Hannibal


Na tien jaar wachten wordt het geduld van de ontelbare fans van
‘The Silence Of The Lambs’ eindelijk beloond met het verschijnen
van ‘Hannibal’, in werkelijkheid al de derde film waarin
kannibalistische psychiater Hannibal Lecter voorkomt. (Michael
Manns ‘Manhunter’ was de eerste, maar hierin werd het personage
gespeeld door Brian Cox.)

De verhalen over de productie van de film zijn al bijna even
interessant als het filmverhaal zelf; na het verschijnen van het
boek bekloegen leading lady Jodie Foster en ‘Lambs’-regisseur
Jonathan Demme zich over het vaak afstotelijke geweld in het
verhaal, en ze trokken zich terug uit het project. Ook Anthony
Hopkins zei te twijfelen, maar hield zich open voor de mogelijkheid
van een goed script (en voor een cheque van 20 miljoen dollar,
ongetwijfeld). Schrijver/regisseur David Mamet kreeg de ondankbare
taak het boek te verwerken tot een draaglijke filmervaring, maar
zijn versie van de feiten bleek nogal een mager beestje te zijn.
Toen MGM, de studio die de rechten bezit op het personage van
Clarice Starling, Ridley Scott aantrok om de regie over te nemen,
nam hij ‘Schindler’s List’-schrijver
Steven Zaillian onder de arm om een definitieve versie neer te
pennen. Vooral het einde van het boek, waarin Lecter en Starling
samen de hersenen van een nog levende man opeten, bezorgde de
producenten slapeloze nachten, en een tijdlang leek het
twijfelachtig of er ooit wel een verfilming van ‘Hannibal’ zou
komen. Zaillian’s script werd echter goedgekeurd door de
producenten en (misschien wel nog belangrijker) door Hopkins, Scott
wist karakteractrice Julianne Moore aan te trekken om Jodie Foster
te vervangen, en het licht werd uiteindelijk toch op groen
gezet.

De plot van Hannibal draait rond Mason Verger, het enige
slachtoffer van Lecter dat zijn aanval overleefde, en nu, gruwelijk
verminkt, afhankelijk is van buisjes, rolstoelen en vooral zijn
butler om in leven te blijven. Verger zint op wraak, en heeft een
ingewikkeld systeem opgesteld via het internet om Lecter in handen
te krijgen. Hey, de man is er rijk genoeg voor – hij is zo rijk dat
hij een speciaal bordje aan de snelweg heeft met een pijl naar het
“Verger estate”, kun je nagaan.

Lecter houdt zich intussen schuil in Venetië, waar een in
ongenade gevallen politie-inspecteur hem herkent, en contact
opneemt met Verger om hem gevangen te nemen. Die poging mislukt
natuurlijk, en het lot van de inspecteur is bepaald niet smakelijk.
Lecter keert terug naar Amerika, waar zijn oude vriendin Clarice
Starling problemen heeft binnen het FBI, en uiteindelijk komt het
natuurlijk tot een confrontatie tussen Lecter, Starling, Verger en
de corrupte overheidsofficieren die het Starling moeilijk
maakten.

Vergelijkingen met ‘The Silence Of The Lambs’ waren natuurlijk
onvermijdelijk, maar het lijkt mij juist één van de grootste
verdiensten van regisseur Scott dat hij niet heeft geprobeerd om
een gewoon vervolg te draaien – hij maakt er van A tot Z zijn eigen
film van. Waar ‘The Lambs’ een psychologische thriller was die het
vooral moest hebben van suggestie en dialogen, is ‘Hannibal’ een
horrorfilm die niet terugdeinst voor expliciet geweld en getuigt
van een diabolisch gevoel voor humor. Het is even wennen,
natuurlijk, maar juist dat zorgt ervoor dat je binnen het kwartier
niet meer denkt aan ‘The Lambs’, en gewoon naar ‘Hannibal’ kijkt
als een op zichzelf staande film.

En als op zichzelf staande film is het resultaat zeer behoorlijk
– Scott brengt zijn unieke visuele flair naar het verhaal, het
tempo ligt hoog en vooral de acteurs zijn een genot voor oog en
oor; Anthony Hopkins herhaalt hier de tour de force die hij tien
jaar geleden uithaalde, en Gary Oldman maakt erg veel indruk
(vanonder een ton make-up, dan nog), als Hannibal-slachtoffer Mason
Verger. Julianne Moore valt minder makkelijk te aanvaarden,
daarentegen: het lijkt wel alsof ze zich geïntimideerd voelt door
de opgave Jodie Foster te moeten vervangen, en hier en daar schijnt
die onzekerheid door haar facade heen.

‘Hannibal’ volgt het boek van Thomas Harris relatief trouw, met
als enige notenswaardige uitzondering het slot – de gruwel is
gebleven, net zoals in het boek, maar Clarice’s betrokkenheid wordt
veranderd. Het einde van deze film is overigens één van de
allergoorste scènes die ik ooit in een film heb gezien; Ridley
Scott heeft blijkbaar een patent op dat soort van momenten –
herinner de “alien-barst-uit-borst-scène” in ‘Alien’, de
brandstapel in ‘1492’, en een aantal van de gevechten uit
‘Gladiator’.

Het geweld in de film heeft overigens hier en daar discussie
uitgelokt; is het wel moreel verantwoord een psychopaat voor te
stellen als een held in een grote film? Geen idee, is Hannibal
Lecter echt de held van deze film? Waarom, omdat hij ons doet
lachen af en toe? Omdat hij ons angst aanjaagt op een manier die we
prettig vinden? Als een personage als Lecter een bepaalde
aantrekkingskracht op mensen uitoefent, dan lijkt het mij eerder
aangewezen om naar de mensen te kijken in plaats van de film. Maar
goed.

‘Hannibal’ is wel degelijk een zeer gewelddadige film – maar ook
een zeer spannende en goedgemaakte, die ongetwijfeld in het oog van
de critici te lijden zal hebben onder oneerlijke vergelijkingen met
een film die niet eens tot hetzelfde genre behoort. Zoals je
‘Aliens’ niet kon vergelijken met de originele ‘Alien’ omdat hij zo
fundamenteel verschilde van zijn voorganger, is het absoluut
noodzakelijk om ‘Hannibal’ objectief te bekijken. En wie dat kan,
ziet één van de meest entertainende, uitdagende en – ja, zeker –
gore films van het jaar.

http://www.hannibalmovie.com

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

twee − 1 =