The Salvation

Westerns vind je tegenwoordig in alle vormen en maten. Zo kregen we de laatste jaren Aussie-westerns (The Rover), scifi-westerns (Cowboys & Aliens) en belachelijke westerns (Django Unchained) te verteren. Deze maand worden de grenzen alweer verlegd en verschijnt er een Deense western in de zalen: The Salvation, gedraaid door Dogma-icoon Kristian Levring en met bullebak Mads Mikkelsen in de hoofdrol. Als de Amerikanen Thor inpikken, gijzelen de Denen Clint Eastwood. Zo werkt dat.

Levring droomde er naar verluidt al lang van om ooit een cowboyfilm te draaien. Dat overdreven blootstelling aan het genre zijn sporen heeft nagelaten in ’s mans bovenkamer, mag duidelijk zijn. De Deen toont ons plichtbewust elk iconisch element/cliché (schrappen wat niet past) van het befaamde genre. Weidse vlaktes, een afgebleekt kleurenpallet, bruine trenchcoats, saloons, treinen, noem maar op – elk denkbaar aspect van de typische western passeert de revue. Alleen de stijl, daar heeft Levring zijn eigen draai aan gegeven. De film heeft namelijk een erg digitale feel, met ietwat artificiële decors (het stadje uit de beginscène) en wat atypische filters die over het beeld gelegd worden. Levring verdiende zijn sporen in de Dogma-beweging, en hoewel het duidelijk is dat hij dit manifest 20 jaar na dato grondig achter zich heeft gelaten (het ‘verbod’ op gedachteloze actie strookt wellicht niet bepaald met het begrip ‘western’) is zijn stijlgevoel nog altijd duidelijk afwijkend van de Amerikaanse normen, om plaats te maken voor een meer Europese, artistieke stijl. Levring pakt hier en daar dan ook uit met beklijvende beelden. De hypnotiserende begingeneriek in een druk station is bijvoorbeeld erg geslaagd. Ook een latere scène, waarin Mikkelsens personage Jon uit een bandietenkamp ontsnapt, is mooi in beeld gebracht. Het camerawerk is best bevrijdend en geeft de film een eigen identiteit. Helaas is niet elk shot even geslaagd – zo is Levrings mise-en-scène dikwijls net iets te gestileerd om oprecht te zijn en zijn de filters die hij over zijn nachtscènes legt niet minder dan spuuglelijk. De mooie momenten wegen niet op tegen de scènes waarin de stijl net iets te artistiekerig en iets te geforceerd aandoet.

Op de ietwat persoonlijke vormgeving na is het al klassieke cowboyfilm wat de klok slaat. We vermeldden al de typische ingrediënten van de western. Gooi daar nog eens het bijzonder typische westernverhaaltje bovenop – landbouwer Jon verliest vrouw en kind door toedoen van gewetenloze outlaws en neemt uitgebreid wraak – en je krijgt een textbook cowboyfilm. Die synopsis mag misschien een beetje simplistisch lijken, we overdrijven niet. Verhaal en personages krijgen teleurstellend weinig diepgang mee. De held is goed, de slechterik is slecht en alles eindigt met een rit richting zonsondergang. De enige partij die wat meer wordt uitgewerkt, is het dorpje dat door de gangsters geteisterd wordt; de dorpsbewoners staan voor de keuze tussen de pest (uitgebuit worden door de bandieten maar in leven blijven) en de cholera (de bandieten het hoofd bieden, maar riskeren uitgemoord te worden). Wie dat principe herkent uit The Magnificent Seven mag zich trouwens op de borst kloppen – je hebt net de eerste van Levrings zeventig verwijzingen aan klassieke westerns opgemerkt. In dat subplotje ontspint zich een interessant moreel dilemma dat ervoor zorgt dat je je niet automatisch vereenzelvigt met de revolverhelden.

Die revolverhelden worden overigens prima neergezet. Mikkelsen en Mikael Persbrandt vertolken met brio de ex-soldaten Jon en Peter die een beter leven zoeken in het Wilde Westen. Mikkelsens rol leunt (alweer) aan bij het strong and silent type dat hij eerder neerzette in Michael Koolhaas en Valhalla Rising – we weten ondertussen dat hij de nodige cool in zo’n rol kan leggen. Persbrandt past ook wonderwel in het hele gegeven. Hij heeft een prachtige kop die prima in het ruige landschap past. De bijrollen weten dan weer minder te bekoren. Oppergangster Delarue (Jeffrey Dean Morgan, de Comedian uit Watchmen) mag dan een imposante fysiek hebben, van acteren brengt hij niet erg veel terecht. Jonathan Pryce mocht net iets geniepiger zijn als de corrupte burgemeester en begrafenisondernemer Keane en Eva Greens personage Madelaine doet weinig meer dan verongelijkt kijken. Maar ja, de personages zijn nu ook niet bepaald uitgespit. Levring probeert zijn karakters wel wat diepgang te geven – zo wordt er bijvoorbeeld op gealludeerd dat Delarue op zijn Apocalypse Nows getraumatiseerd is door zijn rol in een vuile oorlog – maar erg overtuigend is het allemaal niet.

Het simplistische verhaal en de slappe personages zorgen ervoor dat The Salavtion op de duur begint te lijken op het ideaaltype van de western dat je in een schoolboek vindt. De film bevat alle ingrediënten die we kennen uit de klassiekers, maar weet die op geen enkel moment tot een boeiend geheel te verweven. Levring is nergens verrassend, komt nergens origineel uit de hoek. Je weet van in het begin exact hoe het verhaal zal verlopen. In die mate zelfs dat je hele scènes kan voorspellen. Of het nu gaat over de dood van Jons vrouw en kind, de obligate scène waarin de schurk toont hoe kwaadaardig hij wel is of de onvermijdbare shootout op het einde – elke keer weet je precies wat er te gebeuren staat. Daardoor geef je natuurlijk helemaal geen snars om de personages. Elk overlijden is gepland en verwacht, je weet dus wel beter dan je teveel te hechten aan die rollen die overduidelijk ten dode opgeschreven zijn.

De programmatische structuur en het gebrek aan memorabele momenten of personages zorgen ervoor dat The Salvation je nooit echt weet te boeien. Waarom zou je je ook zorgen maken om het verhaal als je toch elke wending al lang voelt aankomen? Mindere goden uit het westerngenre compenseren dat doorgaans met spectaculaire actie of snedige dialogen, maar ook die ontbreken in The Salvation. Met Mikkelsen en Persbrandt heas Levring twee atypische maar overtuigende revolverhelden in handen die een cool duo vormen, maar ook zij kunnen deze slappe film niet redden. Helaas!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

zeven − 2 =