“Just finish the books, George” is intussen een sarcastische opmerking geworden die een aantal fans uiten telkens als George R.R. Martin in het nieuws komt omdat hij zich nog maar eens aan een televisieshow verbonden heeft. Uiteraard staat het elke auteur vrij om zich te engageren voor allerlei opdrachten, maar het is ook een feit dat Martin sinds het verschijnen van A Dance of Dragons (Een dans met draken) (2011) in zijn succesreeks A Song of Fire and Ice (Het lied van ijs en vuur) vooral belooft dat het volgende, voorlaatste, deel The Winds of Winter er elk moment kan komen.
Wanneer het op de wereld van Westeros, waar de romanreeks zich afspeelt, aankomt, lijkt Martin vooral een held te zijn in het opstarten van nieuwe reeksen, maar niet in het afwerken ervan – zelfs niet met de hete adem van televisieproducties in zijn nek. Het bekendste voorbeeld is uiteraard de televisiereeks Game of Thrones, die voor haar laatste seizoenen behoudens een enkele verhaallijn en door Martin geplande plotlijnen niet langer op de romanreeks A Song of Fire and Ice kon steunen. Kritieken op deze latere, ‘originele’ seizoenen waren niet mals en in bijzonder het laatste seizoen werd (niet onterecht) negatief onthaald. Terwijl de televisiereeks afliep, publiceerde Martin in 2018 Fire & Blood (Vuur & bloed 1: De opkomst van het huis Targaryen van Westeros), een ‘in-universe’-kroniek van de voormalige dynastie van de Targaryen. Een tweede deel is aangekondigd, al heeft Martin beloofd eerst The Winds of Winter af te werken.
Vooralsnog geldt dat gelukkig niet voor de recent afgelopen HBO-reeks A Knight of the Seven Kingdoms, dat zich baseert op de in 1998 gepubliceerde novelle The Hedgeknight (De hagenridder). Die novelle vormt de eerste van drie verhalen die tussen 1998 en 2010 gepubliceerd zijn onder de overkoepelende titel Tales of Dunk and Egg en in 2015 een eerste maal gebundeld werden onder de titel A Knight of the Seven Kingdoms (Ridder van de zeven koninkrijken). Net als bij zijn andere boeken heeft Martin in het verleden verklaard dat er meerdere delen gepland zijn (ergens tussen zes en twaalf), maar daar is sindsdien niets van terechtgekomen. Het grote voordeel van de reeks A Knight of the Seven Kingdoms is dat, hoewel de hoofdpersonages doorheen de reeks dezelfde blijven, elke novelle een afgesloten verhaal vormt.
Door de focus te verleggen van de hooggeborenen naar kleine lieden en verarmde adel toont Martin een heel ander Westeros, een dat ver afstaat van de intriges van de edelen en hun strijd om macht. Het toont bovendien hoever die niet alleen afstaan van het overgrote deel van de bevolking van Westeros, maar ook hoe hun beslissingen en keuzes een verregaande invloed kunnen hebben zonder dat ze daar maar een seconde bij stilstaan of om geven. Met Dunk en Ei (Egg) heeft Martin bovendien twee hoofdpersonages gecreëerd waarmee de lezer automatisch sympathiseert. De zestienjarige Dunk is een hagenridder (een ridder zonder land of leenheer) die leeft van dag tot dag en overleeft door zijn diensten te verlenen aan hogere heren, alsook door deel te nemen aan toernooien. Vanwege hun zwervend bestaan en armoedig leven worden ze door ridders van een hogere stand vaak geringschattend bekeken.
In het eerste verhaal heeft Dunk net Ser Arlan van Penningboom (Arlan of Pennyworth), die hij jaren als schildknaap diende, begraven, waarna hij besluit aan een toernooi deel te nemen in de hoop wat geld te verdienen. Het is op weg daarnaar dat hij de tienjarige Ei ontmoet en hem na de nodige twijfels als schildknaap aanneemt. Dunk is een sullige knaap met naar eigen zeggen een kop zo dik als een muur, die zich vaak geen houding weet te geven – in het bijzonder in het bijzijn van hooggeborenen en vrouwen. Ondanks zijn jonge leeftijd is Ei daarentegen wereldwijzer dan Dunk, maar hij wordt door die laatste geregeld op zijn plaats gezet wanneer hij zich te eigengereid gedraagt. Hij is Dunk hondstrouw, niet in het minst omdat die laatste ondanks zijn lage afkomst (hij groeide als wees op in armoede) als geen ander de idealen van het ridderschap vertegenwoordigt en opkomt voor de zwakkeren in de maatschappij.
Het is die combinatie van naïviteit, onwetendheid en eergevoel die Dunk doorheen de drie verhalen niet alleen geregeld in de problemen brengt, maar hem ook de meest opmerkelijke allianties en zelfs het respect van sommige tegenstanders opbrengt, inclusief van hoge heren. In tegenstelling tot het merendeel van de ridders in Westeros lijkt Dunk oprecht te geloven in de eed die elke ridder gezworen heeft. Dat net een hagenridder in situaties terechtkomt waar hij geen zaken mee heeft, is uiteraard een bewuste ingreep van Martin ten dienste van het verhaal. Maar eens de plotlijnen uitgezet, krijgen ze wel een geloofwaardige ontwikkeling waarbij Dunk vooral een ‘accidental hero’ is.
Het knappe aan de “Dunk en Ei”-verhalen is dat Martin ze zowel als op zichzelf staand weet te houden alsook er een rode draad doorheen weeft. Dunk en Ei zijn tijdens hun reizen grotendeels onwetend van wat er aan het hof en in de (achter)kamers van de grote leenheren afspeelde of speelt, maar voelen er wel de nasleep van. In het bijzonder de strijd van Daemon Zwartvier (Daemon Blackfyre), de zoon van koning Aegon IV Targaryen en prinses Daena Targaryen, om de troon van Westeros, gekend als de Zwartvier-rebellie (Blackfyre Rebellion), werpt een schaduw over de gebeurtenissen in het tweede en derde verhaal. De rebellie ligt immers nog vers genoeg in het geheugen om een aantal adellijke heren al dan niet heimelijk het heersende koningshuis dan wel de nakomelingen van Zwartvier te steunen in het recht op de troon. En ook al wenst Dunk zich hier ver van te houden, toch krijgt ook hij er willens nillens mee te maken.
De kans dat George R. R. Martin ooit de A Song of Fire and Ice-reeks zal afwerken, is weinig waarschijnlijk. Hoe frustrerend dat op zich ook is, het betekent ook dat er waarschijnlijk geen tweede deel van Fire & Blood zal komen, maar evenmin verdere verhalen over Dunk en Ei. Dat laatste is vooral jammer omdat Martin hier net afstand neemt van het cynisme uit zijn andere werken en zowaar hoofdrolspelers opvoert die oprecht voor het juiste en goede strijden in plaats van louter uit eigenbelang of hebzucht. Door bovendien de focus te leggen op een wereld ver van het koninklijk hof toont Martin een heel ander Westeros, dat minstens even boeiend is en het verdient verder geëxploreerd te worden. Dus ja: finish the books, George.
