Een melancholische schipper die zich aan een verre reis waagt om
vergiffenis voor zijn zonden te verkrijgen en op zee probeert om de
aardse verlokkingen van de landrotten achter zich te laten: dat
beeld wordt op ons netvlies getoverd bij het beluisteren van
‘Leaving Songs’, de tweede soloplaat van Stuart A. Staples. Om dit
album te voltooien heeft het voormalige boegbeeld van Tindersticks zich dan ook gewaagd aan een
verre vliegreis over de Atlantische Oceaan om zijn songs de juiste
muzikale kleuren mee te geven in Nashville. Collega-tekenaar van
dienst was Mark Nevers van Lambchop en het resultaat behoort tot het
beste wat deze volbloed songsmid al op plaat heeft vastgelegd. Waar
zijn vorige solo-cd, ‘Lucky Dog Recordings 03-04’, vooral bestond
uit rudimentaire thuisopnamen, wordt de luisteraar op ‘Leaving
Songs’ ondergedompeld in een weemoedig bad van country,
singer-songwriter en folk, waarin de diepe en aangrijpende stem van
Staples de luisteraar zwembandjes toewerpt om niet ten onder te
gaan aan de trieste pracht.
Songtitels als ‘Goodbye To Old Friends’ en ‘Already Gone’ verraden
het al: ‘Leaving Songs’ baadt in een sfeer van afscheid en verlies.
Het thema van de reis als louterende catharsis wordt een dik
halfuur op verfijnde wijze uitgediept. “I know which way the
wind blows / It blows me down onto my knees“, kreunt Staples in
‘Which Way the Wind’, terwijl hij door sublieme strijkers wordt
vooruitgestuwd naar een desolaat eiland van vergetelheid en
vergeving. ‘Already Gone’ klinkt nog triester en beschikt over de
mooiste arrangementen die deze plaat rijk is. De trillende, zware
bariton van Staples wordt omgeven door licht dreigende strijkers,
maar met een minder groot horrorgehalte dan bij Scott Walker. Bovenop de orkestrale
inkleding vliegen muggenzwermen van akoestische gitaarklanken
terwijl David Boulter en Terry Edwards met respectievelijk orgel en
saxofoon de katalysatoren van dienst zijn.
Sleutelmomenten op ‘Leaving Songs’ zijn de twee prachtige duetten.
In ‘This Road is Long’ fungeert Maria McKee als de weerbarstige
reispartner van Staples: “I get tired of traveling / Sometimes I
just wanna go home / I get tired of hanging around / just wanna put
my feet down“, smeekt ze terwijl Staples haar zacht bij de arm
neemt om de tocht verder te zetten. In ‘That Leaving Feeling’ is
het dan weer Lhasa de Sela (check alstublieft haar plaat The Living Road) die Staples vocale steun
biedt. Haar licht hese, ervaren stem zweeft op een soultapijt van
strijkers en blazers en schurkt zich aan tegen de bariton van
Staples als een naar aandacht hunkerende poes tegen je been. In
andere songs als ‘Goodbye To Old Friends’, ‘There Is a Path’ en
‘One More Time’ is het Gina Foster die voor de vrouwelijke toets
zorgt. Haar inbreng mag dan iets minder prominent zijn, haar
backings tillen de nummers toch een serieus niveau hoger en
duffelen de naakte, kwetsbare vocals van Staples in met warme
dekens.
Hoewel het verhalende karakter van ‘Leaving Songs’ overheerst door
de hemelse zangpartijen, is het muzikaal ook snoepen geblazen.
Soulvolle arrangementen als op The
Greatest van Cat Power worden afgewisseld met lap steel en
twangy gitaren als in ‘This Old Town’. De fluwelen orkestraties
krijgen hierdoor een rafelig Howe
Gelb-randje aangemeten, waardoor de plaat gezegend is met een
voortdurende spanning.
Niet het doel op zich, maar de weg er naartoe: dat is het
belangrijkste. Meestal is dit een slogan voor losers die op
voorhand weten dat ze hun vooropgestelde plannen toch nooit zullen
kunnen realiseren. Op ‘Leaving Songs’ wordt de tocht zelf echter
gecultiveerd tot een medium van gezonde twijfel en angst en tot een
manier om deze gevoelens een plaats te geven in het gemoed. Stuart
A. Staples heeft niettemin al één doel bereikt: het maken van één
van de beste platen van het jaar!
