Damon Albarn :: Dr. Dee

Damon Albarn die een opera schrijft over het Engeland uit de zestiende eeuw… Nooit gedacht dat we nog eens een recensie met een les middeleeuwse geschiedenis zouden moeten beginnen. Voor alles een eerste keer zeker?

Het moet in die tijd wel wat geweest zijn in Europa. Amerika dat net was ontdekt door Christoffel Columbus, de daaropvolgende kolonisatie en bijkomende wapenwedloop. De boekdrukkunst die slechts enkele decennia ervoor werd uitgevonden en die hielp om allerlei vernieuwende en opruiende ideeën te verspreiden. Keizer Karel en zijn ‘rijk waar de zon nooit ondergaat’. De religieuze revolutie die werd veroorzaakt door de protestantse geschriften van mensen als Calvijn en Luther. De opkomst en ondergang van de Spaanse Armada, de Tachtigjarige Oorlog… Het laatste wat je kan zeggen is dat de zestiende eeuw een tijdperk van peis en vree was.

Een van de markantste en bekendste figuren uit die erg woelige periode is wellicht de losbandige en wrede Engelse koning Henry VIII. Wellicht kent u hem omwille van zijn experimenten met veelwijverij die uiteindelijk tot een conflict met Rome en de stichting van de Anglikaanse kerk leidden. De meest tot de verbeelding sprekende van zijn zes vrouwen moet Anna Boleyn geweest zijn. Zij schonk hem een dochter: de al even legendarische Queen Elizabeth I. Die op haar beurt dan weer de fundamenten legde voor de maritieme en koloniale overmacht die Engeland in de volgende eeuwen tentoon zou spreiden. Brittania, Rule the Waves!, weet u wel?

Een van de voornaamste adviseurs van The Virgin Queen was de door de eeuwen vergeten Engelse humanist, wiskundige, filosoof, geograaf en astroloog John Dee. En zo zijn we vlotjes doch met een kleine omweg aanbeland bij het onderwerp van Damon Albarns nieuwste opera. Die is niet alleen een ode aan de persoon en het werk van die wat tussen de plooien van de geschiedenis belandde wetenschapper, maar ook aan de muziek van de troubadours die toen in heel Europa rondzwierven.

Qua instrumentarium mag je je dus verwachten aan middeleeuwse instrumenten zoals fluiten, luiten, orgels, draailieren en ook een kora, een Malinees instrument dat veel gelijkenissen vertoont met onze westerse harp. Albarn liet zich bijstaan door het BBC Philharmonic Orchestra en koos als producer de IJslander Valgeir Sigurôsson, die van Selma Songs tot Drawing Restraint 9 zowat als de vaste studiotechnicus van Björk mocht worden beschouwd. Allemaal goed volk dus.

En toch – zelfs na een stuk of tig beluisteringen – slaagt Dr. Dee er maar niet in ons echt bij de ballen te grijpen. Daarvoor klinkt de plaat een beetje té mak en potsierlijk. Al zal de opera live en met als decor Windsor Castle of de Tower in Londen wel een pak imposanter overkomen, thuis in de woonkamer vinden we Dr. Dee eerder saai en zelfs wat melig klinken. De nummers – of beter: liederen – op Dr. Dee zijn ruwweg op te delen in een drietal categorieën: de theatrale renaissancemuziek, de songs beïnvloed door Albarns reizen door West-Afrika – al zijn er dat maar een drietal, “Preparation” is het meest geslaagde voorbeeld – en liedjes van de ‘singer-songwriter’ Damon Albarn.

Die laatste blijken uiteindelijk boven te drijven en verteren nog het lichtst. Het ontroerend eenvoudige “Apple Carts” bijvoorbeeld. Ondersteund door een tokkelgitaar, wat strijkers en een herdersfluit schreef Albarn als het ware een hit from the fifteensixties. Of “The Marvelous Dream”, dat nog het meest doet denken aan de laatste cd van Blur – die zonder de medewerking van Graham Coxon. Van ver heeft het ook wat van de folk van Nick Drake of Bert Jansch. Net als “Cathedrals” dat heel de tijd lijkt stil te vallen maar op tedere wijze toch steeds overeind blijft.

Wie dus op goed in het gehoor liggende popsongs hoopt zoals Damon Albarn ze bij Blur en Gorillaz bij hopen weet te produceren, zal van een kale reis thuiskomen. Dr. Dee is bovenal een erg bevreemdend en oud klinkend werkstuk. Strange Pastoral Folk noemt hij het zelf. Echter: not really our cup of tea. Stukken als “A Man of England”, “Edward Kelley”, “Tree of Beauty” en “O Spirit, Animate Us” hebben dan misschien een ambitieuze opzet maar klinken eerlijk gezegd vooral erg hermetisch en zelfs een tikkeltje pretentieus. Verwacht dus geen aanstekelijke en dansbare wereldhits, een gewaarschuwd man is er nog altijd twee waard. Moest u toch een van die rare vogels zijn die kickt op renaissancemuziek en polyfonie staat u misschien wel een waar festijn voor het oor te wachten.

Oh ja, nog even een klein betoog… Beste Queen Elizabeth, wordt het niet eens hoog tijd om Damon Albarn in de adelstand te verheffen? We kunnen ons immers maar niet ontdoen van de indruk dat de Blurmajoor en oppergorilla met deze opera duchtig aan het hengelen is naar een beetje bevestiging van uw hoge hand. Aan de nodige merites ontbreekt het hem alvast niet. En geef toe: Sir Damon Albarn klinkt toch lang niet slecht? En misschien kan hij dan weer overgaan tot de orde van de dag en doen waar hij écht goed in is: sprankelende dansbare popparels maken met Gorillaz of – waarom niet? – aan een nieuwe Blurplaat beginnen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

4 × 3 =