Kranky, 2011
In de glazen wolkenkrabber der elektronische muziek is Tim
Hecker een gerespecteerde inwoner. Deze verworven status heeft hij
te danken aan een eigenzinnige kijk op ambient en techno en een
ontegensprekelijk vakmanschap. Zelfs Jetone, het in de vergetelheid
geraakte technoproject van Hecker, was opzienbarend; wie vandaag de
dag ‘Ultramarin’ naast de output van Echospace legt, hoort toch
opmerkelijke gelijkenissen, of het nu gaat om de inwendige,
ondergedompelde beats of de schemerige flarden keyboard- of
gitaargeluiden die het minimale sfeertje moeten vervolledigen. Met
‘Haunt Me, Haunt Me Do It Again’ stapte Hecker uit zijn eigen
schaduw en creëerde zijn typische glaciale ambient die tot vandaag
als een huis zou staan naast de elektronische omzwervingen van
tijdgenoten Fennesz en Philip
Jeck.
Sinds die eerste stappen in het duister heeft Hecker zich steeds
verder ingekapseld in een eigen geluidsuniversum, een sanatorium in
de baan van een afgelegen hemellichaam. Als een muzikant zich
dermate kan inleven in een stijl die de zijne is, krijg je platen
als ‘Harmony In
Ultraviolet‘, de eerste schepping die hij aan platenlabel
Kranky toevertrouwde. Twee platen later blijven de basisprincipes
intact, maar ‘Ravedeath, 1972’ is desalniettemin een unicum in
Heckers oeuvre, een plaat die in zijn discografie één van de
hoekstenen zal vormen.
De grote vernieuwing ligt eerder in de werkwijze dan in het
resultaat; ‘Ravedeath, 1972’ is gebaseerd op een slordig dagje werk
uitgevoerd in Reykjavik, waar Hecker samen met lokale
geluidskunstenaar en liefhebber van diepe bassen Ben Frost een kerk
inpalmde om er opnames te verrichten. De verkregen geluidsbron werd
achteraf bewerkt tot het album dat nu door Heckers acolieten gretig
wordt verslonden.
Het effect van de eenmalige opname op het uiteindelijke product
is in verschillende opzichten aanwezig. Enerzijds is er een grotere
menselijke aanwezigheid dan in het verleden. Vooral op eerste
driedelige suite ‘In the Fog’ zijn flarden van menselijke stemmen
behouden. Verder is er een duidelijke perceptie van wezenlijke
ruimte. Ook al is ‘Ravedeath’ onderworpen aan grondige
postproductie, toch blijft de kerk in al diens akoestische glorie
een grote rol spelen. Deze wereldlijke voetafdruk wordt verder
verruimd door meer – ogenschijnlijk – organische instrumentatie,
met de piano en het pijporgel als voornaamste actoren.
Toch begint plaat nummer zes zoals we dat van Hecker konden
verwachten: diepe, gonzende distortion die plaats ruimt
voor resonerende synths met een melancholische inborst. Jammer
genoeg is de overgang van ‘The Piano Drop’ naar ‘In the Fog’ erg
bruusk en weinig overtuigend; in feite is deze keuze wat ons
betreft de enige misstap die de Canadees verweten kan worden. Na
‘The Piano Drop’ is het vooral de beurt aan de reeds vernoemde
live-instrumentatie om de last te dragen, met prachtige resultaten.
Naast de driedelige suites ‘In the Fog’ en ‘In the Air’ valt vooral
‘Studio Suicide, 1980’ op als een voorbeeld van de pracht die
Heckers eenmalige methode heeft voortgebracht. De buitenaardse,
synthetische klanken die ‘Harmony In Ultraviolet’ typeerden, worden
hier geprojecteerd op een door het pijporgel gestuwde
drone. Typerend voor Hecker is vooral hoe hij
drone kan combineren met gestage vooruitgang, iets wat
weinig collega’s echt kunnen of willen doen. De doordeweekse
ambientplaat bestaat uit een tweetal composities (sommigen achten
dat zelfs overdadig) die elk hun thema aansnijden en er nauwelijks
van afwijken. ‘Ravedeath’ is echter drone zoals men het echt zou
componeren.
Natuurlijk is het nog zeer de vraag of je Hecker echt in de
ambienthoek wil parkeren. Er is altijd al een tegendraads elementje
in zijn muziek geweest, een hartslag die je bij weinig medestanders
vindt. Het is een overblijfsel uit zijn technoverleden, al wordt er
nooit openlijk met beats gewerkt (of zoals één van de tracks ons
informeert, ‘No Drums’). In ieder geval is ‘Ravedeath, 1972’ een
nieuw hoogtepunt in Heckers carrière. Meer nog: we hebben hier
hoogstwaarschijnlijk te maken met een moeilijk te overtreffen
hoogtepunt uit het jonge kalenderjaar.
