Zou hij ooit eens euforisch zijn? Voor zo ver ons geheugen reikt, vinden we hoogstzelden een spoor van blijdschap terug in het werk van Matt Elliott. Met Only Myocardial Infarction Can Break Your Heart is dat — ondanks de titel — wat anders: de sombere Britse ziel kan schijnbaar ook vrolijk(er) voor de dag komen.
Wie er Elliotts discografie op na slaat, merkt dat zijn oeuvre grotendeels bestaat uit getuigenissen van ellendelingen met gebroken harten of marginalen met alcoholproblemen. Niet meteen het materiaal waar men met plezier mee opstaat en dartel van rondhuppelt. De Britse gitarist, gezegend met een fantastische basstem, heeft daarmee echter zijn eigen niche weten te veroveren. Zijn specialiteit? Muziek voor de weemoedigen, met ongerepte melancholie in notenbalken gegoten.
Waar Only Myocardial Infarction Can Break Your Heart op het eerste gezicht een bestendiging van dat parcours suggereert met songs als “Prepare For Disappointment” en “Reap What You Sow”, zijn er genoeg bewijsstukken die het tegendeel bewijzen. Wat te zeggen van de lieflijke ode aan een onbekende beminde in “Right to Cry”, een song van reusachtige proporties die opvallend mild en verterend opent? Maak u echter niet te veel illusies: onderhuidse spanningen zijn nog steeds aanwezig — let op de strijkers verderop of het jachtige tempo in het tweede deel — al is de allesoverheersende somberheid van een album als Broken Man hier niet aanwezig. Er is ruimte voor grijstinten en zelfs voor kleurige glinsters. Anno 2013 lijkt Elliott zijn demonen beter onder controle te hebben: slechts op welgekozen momenten komen ze nog aan de oppervlakte.
Het vrolijk aanvoelende deuntje van “Reap What You Sow” illustreert nadrukkelijker de koerswijziging. Elliott klinkt niet zoals vanouds als de verbitterde ziel, verloren voor de liefde, maar eerder als een hersteld persoon die weer een greintje zelfvertrouwen heeft gewonnen. Met de diepe stem van een wijs man, die hoogst ontwapenend werkt. Het verwerkingsproces is ingezet.
Waar er toch treurnis te vinden is, blijft het weg van de zwartgalligheid die de muziek van Elliott ooit getekend heeft. “I Would Have Woken You With This Song” snijdt een moeilijker thema aan, met een opvallende evenwichtigheid. Verdriet gaat schuil in de overgangen, zonder aan de overheersende teneur te tornen. Elliott confronteert ons, maar laat ruimte voor bezinning. Wie naar Only Myocardial Infarction Can Break Your Heart luistert, krijgt af en toe de mogelijkheid om even op adem te komen.
Zo brengen meerstemmigheid en referenties naar volksdans bij “Again” zelfs wat beweging en genot in het geheel. “De Nada” op het einde werkt absoluut hartverwarmend, met de magnifieke combinatie van poëtische stem, zachte gitaartrillingen en licht schuifelende strijkers. Meer dan ooit lijkt Elliott een zin voor relativeren te hebben gevonden. Leegte is niet langer overheersend maar ligt voor het grijpen, en zelfs onschuld heeft een plaats in zijn muziek gevonden.
Is er dan alleen maar reden om dolenthousiast te zijn over Only Myocardial Infarction Can Break Your Heart? Soms missen we de verpletterende ervaring die voorganger Broken Man op ons losliet, waar nuance het spoor bijster was. Daar zorgden somberheid en Weltschmerz voor een omklemmende ervaring die hier toch zeldzamer is geworden (met de uitzondering van een tweetal infernaal aanvoelende hoogtepunten). Weg verrassing, waardoor Elliott zijn kans mist om ons innerlijk getormenteerd achter te laten.
Matt Elliott is schoon genoeg dan toch een minder verbitterd mens geworden, al gaat dat misschien ten koste van de uitgesproken eigenheid van zijn muziek. Ondanks de stevige dosis treurnis die nog steeds boven het werk hangt, is Only Myocardial Infarction telkens wat minder scherp en doordringend dan zijn voorganger. Only Myocardial Infarction Can Break Your Heart is een prijzenswaardig album, maar weet zich moeizamer van de middenmoot te onderscheiden.
