Hoewel J Mascis al flink wat soloplaten op zijn conto heeft staan, kan het pas verschenen Several Shades Of Why moeiteloos tot debuutplaat gebombardeerd worden. Voor het eerst weekt Mascis zich echt los van Dinosaur Jr en de valkuilen die eerdere soloplaten tot een beproeving maakten.
Soloplaten van J Mascis, je moet er voor zijn. Echte soloplaten, welteverstaan. Want uiteraard zijn ook de Dinosaur Jr-albums — sorry Lou Barlow en Murph — zo’n beetje solowerkstukken van dat langharig stuk tuig dat zich op het podium hoe langer hoe meer achter zijn Marshallversterkers verstopt.
Maar dat zijn dus groepsplaten, al is het niet evident de Dinosaur-albums die in de laatste line-up voor de split gemaakt zijn te onderscheiden van More Light, de eerste plaat die Mascis met The Fog in 2000 op de wereld losliet. Enkele jaren eerder was "Martin + Me" al verschenen, een rommelig opgenomen akoestische set waarop Mascis zich zowel aan eigen materiaal als aan covers ("The Boy With The Thorn In His Side", om er maar eentje te noemen) waagde. Dat album kan met een beetje goede wil nog als aardig omschreven worden, wat helaas al moeilijker werd bij Free So Free, de tweede plaat waarvoor The Fog van stal gehaald werd.
Helemaal vreemd werd het toen J And Friends Sing And Chant For Emma verscheen. Ook die plaat was akoestisch, maar in plaats van met mooie songs, kwam Mascis aanzetten met chants, wat blijkbaar vreemde religieuze klanken zijn die het ergste in een mens naar boven halen.
Echt groot is het enthousiasme dan ook niet wanneer Mascis opnieuw een soloplaat binnengooit. Maar kijk, het artwork waarin Several Shaded Of Why door het leven gaat, is net zo charmant als dat van de laatste Dinosaur-plaat en bovendien heeft Sub Pop het aangedurfd de plaat uit te brengen. En het moet gezegd: wanneer de eerste noten van opener "Listen To Me" weerklinken, komt het gevoel bovendrijven een aangename verrassing mee te maken. Geen halfslachtige opname, niks godsdienstig gewauwel, geen Dinosaur-doorslagje. Enkel akoestische gitaren en de weemoedige stem van Mascis.
En dat is de hoofdbrok van Several Shades Of Why, een plaat die zich bijna aandient als het zusje van Trees Outside The Academy, het album waarmee Thurston Moore enkele jaren geleden akoestische oorden opzocht en dat, toeval of niet, in de zolder van J Mascis werd opgenomen. Net als Moore heeft Mascis bovendien een violiste ingeschakeld, Sophie Trudeau van Godspeed You! Black Emperor, om het titelnummer van een extra melancholische toets te voorzien. Naast Trudeau maken ook illustere namen als Ben Bridwell (Band Of Horses) en Pal Jenkins (Black Heart Procession) hun opwachting, al wordt van Several Shades gelukkig geen sterrenparade gemaakt. De gasten houden het subtiel en spelen louter een ondersteunende rol.
Wat dat oplevert, mag er absoluut wezen: een bloedmooie luisterplaat die zowaar in staat is je te doen vergeten dat Mascis dezelfde man is die mensen met de handen tegen de oren gedrukt en een verschrikte blik in de ogen concertzalen doet uitvluchten. De tien nummers missen misschien nog net iets te veel een eigen gezicht om zich van elkaar te onderscheiden, maar op een of andere manier hoeft dat in dit geval geen nadeel te zijn: nu Mascis eindelijk de treurende hippie met een akoestische gitaar uithangt, gaan we hem dat vooral laten doen zoals het hem het beste lijkt.
