Kliekjesdag! Een dag waarop de overschotten van de voorbije dagen samengegooid worden in de hoop er een smakelijk geheel van te maken. De ene keer lukt dat beter dan de andere keer, want overschotjes kunnen best wel lekker smaken zolang men maar enige originaliteit aan de dag weet te leggen.
Wanneer muzikanten de restjes die de studioalbums niet gehaald hebben bij elkaar rapen en bundelen gebruiken ze hiervoor maar al te graag dure woorden als “extras” en “outtakes” om te verhullen dat de songs met reden niet eerder verschenen. Dit soort verzamelalbums is vaak op een snelle cash-in gericht. Seven Swans van Sufjan Stevens deed echter het onmogelijke: het tussendoortje met nummers die Michigan niet gehaald hadden, bleek ontelbaar keer sterker te zijn dan het “moederalbum”. Het is echter de vraag of The Avalanche hetzelfde teweeg kan brengen.
De hoes zegt het eigenlijk zelf al: “Shamelessly compiled by Sufjan Stevens”, met een vette knipoog laat Stevens een overschot aan nummers op de wereld los. Niet minder dan eenentwintig nummers staan op The Avalanche, waardoor het totale aantal Illinoise-songs afklokt op een kloeke drieëenveertig (!) nummers zonder dat er ook maar één valse noot te horen is. Mindere goden zouden maar al te graag een arm en/of een been overhebben voor deze “afdankertjes” uit het Stevensuniversum.
Uiteindelijk zijn het wel degelijk afdankertjes geworden. Nergens haalt The Avalanche het niveau van Seven Swans of Illinoise. Ondanks het gebruik van het bekende instrumentarium en de hulp van zijn liveband hebben de songs te weinig een eigen smoelwerk en is de diversiteit die Illinoise zo heerlijk liet smaken, veel minder aanwezig. Uiteraard is hier geen afwerking aan te pas gekomen zoals bij het “moederalbum” het geval was, maar ook zonder dit fijnstemmen blijven de songs nog te veel steken in losse ideeën en aanzetten.
Toch heeft het album zijn merites: Stevens blijft een geniale songschrijver die een gebeurtenis, een wereld of een leven in een song kan vatten, zelfs al zijn het niet meer dan onafgewerkte nummers. The Avalanche legt dan ook vooral bloot hoeveel werk en toewijding er wel niet in Illinoise is geslopen. De ruwe schetsen die hier tentoongesteld worden, tonen een kunstenaar op het hoogtepunt van zijn kunnen. Meerdere songs smeken gewoon om bijgeslepen te worden opdat ze ten volle zouden schitteren.
Illinoise had een dubbelalbum moeten worden, maar om allerlei redenen van praktische aard eindigde het in zijn huidige vorm. Verschillende van de songs die het album niet haalden, kwamen uiteindelijk op The Avalanche terecht. Wie het al bij al schetsmatige album hoort, kan dan ook niet anders dan zich verwonderd afvragen hoe die dubbel-cd dan wel geklonken had en vooral of het dan toch mogelijk geweest was de huidige versie te overtreffen. Het antwoord is niet terug te vinden op The Avalanche, maar de vragen en twijfels wel.
