150 @ Wels Unlimited 2025 is een viering, een gedicht, een samenvatting, een dans en een finale die er geen is. Het is de 35ste én laatste fysieke release van Wig, het label dat verbonden is aan de Stichting van Ig Henneman en Ab Baars. Het is muziek maken in z’n meest ongecompliceerde vorm, en tegelijk het resultaat van decennia samen leven en samen spelen.
Hun relatie gaat al langer terug, maar als muzikaal duo werken Henneman en Baars samen sinds 1999, toen ze het podium deelden in Rome. Sindsdien volgden er talloze concerten en releases, in duo – Stof (2007), Autumn Songs (2013), Canzoni Di Primavera (2018) – en met gasten als Misha Mengelberg (Sliptong, 2009) en Dave Burrell (Trandans, 2017). En dan waren er ook enkele grotere formaties waar ze deel van uitmaakten, zoals Perch Hen Brock & Rain, hun kwartet met Ingrid Laubrock en Tom Rainey. Het duoformaat, de meest directe, intieme vorm van muzikale interactie, bleef altijd de kern.
Eind december vierden ze in Amsterdam hun gezamenlijke verjaardag – zij tachtig, hij zeventig – met het toepasselijk getitelde evenement Shapes, Lines and Layers. Er werden composites van Henneman uitgevoerd (met als hoogtepunt de première van “Ballade” voor accordeon en mezzosopraan), er werd samen gegeten met alle aanwezigen, en er werd geïmproviseerd met verwanten als Tobias Delius, Joëlle Léandre en Gerry Hemingway en anderen. Je kon er twee nieuwe publicaties aanschaffen: Ab Baars Zeventig, een fraai vormgegeven boek met schilderijen, muziek en gedichten van Baars, en deze 150 @ Wels Unlimited 2025, opgenomen op 9 november 2025 in Oostenrijk en anderhalf maand later al beschikbaar op cd.
Ik sprak eens met Baars over de schroom die ik voelde om te schrijven over (geïmproviseerde) muziek. Hoe haalde ik het in m’n hoofd om met m’n beperkte referentiekader en kennis van muziektheorie te schrijven over muziek die overduidelijk gespeeld werd door waanzinnig onderlegde muzikanten, waarvan er vele levenslange studenten zijn? Baars stelde me gerust. Dat ik niet kon benoemen wat er gebeurde op ‘technisch’ vlak, verplichtte me alleen maar om muziek op een andere manier te benaderen. Met beeldspraak, analogieën, associaties, bijvoorbeeld. Of via vormen, lijnen en lagen. De muziek zit bij Baars en Henneman zo in elkaar, besef ik nog maar eens. Literatuur, muziek en beeldende kunst maken deel uit van een groot continuüm.
Of het nu gaat om de poëzie van Anneke Brassinga, de composities van befaamde vogelaar Olivier Messiaen, de natuur in de herfst of de klarinetexcursies van John Carter; ze worden allemaal verwerkt, of op z’n minst aangeraakt, in de taal die ze spreken. Dat is een taal die soms wat schuurt, die misschien zelfs kan enerveren als je je niet verwacht aan momenten van dissonantie of abrupte interventies. Een taal waarin contrasten soms even lijken op tegenstrijdigheden, maar uiteindelijk belanden bij een vorm van eensgezindheid. Een taal die spreekt met nuance, schoonheid, puurheid en, ja, poëzie.
Het heeft weinig zin om de zeven stukken (zes in duo en een solo van Henneman) op het album in detail te ontleden, maar het is mooi hoe Henneman op haar altviool van start gaat met melancholische lijnen die je even meenemen naar het Schotse hoogland, om vervolgens met Baars’ prikkende klarinet in heel andere oorden te belanden, waar schijnbaar onverenigbare paden plots parallelle sporen worden en je bij de keel gegrepen wordt door de emotionaliteit waar Baars op tenorsax, klarinet en shakuhachi zo vaak voor zorgt. Ze glijden en stappen zo verder, nu eens innig rond elkaar wentelend, dan weer in een spel van afstand en nabijheid, als magneten die elkaar wegduwen en, na een kleine beweging, toch terug naar elkaar trekken. Ideeën worden geopperd, versterkt, getransformeerd, terzijde gelegd. Hun muziek beweegt in brede bogen en krappe bochten, soms met stippellijnen en zachte dansbewegingen, dan weer met ruwer gekras of het geduld van sloom druipende verf.
Wat dit samenspel vaak zo intrigerend en pakkend maakt, is de aanwezige zuurstof. Ze hoeven niets te bewijzen, vol te stouwen. Ze kennen elkaar en weten dat ze, als ze het elastiek van de improvisatie even wat rekken, toch weer bij elkaar belanden. Dat zorgt ervoor dat deze soms grillige muziek erg natuurlijk en organisch blijft. Je zou kunnen zeggen dat het soms simpel is. Eenvoudig. Ergens is dat waar. Maar je zou ook het punt missen. Want dit is niet de bondigheid van muzikanten die weinig te vertellen hebben, maar de ervaring van artiesten die het proces van reductie toepassen, de weelde van ingrediënten hebben laten inkoken tot iets dat klein maar rijk is, en de essentie van hun samenwerking, hun samen zijn, laat horen. In tijden waarin de hele wereld gek geworden lijkt is dat niet minder dan een verademing en een prachtig geschenk voor de luisteraar.
Het album is verkrijgbaar via Bandcamp. Daar zal ook alle nieuwe muziek van Henneman en Baars verschijnen in digitaal formaat.
