Op haar profiel voor de Berlinale, wordt het eerdere werk van cineaste Stien Versteyhe die studeerde aan het RITCS in Brussel, ‘creative documentary’ genoemd. Het is uiteraard op een dergelijke festivalpagina moeilijk te achterhalen of ze deze term zelf heeft aangebracht, maar het is een label dat zeker suggereert dat er een verschil is tussen ‘docu’ en ‘creatieve docu’, wat toch behoorlijk betwistbaar is als stelling.
Wat The Sessions eens te meer laat zien, is uiteraard dat makers van waar we het etiket ‘docu’ opkleven in ieder geval net dezelfde beslissingen nemen als andere filmmakers en in dit geval houdt dat ook een overbodige disclaimer in bij de start die waarschuwt voor het onderwerp, wat op zich al een ondergraven is van het geloof in eigen werk. Die bedenking terzijde gelaten, is het interessanter om te kijken naar de andere beslissingen die Versteyhe als filmmaakster, en dus beeldend kunstenaar, neemt. Vooral omdat het panelgesprek op het Docville festival, waar de film getoond werd, eigenlijk alleen maar de nadruk legde op vragen omtrent de therapie en traumaverwerking. Het lijkt daardoor alsof enkel de ‘tekst’ belangrijk is, terwijl een film over welk onderwerp dan ook, uiteraard altijd ook vorm is en enkel de vraag hoe vorm en inhoud zich verhouden, een echte appreciatie kan opleveren.
Het opzet van The Sessions is het in beeld brengen van gesprekssessies en EMDR therapie (eye movement desensitization and reprocessing, een aanpak die ontwikkeld werd in de jaren negentig) waarin een slachtoffer van seksueel geweld zaken probeert te kaderen en verwerken. Versteyhe ontmoette de therapeute en gesprekken leidden uiteindelijk tot het maken van de film. De camera is statisch en zit de personages dicht op de huid – een alomtegenwoordige conventie in de Belgische alternatieve cinema die dermate dominant is dat ze ongetwijfeld ook in opleidingen prominent aanwezig moet zijn – en er wordt gewerkt met steeds dezelfde terugkerende beeldkaders en composities, die duidelijk bedoeld zijn om een zekere rust te geven aan wat inhoudelijk natuurlijk een stuk turbulenter is. Het wegsnijden naar kleine details in de kamer is een ander element dat bijdraagt tot die opbouw, evenals het feit dat we geen begeleidende context krijgen en als kijker zelf moeten langzamerhand alles bijeenleggen om een beeld te kunnen krijgen van het gebeurde.
Het is duidelijk dat er over die aanpak nagedacht is, waardoor het zeker jammer genoemd kan worden dat de scènes die niet spelen tijdens de therapiesessies een pak minder geslaagd zijn. Woordeloze ritjes met de tram, observaties in het dagdagelijkse leven, opvliegende vogels en beelden van de bewolkte hemel en zee, het mag dan wel gerelateerd zijn aan wat er gezegd is geweest, het voelt toch aan als een wat geforceerde en overbodige
sfeerschepping. The Sessions had zeker baat gehad bij de meer radicale keuze om enkel en alleen de gesprekken te filmen en eventueel de telefoontjes en gesprekken met de dienst slachtofferhulp en daarbij de onbeweeglijke camera doorlopend te blijven gebruiken. Het is duidelijk doorheen de looptijd dat die delen het best werken en de rest overbodige opsmuk is. Dit is dan ook vooral conceptueel een gedegen werkstuk en je kan niet zeggen dat dat concept helemaal fout uitgewerkt is, maar er zijn een paar sterke keuzes gemaakt die helaas niet de kans krijgen hun echte waarde volledig te bewijzen.
