Er bestaan weinig ellendiger filmgenres dan dat van de slechte ‘biopic’. U weet wel, films die deze of gene artiest of historische figuur bejubelen en dat niet doen door interesse te tonen in de reden waarom we ons de persoon in kwestie nog herinneren (kunst, bevlogenheid, betekenis), maar door ons te verdrinken in goedkoop melodrama dat dan bedoeld is om ons ‘de mens achter de figuur’ te leren kennen. Steevast zijn dat ook stoffige, onuitstaanbare langspelers die op de meest banale wijze tekst illustreren met bewegende plaatjes. Het slachtoffer van dienst in To Olivia is de Britse schrijver Roald Dahl, al is deze vreselijke film eigenlijk gebaseerd op de biografie van zijn echtgenote, actrice Patricia O’Neal. Al het slechtste dat je kan associëren met het genre komt hier uitvergroot aan bod, wat helaas een bijna ondraaglijke kijkervaring oplevert.
Geen enkel cliché wordt ons bespaard in een film die zo slecht is dat je soms de neiging moet onderdrukken om voorwerpen naar het scherm te gooien. De eigengereide kunstenaar die worstelt met drank? Uiteraard. De creatieve ziel die aan zichzelf twijfelt? Tuurlijk. De echtelijke wrijvingen over geld en carrière? Reken maar. De lijst is eindeloos en om depressief van te worden. De verhaallijn die een cruciale fase in het leven van de auteur beschrijft – de dood van zijn jonge dochter Olivia – is eigenlijk dan ook niet meer dan een aaneenschakeling van dit soort goedkope scènes. Erger is dat de film daarenboven ook nog eens wat kunstgrepen uithaalt om ons bepaalde dingen duidelijk te maken: in foeilelijk digitaal getover (de steriele met hard licht opgezette prentkaartjesfotografie is om van te huilen) zien we Dahl in zijn tuinhuis zitten terwijl een aanvankelijk vaag doorzichtige jongere versie van zichzelf hem berispt over zijn drankgebruik: ‘Are you going to drink all of that? You’re starting to sound like our mother’ is zo ongeveer het niveau van de dialoog die gepaard gaat met een moment dat op alle vlakken – vormelijk en inhoudelijk – tenenkrullend slecht is. Zelfs wie denkt dat het moeilijk nog slechter kan, komt bedrogen uit: er is ook nog de scène waarin een fan om een handtekening vraagt terwijl Neal wacht op nieuws over de doodzieke dochter of die waarin diezelfde Olivia zachtjes prevelt ‘Everyone will read this one daddy’ – duidend op Charlie And The Chocolate Factory, dat een bestseller werd na het mindere succes van James And the Giant Peach. Met de ogen rollen is het minste wat je kan doen, alle geloof verliezen in cinema is helaas evenzeer een optie.
Voor een film over een man die de wereld een aantal van de meest creatieve en buitenissige (kinder)verhalen schonk – Matilda, The Big Friendly Giant – is het bijna misdadig om zo ontdaan te zijn van elke vorm van inspiratie, creativiteit, magie of persoonlijkheid. Meer dan dat is het even misdadig iets bij elkaar te filmen dat op zo’n manier de mogelijkheden van dit unieke medium dermate banaliseert. Het mag wat oneerlijk lijken zo af te geven op wat uiteindelijk een prent is waar niemand veel aandacht aan zal besteden, maar af en toe krijg je dingen te zien die zo’n aanfluiting zijn van al het beste en mooiste dat film kan bieden, dat je als criticus niet anders kan dan dat op de meest duidelijke en afwijzende manier onder woorden te brengen.
