3 x Hubro :: Splashgirl, Mats Eilertsen Trio & Møster!

Hubro is een van die jonge labels die met veel enthousiasme knokken om de nieuwe garde Noorse jazz- en improvisatie-artiesten een platform te geven. Halen die van Stone Floor het eerder bij meer traditionele freejazz en Va Fongool vooral avant-garde en geïmproviseerde noise, dan zitten de Hubro-releases in iets ingetogener, maar daarom niet minder boeiend vaarwater, vaak flirtend met klassiek, postrock en minimalisme. Na goed twee dozijn releases is er van kwalitatieve achteruitgang nog geen sprake. Integendeel.

Splashgirl – Field Day Rituals

Het label heeft ook iets met trio’s, want er verscheen al mooi werk van o.m. Huntsville, Moskus, 1982, Cakewalk, het Mats Eilertsen Trio en ook van dit Splashgirl. Met Pressure (2011) zette de band een aardige stap vooruit en die doorbraak krijgt nu een vervolg op het prima Field Day Rituals. Hoewel hier geen extreme muziek te horen valt, kan je dit bezwaarlijk een doorsnee pianotrio noemen. Andreas Stensland Løwe (piano/keyboards), Jo Berger Myhre (bas) en Andreas Lønmo Knudsrød (drums) spelen trage en elegante composities die uitblinken in secuur uitgevoerde spaarzaamheid. Vaak is dat dromerig en melancholisch (“All The Vowels Missing” lijkt aanvankelijk op iets van Jan Swerts), maar soms ook met een intuïtief aangebrachte, onderhuidse dreiging.

Het donkere element komt er vooral door de sterke aanwezigheid van het lage register: zowel piano als contrabas leunen soms aan tegen diep, drone-achtig geronk, waardoor de muziek een doemrandje krijgt dat hen onderscheidt van heel wat andere pianotrio’s die het eerder bij de fragiele en lichtere variant zoeken. De plaat krijgt bovendien regelmatig een aparte draai door de aanwezigheid van gasten Timothy Mason (modulaire synthesizer) en Eyvind Kang (altviool), die vanaf “Dulcimer” ingrijpt en “Mass” helemaal naar zich toetrekt. Het resultaat is bezwerend minimalisme met doordringende intensiteit en sporen van eeuwenoude traditie. Indrukwekkend door een koptelefoon, maar ook zonder de gasten weet Splashgirl zijn sound indrukwekkend open te trekken. Instapmoment: sluitstuk “I Feel Like I Know Her”, delicaat schetsend en door dat subsonische gerommel voorzien van een net onder controle gehouden spanning.

Mats Eilertsen Trio – Sails Set

In de vijfjarige geschiedenis van Hubro is Eilertsen er een van de bekende gezichten geworden. Sails Set is intussen zijn vierde album op dit label en het tweede met het Trio met drummer Thomas Strønen en de Nederlandse pianist Harmen Fraanje. De elf stukken op dit album werden allemaal geïmproviseerd, maar voelen regelmatig gecomponeerd aan. Door de vanzelfsprekend fijnmazige interactie en de verrassend compacte duur van de stukken (negen ervan hangen rond of onder de drie minuten) riskeert de focus niet af te dwalen. Het trioformaat domineert, maar er zijn ook een paar duostukken voor de ritmesectie en de plaat sluit af met een voorspelbaar getiteld solostuk voor bas, “Alone”.

De stijl valt misschien het best te omschrijven als impressionistisch. Er hangt een meditatieve, soms wat wazige sfeer rond de improvisaties. Van duidelijk afgelijnde constructies of melodieën is geen sprake: soms beginnen contouren zich af te tekenen, maar net als je denkt ze te kunnen vastgrijpen glippen ze je weer door de vingers. Sommige stukken, zoals het titelnummer, zijn ronduit mooi en een bewijs van Fraanjes bekende lyriek, andere zetten dan weer in op percussief gerinkel en gerammel (“Orbiting”), pakken uit met vaag Oosterse invloeden (“Lunar Light”) of staccato elementen (“Currents”, ook voorzien van geprevelde ‘zang’ door Fraanje). “The Lighthouse” lijkt met z’n soberheid en resonerende cimbaalklanken dan weer een korte meditatie bij Edward Hoppers The Lighthouse At Two Lights. Dit is een album dat zich vooral afspeelt op het niveau van de verfijning en de details, met een hoorbare ademhaling die als een rode draad erdoorheen loopt.

Møster! – Edvard Lygre Møster

Een compleet ander verhaal bij het kwartet Møster! onder leiding van saxofonist Kjetil Møster, die een verleden heeft met o.m. thrash en elektrorock, maar de laatste jaren opnieuw in de jazz en improvisatie is gedoken. Zijn band bestaat uit enkele zwaargewichten van de Noorse muziek, zoals toetsenist Ståle Storløkken, bassist Nikolai Eilertsen (samen met Storløkken lid van psychedelisch jamtrio Elephant9) en drummer Kenneth Kapstad (Motorpsycho). Deze live-opname uit december 2011 zoekt het in de zone tussen heavy jazzrock, psychedelica en progrock, met een stijl en sound die aansluit bij de fusiongroten van begin jaren zeventig, maar ook de vroege King Crimson en een aantal verwante bands als Supersilent en Jaga Jazzist.

Het begint vanuit gemuteerde saxgeluiden en elektronische golven, maar al snel trekt de motor zich op gang, met retro Moogpartijen en een stuwende ritmesectie die in z’n hardnekkige dwingendheid wat aanleunt bij Fire!, maar minder machinaal is. Steeds luider, bombastischer en intenser, maar het is allemaal spielerei vergeleken met wat volgt in het naadloos erop volgende “Ransom Bird”, een sessie met rollende spieren die teert op woest baswerk, klodderende Fender Rhodes en een denderende energie. Het kortere “Composition Task #1” komt aan als een elegie uit de David S. Ware-school, maar maakt snel plaats voor het kwartiertje waanzin van “The Boat”, zo mogelijk nog heftiger en virtuozer dan “Ransom Bird”. Een machtige wall of sound met baritongeraas, spacey uitschieters en een meesterlijke performance van de hele band. Dit soort maximalisme is niet meteen Hubro’s handelsmerk, maar zit deze drie kwartier één keer uit en je beseft meteen waarom het label dit koste wat kost wou uitbrengen. Die bereidheid om buiten de lijnen te kleuren siert hen alleen maar.

Splashgirl speelt op 5 november in de Gentse Handelsbeurs.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

drie × 4 =