slaat dan een heel ander weg in: ‘Norwegian Wood’ is een
opmerkelijke song zowel qua inhoud als qua sound. De sitar is
prominent aanwezig en is – naast een uiting van Harrisons interesse
voor Oosterse filosofieën – ook een voorteken voor het uitbreiden
van hun instrumentarium en het binnensluipen van psychedelische
elementen. De lyrics van deze song zijn Dylanesk maar deze keer wel
geslaagd en volwassen. Het gevecht met de eigen persoon en de
onophoudende druk blijft zo ook een wederkerend thema.

Studiospielereien zijn talrijk, al zijn ze natuurlijk niet zo
alomtegenwoordig als op sommige latere albums. Hun invloed
daarentegen is niet te onderkennen. De zwaar gecompresseerde piano
uit ‘The World’ zou opgepikt worden door zowat de hele
psychedelische rockscene. De clavecimbel uit ‘In My Life’ is
eigenlijk een doodgewone piano die vervormd wordt door het spelen
met de snelheden van de opnametapes. De suikerzoete liefdesliefjes
van de vroege Beatles worden ook ingeruild voor meer zwartgallige
visies zoals ‘I’m Looking Trough You’.

The Beatles en hun entourage slagen erin de gangbare trends subtiel
binnen te brengen in hun sound zonder hun fans van het eerste uur
te verliezen. Het talent van The Beatles zit dan ook niet alleen
bij John, Paul, George en Ringo maar ook bij George Martin en bij
het management. Het is ook niet voor niks dat ‘Rubber Soul’ op drie
december wordt uitgebracht: de eindejaarsperiode is in aantocht, de
traditionele periode waarin de consument bakken geld uitgeeft. Maar
‘Rubber Soul’ bewijst ook dat The Beatles meer zijn dan een hype,
dat het viertal meer is dan vier vlotte, matig rebelse jongens met
schelmenstreken. De backcatalogue van Lennon/McCartney begint al
aardig aan te dikken met klassieke popsongs. Met het materiaal en
personeel dat ze voorhanden hebben, kunnen ze ook in de studio een
stap verder zetten. Maar boven alles is ‘Rubber Soul’ het eerste
grote Beatles albums.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

5 × 3 =