Met Static Tensions tekent Kylesa voor een van de meest verrassende heavy releases van 2009. Het album is zo’n stap vooruit dat de band nu definitief deel uitmaakt van de Drie van Georgia, naast Mastodon en het al even sterk uithalende Baroness.
Kylsa bracht eerder al drie albums uit, maar het was niet het soort stuff waar je meteen je vriendenkring mee lastig ging vallen: degelijke, loodzware sludge, maar ook wat beperkt en monotoon in al z’n koppigheid. Op Static Tensions laat het kwintet ondanks de vermorzelende productie een veel bredere sound en stijl horen. Het refereert aan hardcore punk, postmetal, sludge en hardrock, maar het weet de conventies van al die elementen te omzeilen door ze te kaderen in een andere sfeer. Het mooie is dat dit nergens zorgt voor ongemakkelijk zittende stijlbreuken of schizofrene toestanden. Kylesa heeft zich een stijl toegeëigend die compleet de zijne is.
Het helpt ook dat de band op een punt gekomen is dat groepsdynamiek aan belang gewonnen heeft. Was het vroeger een komen en gaan van bandleden, dan vormt dit kwintet een eenheid, iets dat ongetwijfeld bevestigd kan worden door wie hen live zag. In de spotlights: zanger/gitarist Philip Cope (die ook tekende voor de productie) en zangeres/gitariste Laura Pleasants, gesteund door bassist Javier Villegas (live vervangen door Corey Barhorst) en drummers Eric Hernandez en Carl McGinley. Die laatste twee gaan een beetje te werk zoals Dale Crover en Coady Willis bij The Melvins: simultaan pompend, maar met andere accenten, waardoor hun spel een enorm stuwende soul creëert.
Slechts tien songs passeren in veertig minuten, al is dat meer dan voldoende om aan te tonen dat deze band een voor het genre opmerkelijke experimenteerdrift aan de dag legt, met soms verrassende combinaties van geluiden en stijlen, oerdegelijke songschrijverij, hecht samenspel en vooral: als ze rocken, dan rocken ze hard. Opener “Scapegoat” is daar het beste voorbeeld van. De gitaarsound is die van modderige sludge, heavy en ondoordringbaar, maar het tempo, de agressie en het ritme zijn pure punk. Pleasants keelt erop los om in de refreinen afgelost te worden door een uitzinnige Cope, die er nog een schepje bovenop doet. En het is dan nog eens catchy ook. Een van de beste heavy songs van het jaar.
Daarna zakt het niveau zelden: “Insomnia For Months” blijft uithalen met furieuze zang en volgestouwde ritmes en als de band arriveert bij “Unknown Awareness” blijkt nogmaals dat de opengebroken sound een troef is: met tribale drums en iele, psychedelische gitaarlijnen wordt een sfeer op poten gezet die het midden zoekt tussen Neurosis en Red Sparowes, waarbij de balans overhelt naar die eerste. En het was slechts een voorbereiding voor het hoogtepunt dat erop volgt. “Running Red” neemt z’n tijd ervoor, met piano, praatzang van Pleasants en koortsige percussie, alvorens uit te pakken met onbeschaamde hardrocktics die de weg plaveien voor het meest vermorzelende stuk van de plaat.
Soms gaat het er wat conventioneler aan toe (“Almost Lost”), gaat de band zich te buiten aan schreeuwerige beukmuziek (“Only One”) of wordt nog eens de tactiek van eb en vloed toegepast. Zo ook in “To Walk Alone”, dat aanvankelijk een overbodige afsluiter lijkt, maar onverwacht toch nog zorgt voor een grandioze finale. Het laat ook horen dat Static Tensions, meer dan zomaar een rauwe, compromisloze beukplaat, ook baadt in een melancholische sfeer dat het geheel een doordachtheid en puurheid geeft die je al te vaak moet missen bij de exploten van hun collega’s. Als Kylesa het niveau van Static Tensions nog even kan aanhouden (of overtreffen, wie weet), dan staat ons de komende jaren nog veel moois te wachten.
