Nog net op tijd om in deze postmodernistische betonjungle te komen knabbelen aan het laatste groene blaadje: de heren van Tortoise! Op hun nieuwe plaat Touch trekken ze zich duidelijk weinig aan van de grote omwentelingen in deze luid blaffende wereld en doen wat ze goed kunnen: postrock, ambient en jazz laten samensmelten in composities die je in gelijke delen moet beluisteren dan wel voelen. Kijk weg van de schreeuwerige billboards, richting dat opwaaiende herfstblad.
Schildpadden kunnen oud worden. Ze hebben dus tijd om te rijpen, na te denken, af te wachten. Daartegenover staan wij. Ongeduldig, overprikkeld, volgegoten met likes en specialty brew espresso’s. Negen jaar was het stil rond de postrockers van Tortoise, en dat vinden wij dus heel lang. Zo lang zelfs dat we er ons ergens al bij hadden neergelegd dat er geen nieuw werk meer zou komen. Gitarist Jeff Parker was bovendien steeds meer op de voorgrond gaan treden met zijn solowerk, het freejazzcollectief ETA IVtet, en als producer.
Maar kijk, wat is negen jaar in een schildpaddenleven? Het voelt voor het kwintet uit Chicago haast als een ommetje naar de bakker. Kunnen we ons dus verwachten aan een nieuw hoofdstuk in het gekende boek, trouw aan de meditatieve en afgemeten stijl uit de jaren ‘90 en de nillies? Of doet de schorpioen op de albumhoes vermoeden dat er ook eens lelijk gestoken zal worden, nu de wereld er wel wat bitsiger op geworden is?
De opener op Touch, “Vexations” getiteld, stelt ons snel gerust. Beetje uptempo elektronica maar niet te druk, een krautrock gitaarriff en wat staccato noten erover gesprenkeld – dit is de band die we negen jaar geleden voor het laatst hoorden op The Catastrophist. Zo gaat het door op nummer twee, “Layered Presence”, een nummer dat de titel alle eer aan doet. Op een bedje van percussie komt het glockenspiel hier en daar tot bloei, laag na laag verder opzwellend, tot een bitse gitaarriff door het geheel boort als een driftige mol. We trekken toch even geschrokken onze vingers terug.
En zo gaat het kabbelend, berustend en beheerst verder doorheen de drie kwartier van Touch. Zoals vaak bij deze heren zijn de nummers een mijmering, een collectief gesnuffel aan een nog onbekend wezen. Het zijn composities die de luisteraar willen uitnodigen deel te nemen aan deze zoektocht, dit gedachte-experiment. Soms weet dit ons te vervoeren, zoals bij voorgenoemde “Vexations” en “Layered Presence”, alsook bij het filmische “Promenade à deux”, dat op de kalmere momenten van Millions Now Living Will Never Die zou passen. Helaas levert dit ook enkele regelrechte fillers op, zie bijvoorbeeld “Elka” of “Axial Seamount”.
Voor echt afgewerkte songs met herkenbare hook kunnen we eventueel nog terecht bij “A Title Comes”, waarvan het marimbathema snel blijft hangen. Hetzelfde kan gezegd worden van de IDM-achtige jazz trip “Oganesson”, die misschien nog wel het dichtst bij Parkers solowerk komt. Ook slotnummer “Night Gang” weet zich te onderscheiden, voornamelijk door zijn theatraal karakter: het heeft iets tussen Kraftwerk en Vangelis in, en zou zo op de soundtrack van Twin Peaks kunnen. A savourer… althans voor de liefhebbers.
Algemeen kunnen we stellen dat Touch een logische doorstart is voor Tortoise. Beter zo dan doldwaze experimenten aangaan, al hadden we het ergens toch een tikkeltje avontuurlijker willen horen – zeker na het horen van de freejazz-capriolen van Jeff Parker. Met het huidige resultaat vragen we ons ergens af of dit iets wezenlijk toevoegt aan hun verhaal. Nu ja, het zal de schildpad worst wezen. Onverstoorbaar doet hij voort, aan zijn tempo. Een korte knik met de kop richting de apenkooi. Voor doldwaze capriolen moet je daar zijn, zegt-ie.
Tortoise speelt op zaterdag 11 april in de Cactusclub in Brugge. Er zijn nog tickets beschikbaar.
