Een bejaarde man uit een dorpje in Sardinië weigert zijn eigendom te verkopen en staat zo de ontwikkeling van een groot project in de weg. Dat uitgangspunt (hier gebaseerd op een waar gebeurd feit) diende in de Pixar-klassieker Up als springplank voor een hartverwarmend en knap geanimeerd avontuur, hier vormt het de basis voor een klef sentimentele tragikomedie waarin we allemaal moeten vertederd worden door de Italiaanse volksziel. Het soort film waarin je vreest Roberto Begnini te zullen tegenkomen, iets wat ons godzijdank bespaard blijft.
In de plaats daarvan krijgen we de weinig competente regie van de totaal te verwaarlozen Italiaanse cineast Riccardo Milani (Un Mondo a Parte). Milani gaat er duidelijk van uit dat op tijd en stond wat fraaie plaatjes laten zien van het landschap, aangevuld met karikaturen van lokale bevolking en een lach en een traan, genoeg is om een film mee te maken. Dat enige vorm van opbouw, regie, compositie en esthetiek, evenzeer vereisten zijn, is duidelijk niet aan de man besteed: La Vita va Così (vrij vertaald ‘zo is het leven’ banaler kan als titel niet) is in elkaar geflanst met de vakkundigheid van een slechte televisiereeks van een paar decennia geleden.
Toegegeven, de vergelijking met Up is niet helemaal eerlijk. Daarin staat immers niet echt de strijd van de protagonist tegen de projectontwikkelaar centraal, wat hier wel het geval is. Efisio (die instaat voor Ovidio Marras, de man die het echt gevecht echt tien jaar lang voerde) is de dwarsligger die tot wanhoop van de andere dorpelingen de vooruitgang en modernisering in de weg staat, wat leidt tot allerlei flauw-komische situaties zoals de plaatselijke sjampetter die komt zeuren dat meer toeristen meer arrestaties zouden brengen, of de lokale bisschop die een flauwte krijgt wanneer hij het bedrag hoort dat geweigerd werd voor de verkoop. Nu is de dichotomie tussen de eenzaat en het systeem natuurlijk al zou oud als het filmmedium zelf en er is niks mis met het manipuleren van de gevoelens van de kijker om die daar in te laten meegaan, noch met het opleuken van dat alles met platte humor, zelfs als de grappen onnodig veel herhaald worden. Waar wel wat mis mee is, is dat dit niks te maken heef met wat cinema zou moeten doen en zich beperkt tot het plaatsen van fletse plaatjes bij wat goed bedoelde prekerigheid. Dat wil niet zeggen dat film alleen maar spektakel of experiment mag zijn, maar een minimum aan visueel vertellen zou toch wel mogen. Het is niet omdat je om de haverklap een fotogeniek strand voor de lens haalt, dat dat daarom sfeerschepping heet.
Het moeten ondergaan van dit onding deed me terugdenken aan het recent herbekijken van twee meesterwerken van Luchino Visconti op het Il Cinema Ritrovato festival in Bologna. De vertoning van gerestaureerde versies van The Damned en Il Gattopardo ontlokten aan voormalig Knack-recensent Patrick Duynslaegher en mijzelf de reactie dat de Italiaanse cinema die een paar decennia geleden het ene meesterwerk na het andere voortbracht, toch wel heel diep gezonken is heden ten dage. La Vita va Così onderstreept die stelling niet alleen, maar zet er helaas ook een uitroepteken achter.
