Island, 2011
Universal
Meer dan twee jaar had PJ Harvey ervoor nodig, maar eindelijk
ligt haar nieuwe album in de winkelrekken. Hoewel zij al enige tijd
niets echt relevant meer had uitgebracht, is het toch altijd
uitkijken naar vers voer uit haar koker. In de interviews die nog
voor de daadwerkelijke release van ‘Let England Shake’ her en der
verschenen, kwam telkens het verhaal achter de plaat naar voor.
Aldus weet iedereen die Polly Jean een beetje volgt ondertussen dat
zij ditmaal zingt over oorlog. Dat zo’n politiek beladen thema
nooit eerder op zo’n manier aan bod kwam in haar werk, weten de
meeste fans overigens ook wel al.
Maar aan elk verhaal zijn natuurlijk minstens twee aspecten
verbonden. Naast de inhoud, of hetgeen men wil vertellen, is er
immers ook de manier waarop men dit doet. Dat geldt voor film,
literatuur en theater, maar uiteraard net zo goed voor muziek. Dit
kan evident klinken, maar biedt hoe dan ook een kader om het album
onder de loep te nemen.
Om meteen met de deur in huis te vallen: het zijn eerst en
vooral de contradicties die het hem doen. Zo staan de haast
swingende drums van de titeltrack haaks op de tekst en de haast
schriele stem van Harvey. Ook ‘The Words That Maketh Murder’
gebruikt een gelijkaardige tegenstelling en drijft die zelfs nog
een stuk verder door niet alleen te spelen met ritmes en zang, maar
ook blazers toe te voegen tijdens het refrein. ‘The Last Living
Rose’, ‘Written On The Forehead’ en ‘The Colour Of The Earth’ tot
slot, klinken zelfs helemaal niet als oorlogshymnen – tenminste,
als je niet te hard op de woorden let.
Andere nummers zijn dan weer iets minder subtiel opgebouwd. ‘The
Glorious Land’ roept met zijn weids uitwaaierende gitaren en
gesamplede legertrompet bijvoorbeeld een uiterst grauwe sfeer op.
En ook ‘All & Everyone’ is behoorlijk spaarzaam en donker
gearrangeerd. ‘England’ spant op dat vlak echter de kroon. Met af
en toe op de achtergrond Arabisch getinte geluiden en zanglijnen,
en een enkele klassieke gitaar, vlecht PJ de muziek hier vooral
rond haar stem. Het resultaat klinkt bijna als een verwrongen
Joanna
Newsom.
Algemeen klinkt ‘Let England Shake’ een stuk traditioneler dan
we van de zangeres gewend zijn. Een onoplettende luisteraar zou het
haast banaal kunnen noemen. Enkel ‘Bitter Branches’ is old school
Polly Jean zonder meer. Wie echter de nodige moeite doet, krijgt
waar voor zijn geld: ‘Let England Shake’ is muzikaal haar meest
genuanceerde plaat sinds ‘Is This Desire?’. Het contrast tussen
muziek en stem is dan ook groot. Na het behoorlijk hoog en sereen
gezongen ‘White
Chalk‘, klinkt PJ anno 2011 nog droeviger en meer gepijnigd dan
ooit.
Harvey creëert wederom een nieuw personage, met bijbehorende
veranderingen op verschillende vlakken. En minder verwachten we nu
eenmaal nooit van haar. Maar daarnaast krijg je ook het beste album
dat zij in tijden maakte op je bord. Tenminste: als je er de nodige
aandacht aan wilt besteden, want ‘Let England Shake’ is nooit
easy listening. Het is altijd bewonderenswaardig als een
artiest na een lange en rijke carrière opnieuw op zo’n manier weet
te verrassen en dus wens ik PJ hiervoor uitdrukkelijk te
feliciteren. Het is je van harte gegund, meid.
PJ Harvey speelt op zaterdag 2 juli op Rock
Werchter.
