Before Sunset

Vertel het vooral aan niemand voort, maar heel af en toe, zo eens om de tien jaar, komt er nog wel eens een film uit die door al m’n zorgvuldig gecultiveerd cynisme heen weet te breken om me, zolang het duurt en het duurt nooit erg lang, even te doen geloven in de mogelijkheid van wat je noemt: ongegeneerde, voorbeschikte liefde. Twee mensen die voor de rest van hun leven samen zullen blijven en gelukkig zijn, die voor elkaar zijn gemaakt. Maak u vooral geen zorgen, kort daarna neem ik dan weer drie Dafalgans in, en zet ik ‘A Clockwork Orange’ of ‘Irréversible’ op de dvd om me er weer eens van te overtuigen wat een smeerboel de wereld eigenlijk wel is, maar zolang die romantische film duurt ben ik een even grote, hulpeloze snul als eender welke softie die ooit zat te janken bij ‘The Bridges of Madison County’.

In 1995 maakte Richard Linklater ‘Before Sunrise’, en iedereen met ook maar één gram gevoel in z’n lijf kon niet anders dan door de knieën gaan. Ethan Hawke was Jesse, Julie Delpy was Céline – twee volslagen vreemden die elkaar ontmoeten op een trein richting Wenen en aan de praat raken. Aangezien Jesse de volgende ochtend pas z’n vliegtuig naar Amerika kan halen en hij geen geld heeft voor een hotel voor de nacht, stelt hij aan Céline voor om samen met hem uit de trein te stappen en wandelend en pratend de nacht in Wenen door te brengen. Het resultaat was een bloedmooie film, over een jongen en een meisje die tijdens hun luttele uren samen een diepe emotionele connectie voelen ontstaan. Ze babbelen over het leven, de liefde, seks, hoop, angst, de dood, en gaandeweg beseffen ze dat ze nog nooit eerder zo oprecht hebben kunnen spreken over al die dingen die er écht toe doen, die dingen waar je normaal gezien over zwijgt omdat de mensen anders algauw zo’n gezicht trekken van: “daar heb je hem weer met z’n gezeur”. Aan het einde van de film spreken Jesse en Céline af dat ze geen telefoonnummers zullen uitwisselen, want dat is te banaal en leidt toch nergens toe, maar dat ze elkaar over zes maanden opnieuw zullen ontmoeten op het treinstation waar ze afscheid van elkaar nemen. Nu, in ‘Before Sunset’, komen we eindelijk te weten of ze hun afspraak zijn nagekomen.

We zijn negen jaar verder. De ontmoeting op het station in Wenen is niet doorgegaan, maar Jesse heeft een boek geschreven over zijn wonderlijke nacht met Céline. Wanneer hij op promotietour gaat in Parijs, staat de schone Française plotseling opnieuw voor zijn neus en het is alsof er nauwelijks enige tijd is gepasseerd: de twee beginnen opnieuw te praten over de dingen des levens, wandelen een beetje door Parijs, zien de zon ondergaan en voelen die negen jaar oude kriebels weer herleven. Net als de vorige keer, heeft Jesse echter een vliegtuig te halen – ze hebben maar een paar uurtjes samen, maar het is algemeen geweten dat een paar uurtjes voldoende kunnen zijn om een heel leven overhoop te halen.

Het zou pure waanzin zijn om naar ‘Before Sunset’ te gaan kijken indien u ‘Before Sunrise’ niet hebt gezien – het is immers in die eerste film dat we de personages leren kennen, dat de emotionele band tussen Jesse en Céline wordt gesmeed. Tegen het einde van ‘Before Sunrise’ heb je het gevoel dat er niet alleen een band is ontstaan tussen die twee personages, maar ook tussen jezelf en de film, alsof je plots een paar nieuwe vrienden hebt bijgemaakt. Intelligente, sympathieke, grappige vrienden met wie je al eens prettig een boom kunt opzetten over eender welk onderwerp dat in je opkomt. ‘Before Sunset’ incasseert op dat gevoel. Na negen jaar komen we diezelfde mensen opnieuw tegen en omdat we de eerste film hebben gezien, zijn we onvermijdelijk nieuwsgierig naar wat er van hen geworden is. De makers hoeven niet meer te hengelen naar onze sympathie, want die hebben ze al lang, van de vorige keer. Het enige dat ze hoeven te doen, is die twee persoonlijkheden op pad sturen langs een paar van de mooiste plekjes van Parijs en ons up to date brengen over wat er is gebeurd in hun leven. Als je de eerste film nu niét hebt gezien, dan mis je dat effect volledig, en dan zie je waarschijnlijk enkel een ietwat doelloze film over twee dertigers die vaagweg interessante gesprekken met elkaar voeren. De emotionele investering is er niet.

In combinatie met ‘Before Sunrise’, is ‘Before Sunset’ echter een prachtige epiloog aan het verhaal: de personages zijn ouder en wijzer geworden, Hawke loopt rond met ietwat onrustwekkend ingevallen kaken, Delpy’s ogen verraden bijna tien jaar extra levenservaring – maar ze zijn wél nog steeds dezelfde mensen, met nog steeds dezelfde karakters en levensinstellingen. Hun gesprekken zijn nog steeds even boeiend en oprecht, maar ditmaal geladen met het soort van teleurstellingen dat elk leven nu eenmaal met zich meebrengt.

‘Before Sunset’ is met momenten een betoverende film: Linklater situeert de hele prent rond magic hour, die twee uurtjes rond zonsondergang wanneer een oranje-gele gloed de hele wereld overneemt, en die belichting versterkt op een subtiele manier de romantiek van de situatie. Tussen Hawke en Delpy knettert het alweer dat het geen naam heeft, en de dialogen… Tja, daar is het natuurlijk allemaal om te doen – Jesse en Céline kunnen met elkaar praten met een gemak, een vanzelfsprekendheid, waar andere mensen alleen van kunnen dromen en wij hebben de ongelooflijke mazzel dat we ernaar mogen luisteren. Hoe geïmproviseerd het allemaal ook klinkt, de film heeft altijd een clou om naartoe te werken, een punt om duidelijk te maken, het is nooit zomaar wat richtingloos gepalaver. Of het nu politiek is (I’m so glad you’re not one of those “freedom fries”-Americans), het huwelijk (I feel like I’m running a small nursery with someone I used to date) of iets anders, Jesse en Céline staan nooit zomaar wat te babbelen omdat ze hun eigen stem zo graag horen – ze hebben altijd een punt te maken, hoe subtiel of bescheiden dat punt dan ook mag zijn.

Heel af en toe slaat Linklater wel eens valse noot – het gebruik van beelden uit de eerste film tijdens de openingsscène was nergens voor nodig, en werkt eerlijk gezegd nogal storend. Ook het idee om Julie Delpy aan het einde van de film een liedje te laten zingen, neigt gevaarlijk in de richting van de schmaltz. Maar goed, laat dat u vooral niet weerhouden om te gaan kijken: ‘Before Sunset’ is een heerlijke film, een korte romantische blikseminslag, die met z’n magere 80 minuten speelduur nog het meest wegheeft van een ontzettend korte, vluchtige kus met een ontzettend mooi meisje, die je daarna nooit meer kunt vergeten.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

elf − 7 =