Patti Smith :: Banga

Acht jaar geleden liet Patti Smith voor het laatst origineel materiaal horen. Een coverplaat vulde daarna de gaten, terwijl ze het magistrale boek Just Kids schreef over haar relatie met fotograaf Robert Mapplethorpe. Met Banga keert ze terug naar haar eerste prioriteit. Ze blijkt geen spatje veranderd.

Een spons: dat is Patti Smith als autodidact altijd geweest. Ze las van jongs af aan alles wat los en vast zat, en bouwde zo haar referentiekader uit stukjes Rimbaud en Rolling Stones tot een eigen amalgaam. Plaat na plaat, boek na boek, kwam daar meer bij. En ook Banga, haar elfde plaat alweer, voelt als het leegknijpen van die spons met invloeden zo divers als Russische auteurs Gogol en Bulgakov, regisseur Tarkovsky, Franciscus van Assisi, actrice Maria Schneider en Pierro della Francesca.

Maar als eerste is de oude Italiaan Amerigo Vespucci aan de beurt. Smith fantaseert bij de man die Amerika zijn naam gaf een alternatief bestaan, waarin hij de inboorlingen beter bejegent. Muzikaal is het een aangename binnenkomer, die eindigt met aardige strijkers. “April Fool”, de single die daarna volgt, is het popliedje van de plaat. Het klinkt als elk meer toegankelijk nummer dat ze sinds haar comeback in 1996 schreef — dat krijg je met een band die al eeuwen samenspeelt — maar dat maakt het hoogstens vertrouwd. Haar stijl is zo uniek, dat we nog lang niet genoeg van dit soort gemoedelijke nummers kunnen hebben.

Dat Banga her en der is geschreven, op reizen naar heinde en ver, voel je ook. Er is geen eenheid; dit is een ratjetoe van alles wat Smith doet. Maar waren niet al haar platen zo? Van de typische in memoriamballads “This Is A Girl” en “Maria”, over de brute klanken van het stevige “Banga” (zoon Jason zet een overtuigende hond neer) tot de lange trage stream-of-consciousnessparlando van “Constantine’s Dream”; het klinkt bekend, maar het verveelt nog steeds niet.

“A song I wish we never had to write”, zo noemt Smith “This Is The Girl”, de song die ze schreef na het overlijden van Amy Winehouse. Het is het hoogtepunt van de plaat: een weemoedig wiegelied dat nog eens door een langzaam vergelend fotoalbum gaat: “this is the girl, having a ball/this is the girl, just a black smear masking the eyes”. De warme piano van “Maria”, opgedragen aan actrice Maria Schneider — een oude kennis van Smith — , is al bijna even pakkend. Niemand kan beter eer betonen dan Patti Smith. Als wij ooit komen te gaan, mag ze altijd zoiets over ons maken. (Maar anders is “Paths That Cross” van op ons oud cassetje van Dream Of Life ook goed.)

De brutere Smith komt aan bod in de blaffende titeltrack. Het nummer verwijst dan ook naar een hond uit het werk van Bulgakov; het is typische logica van de zangeres-dichteres om daar associërend een nummer rond te weven. En ook in “Fuji-San”, over de bevende Japanse aarde, laat vaste snarenbroeder Lenny Kaye de gitaren warm gieren.

Waarna het rustiger werk opnieuw aan de orde is. “Mosaic” en “Tarkovsky” (opgebouwd rond een riff uit Sun Ra’s “The Second Stop Is Jupiter”) zijn allebei trage meditaties; meer muzikale backdrop bij een spoken word performance. “Nine” is vervolgens een verjaardagscadeautje voor vriend Johnny Depp. ‘t Is niets bijzonders, maar zelfs dan komt het niet in de buurt van ondermaats. Het is hoogstens wat gewoon: een stapvoets kabbelend nummer.

Banga is dus wat het is: een zoveelste Patti Smith album, dat eigenlijk in klank en songkenmerken niet veel verschilt van de vorige platen — vooral die sinds Gone Again waarmee ze in 1996 terugkeerde –, maar net als op die andere is er geen moment dat ze ophoudt de luisteraar te begeesteren. Ze heeft je mee op haar reis, en laat je niet gaan. Het is moeilijk om er nummers uit te pikken waarvoor je deze plaat nog eens uit het rek zou nemen, maar speel ze af en je zet ze niet af. Dat is de kracht van Patti Smith; die stem om rekening mee te houden, die ook op haar vijfenzestigste het vuur nog in de ogen heeft, vastbesloten om het leven met volle teugen binnen te zwelgen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

3 × vier =