Twintig jaar De Jeugd Van Tegenwoordig, da’s twee decennia ongein, chaos en speels Nederlands over inventieve hiphopbeats. Volgende week brengt het Nederlandse viertal zijn verjaardagsfeest naar Lokeren en dat belooft alweer vrolijke onzin te worden. “Hoe lang we nog De Jeugd kunnen blijven? Tot aan de grafkist”, grijnst rapper Pepijn Lanen.
enola: Dit is niet jullie eerste Lokerse rodeo. Heb je nog herinneringen aan vorige keren?
Lanen: “De Lokerse Feesten zijn misschien wel mijn favoriete feesten of in elk geval top drie in België. Er staat altijd een rijkdom aan muzikale gasten op de affiche en het festival heeft voor ons een kleurrijke historie aan avonturen, voor, tijdens en na de shows. En er is natuurlijk de gastronomie van onze Zuiderburen, het immer warme onthaal, …”
enola: Zwangere Guy headlinet op jullie dag. Jullie zijn bevriend. Mogen we je op het appel verwachten tijdens zijn set?
Lanen: “Dat is geheim. En ook over onze samenwerking kan ik niet veel zeggen. Wordt het een EP? Een album? Het is een voortdurend creatief proces en dat vind ik heel aangenaam. Goede kunst is nooit af.”
enola: Eind vorig jaar trapten jullie een feestjaar af voor jullie twintigjarig bestaan. Kon je je op die mooie dag dat het ooit begon voorstellen dat het ooit zover zou komen?
Lanen: “Niet op zo’n concrete manier, maar het idee was wel altijd om dit te blijven doen. Het was al waanzinnig dat we überhaupt dit konden doen, dus dat ingeslagen pad wilden we absoluut blijven volgen tot het niet meer bewandelbaar is.”
enola: Weet je nog hoe het begonnen is?
Lanen: “Ja. Het waren eigenlijk meerdere momenten die samen zijn gekomen. Het is niet dat ik in een fabriek aan de band stond en plots de ingeving kreeg om alles op te geven voor de muziek. Ik wilde graag muziek maken, kende Bas (Bron, producer – red.) al een tijdje als een vriend van mijn oudere broer. Toen ik in Amsterdam ging studeren, probeerde ik meteen om zoveel mogelijk met hem af te spreken om muziek te maken. Hij had toen al een platencontract voor meerdere van zijn projecten, was al professioneel bezig en had ook een eigen studio.
enola: Het idee was “rappen over sexy housebeats”, niet? En eigenlijk zouden er veel meer mensen aan meedoen, in een eerder losvast verband.
Lanen: “Bas wilde graag een rapplaat producen, en daar moest ik op rappen, net als andere interessante mensen die ik bij elkaar zou zoeken. Waarna ik op een gegeven moment Freddy (rapper Vieze Fur – red.) ontmoette en via hem ook zijn beste vriend Wiwa (rapper Willie Wartaal – red.), en we samen in die studio belandden. Diezelfde avond is “Watskeburt?!” opgenomen, en werd het vrij snel duidelijk dat wij een groep moesten zijn, en dat idee van een plaat met allemaal verschillende dingen zouden loslaten.”
“”Watskeburt?!” ging vervolgens heel hard sneeuwballen. Het zou eigenlijk iets vrij kleinschaligs zijn bij Bas’ platenlabel Magnetron Music, maar het werd meteen groter en groter, waardoor zijn partner in dat label aangaf dat hij het helemaal niet kon bolwerken op zijn eentje. Zo zijn ze een samenwerking met Topnotch aangegaan en toen ging het wel heel erg hard. Plots stonden we wekenlang op nummer één, mochten we een zomer lang overal optreden – ook in België. Het was eigenlijk een heel bizarre olievlek die 21 jaar later nog steeds groter aan het worden is.”
enola: Waarom zijn net jullie drie aan elkaar blijven plakken? Wat verbond jullie?
Lanen: “Het universum heeft het zo gewild. Echt. Soms klikken dingen gewoon in elkaar. Mijn beste vriend, Jeroen, is ook geïnteresseerd in rappen en rapmuziek, maar toen we eens probeerden om samen iets te doen, werkte dat toch niet echt. Terwijl het met Fred, Wiwa en Bas helemaal klopt. Een vriendschap is niet hetzelfde als een creatieve samenwerking. We delen bij De Jeugd bijvoorbeeld niet per se veel. Er is wel wat overlap in wat we interessant en tof vinden, maar de aantrekkingskracht zit er net in dat we alle vier weten dat we allen op een andere manier tegen de dingen aankijken. En dat maakt het net boeiend.”
enola: Jullie hebben die verjaardag gevierd met een eigen, wat ontregelende film waarvan jullie zelf niet goed wisten wat er zou uitkomen. Hoe was dat?
Lanen: “Leuk! Op een bepaald moment heb je zoveel meegemaakt en gedaan dat je het idee hebt dat je dat verdient. We wilden graag een film, maar niet nog eens een documentaire. Dat hadden we in 2010 gedaan, en daar hield ik toch vooral een ‘waar gà à t dit nou eigenlijk over?’-gevoel aan over. Ik zag de kern van die film niet. Ik vond hem zelfs best saai, en dus hebben we dat soort dingen sindsdien altijd wat afgehouden, omdat het niet echt iets toevoegt aan de kunst zoals wij dat zien. Nu kwam dat idee voor The Making Of De Jeugd van Tegenwoordig op ons pad, en zelfs daarover waren we in eerste instantie ook nogal sceptisch. De productiemaatschappij die met het voorstel kwam, was echter heel volhardend en kwam uiteindelijk ook wel op wat leuke ideeën. Vooral toen ze regisseur Jan Hulst erbij betrokken, wist ik ook wel dat het iets bijzonders zou worden. En dat is volgens mij ook gelukt.”
enola: Hoe was het om eens de ontregelden te zijn in plaats van zoals doorgaans de ontregelaars?
Lanen: “Heerlijk. Even lekker met de voeten omhoog, lekker alles meemaken. Ik vond het een heel aangenaam traject. Ik weet nog dat ik onderweg naar de screening van de final cut zat te bidden dat het gelukt zou zijn, dat we niet nog heel veel wijzingen zouden willen. Dat vond ik wel spannend, maar eigenlijk was het meteen allemaal vrij goed gelukt. Er waren nog wel wat dingen die anders moesten of die moesten worden aangepast, maar dat ging over de laatste 5%.”
enola: Jullie laatste album, Moderne Manieren, dateert uit 2023. Zijn er al plannen voor een opvolger?
Lanen: “Die is al helemaal opgenomen, maar daar wordt nu eindeloos aan gesleuteld. Een nieuwe single moet je nog niet meteen verwachten, maar in onze optredens zitten altijd nieuwe elementen. We spelen nooit twee keer dezelfde show. Ik weet van tevoren ook nooit hoe het precies zal gaan of wat er zal gebeuren.”
enola: Moderne Manieren brachten jullie uit in eigen beheer. Was dat noodzaak of een bewuste keuze om vanaf nu alles in eigen handen te houden?
Lanen: “Ik denk dat het gewoon de logische evolutie is van zowel ons als groep als van de muziekindustrie. Als je je kan veroorloven om de dingen die je niet in huis hebt in te huren (zoals promotie en digitale distributie), dan is dat gewoon een heel reële optie. En daar zijn we gewoon gaandeweg terechtgekomen.”
enola: Het bewijs dat het gewerkt heeft, is er: die plaat is nummer één geworden.
Lanen: “Het heeft inderdaad goed gewerkt. Maar kijk, het is natuurlijk ook een tijdperk waarin heel veel mensen heel veel dingen zelf kunnen doen. Het is een afweging of het voor jou interessant is om te doen en ik ben eigenlijk wel blij dat we ervoor gekozen hebben, want het klopt ook wel bij wie we zijn. We hebben eigenlijk altijd een beetje buiten alle dingen bestaan en ik vind het ook heel logisch om dat nu ook zelf te doen.”
enola: In die twintig jaar van jullie bestaan is De Jeugd in Nederland desalniettemin een soort nationaal instituut geworden. Jij won zelfs de Lennaert Nijgh Prijs voor beste tekstdichter.
Lanen: “Dat dat een prijs voor mij in mijn eentje was, voelde toch extra bijzonder. Het gaf me het idee dat mensen mijn werk in mijn eentje of mijn boeken, konden waarderen. Ik heb ondertussen al zoveel romans uitgebracht dat ik op dit moment niet meer weet hoeveel. Ik vind dat heel leuk om te doen.”
“Ik ben eigenlijk altijd wel bezig op creatief vlak en het is fijn om de ene keer in stilte aan een boek te schrijven op mijzelf en de andere keer weer met de jongens in de studio te zitten en aan een album te werken. Soms is het gewoon fijner om dingen met een kortere creatieve spanning te maken, zodat je aan het einde van de dag naar een paar liedjes kan luisteren.”
enola: Jullie zijn ondertussen allemaal frisse veertigers. Hoe lang kun je jezelf nog de Jeugd Van Tegenwoordig noemen?
Lanen: “Tot aan de grafkist.”
De Jeugd Van Tegenwoordig staat op 6 augustus op de Lokerse Feesten.
