The Notebook




Regisseur en schrijver John Cassavetes was één van de weinige
filmmakers in de geschiedenis van het medium die het schijnbaar
doorhad – hoe je liefde in beeld moet brengen. Al zijn films waren
in wezen liefdesverhalen, die vaak een air van waanzin en agressie
meekregen. Zo onvoorspelbaar en onconventioneel als de grote liefde
uit uw leven, waren ook de films van Cassevetes. En wie me niet
gelooft, moet dringend ‘A Woman Under The Influence’ eens zien.
Vreemd en vooral jammer dan, dat niets van dat opmerkelijke talent
is overgegaan op zijn zoon, Nick Cassavetes, die ons met ‘The
Notebook’ zijn eigen visie op l’amour toujours biedt: een
simplistisch, voorspelbaar romantisch sprookje dat haast verzuipt
in z’n eigen pathetische tranerigheid.

Het verhaal begint heden ten dage in een verzorgingstehuis ergens
in een rustiek uithoekje van de VS. Duke (James Garner), maakt er
een gewoonte van om voor te lezen voor Allie (Gena Rowlands,
vroeger de echtgenote van John en nog steeds de moeder van Nick
Cassavetes), een dementerende oude vrouw die in haar gedrag en
spraak nog de laatste restjes overhoudt van de gedistingeerde dame
die ze ooit was. Duke vertelt haar het verhaal van de liefde tussen
Noah (Ryan Gosling), een jongen van simpele arbeidersafkomst, en
Allie (Rachel McAdams), dochter van rijke, gemene ouders. Tijdens
de zomer van 1940 leren ze elkaar op een onvoorstelbaar schattige
manier kennen, en het is meteen liefde op het eerste gezicht. De
twee onwaarschijnlijk fotogenieke geliefden spenderen samen een
gouden zomer van eindeloze zonsondergangen en verrassend zedige
hanky-panky in de auto, maar is hun relatie misschien toch
voorbestemd om roemloos ten onder te gaan?

Noah en Allie krijgen immers af te rekenen met zowat alles dat twee
minnaars uit elkaar kan houden zonder dat er orkanen of zinkende
schepen aan te pas komen: Allie’s ouders zijn vanzelfsprekend twee
arrogante rijkeluizen die er alles aan gelegen is om de droomprins
van hun dochter op de vlucht te doen slaan – let op de symbolische
manier waarop de Mefistofelessnor van Allie’s vader krult telkens
hij zich kwaad moet maken op z’n dochter. Vervolgens breekt de
Tweede Wereldoorlog uit, en moet Noah vanzelfsprekend naar het
front vertrekken – van die oorlog krijgen we niet veel te zien,
behalve dan dat die niet verhindert dat Noah’s grootste zorg nog
steeds z’n achtergelaten liefje is. Tegen de tijd dat hij
terugkomt, zit zij vast in een verloving met een goedbedoelende,
maar nogal saaie bankier. En net wanneer we denken dat ze dàt
allemaal hebben opgelost, beginnen we opnieuw van voren af aan en
komen Allie’s ouders nóg eens roet in het eten strooien. Romeo en
Juliet hebben voor minder zelfmoord gepleegd.

Het is duidelijk tot wat voor publiek Cassavetes zich hier richt:
romantische zielen die geen graten zien in een potje schaamteloze
emotionele manipulatie af en toe. We krijgen klasseverschillen,
oorlogen, amoureuze rivalen, zelfs oudjes die mentaal en fysiek aan
het aftakelen zijn. Cassavetes komt nog nét niet met een blikje
traangas in uw ogen spuiten – het enige dat nog aan ‘The Notebook’
ontbreekt, is Debra Winger die ergens in een hoekje zieltogend de
pijp ligt uit te gaan. Elk cliché van het genre is
vertegenwoordigd, inclusief regels tekst genre: ‘Zomerliefdes zijn
als vallende sterren: ze branden heel even fel op, en zijn dan
voorgoed verdwenen’. Als u zich dàt soort van teksten twee uur lang
kunt voorstellen en u uw gal niét omhoog voelt komen, dan is dit de
film voor u.

Liefdesdrama’s kunnen best mooi zijn, indien ze maar met een beetje
oprechtheid worden gebracht – alles aan ‘The Notebook’ is evenwel
vals. Een vakkundig uitgecalculeerd arsenaal aan obligate,
melodramatische situaties die erop bezien zijn om u nù, zo snel
mogelijk, direct, aan het huilen te brengen. Nù, zeg ik! Maar huil
dan toch! U ziet: zo werkt het niet.

Wat ook niet helpt, zijn de vertolkingen: Ryan Gosling doet
bijzonder eigenaardige dingen met z’n wenkbrauwen, waarvan ik
alleen maar kan vermoeden dat het pogingen waren om (hou u vast)
emotie te tonen. Met al dat is zijn vertolking opvallend
eentonig – de Noah die we aan het begin van de film zien, is
dezelfde die we aan het einde terugvinden. Zijn personage maakt een
haast apocalyptische hoeveelheid rampen mee onderweg naar de ware
liefde, maar Goslings gezicht blijft een blanco vel papier.

Hetzelfde kan grosso modo worden gezegd voor Rachel McAdams, die er
dan wel erg aardig uitziet, maar zich hier voornamelijk beperkt tot
a) gekrijs van vreugde; b) gekrijs van verdriet. Dat ze na elke
willekeurige draaidag nog een stem overhad, mag een klein mirakel
heten.

Voeg daar nog aan de toe dat de film logistiek ook al niet zoveel
te bieden heeft: de lichtintensiteit tussen twee verschillende
shots in dezelfde scène kan soms hallucinant sterk verschillen,
alsof de éne hoek van de bewuste sequens ‘s ochtends, en de andere
‘s avonds werd gefilmd, met een heel ander licht als gevolg. We
zien Noah en Allie ‘s avonds een wandelingetje maken (in de zomer,
in het zuiden van de VS), en hun adem is zichtbaar – wordt het daar
dan zo koud? Zelfs de ooglijnen van de personages kloppen niet
altijd, zodat je twee acteurs tegenover elkaar ziet staan, zónder
dat ze echt naar elkaar kijken – ze kijken over elkaars schouder.
Dat is de fout van de regisseur – dié moet immers aan de acteurs
zeggen welke richting ze moeten inkijken opdat het zou kloppen met
de camerapositie. Voor een big budget Amerikaanse productie zouden
dat soort van technische kemels toch echt niet mogen?

‘The Notebook’ is een mierzoet romantisch sprookje dat bulkt van de
clichés, dat drie keer lijkt te eindigen, maar vervolgens beslist
om er nog maar even mee door te gaan, dat ongeïnspireerd wordt
geacteerd en dat filmtechnisch ondermaats is. Enfin: ik vond het
niet al te best. Te mijden.

http://www.thenotebookmovie.com/

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

dertien − negen =