We beginnen 2026 met alweer een film die enkel in de VS in de zalen werd uitgebracht en in Europa verbannen werd naar ‘pay-per-view.’ Megadoc is hier te bekijken tegen betaling via Amazon Prime en Apple.
In 2021, wanneer Francis Ford Coppola een deel van zijn wijnimperium verkoopt om het budget van 120 miljoen dollar op tafel te leggen voor zijn passieproject Megalopolis, vraagt hij ook aan Mike Figgis (lang geleden de visionaire regisseur achter onder andere Liebestraum en Internal Affairs) om het draaiproces op camera vast te leggen.
Coppola – die geen vreemde was wanneer het aankomt op turbulente draaiperiodes – kon toen niet voorzien dat zijn productie om allerlei redenen – en wellicht niet noodzakelijk die die hij voor ogen had – heel wat stof zou doen opwaaien, waardoor dit uiteraard een niet te versmaden kijk achter de schermen is van een totaal onterecht veel verguisde film. Minstens even boeiend is dat een van de aanwezige figuren Eleanor Coppola is, de in 2024 overleden echtgenote van de cineast wiens materiaal de basis vormde voor Hearts of Darkness, de docu over het tumultueuze draaien van Apocalypse Now. Bij de start geeft zij Figgis dan ook enige goede raad met betrekking tot zijn opdracht. De bizarre kruisbestuiving wordt nog meer uitgesproken omdat Figgis zelf commentaar geeft bij zowel zijn eigen werk als bij dat van Coppola (die hij vergelijkt met een jazzmuzikant die improviseert) en toegeeft dat op een bepaald moment – zelfs al tijdens de als toneelrepetitie opgezette voorbereidingsfase – de legendarische filmmaker ook hem begon te regisseren. Op de achtergrond speelt ook de verhouding tussen de namen die in de jaren negentienzeventig een revolutie ontketenden die New (New) Hollywood gedoopt werd en die hier terugkeert wanneer George Lucas – steenrijk na verkoop van zijn Star Wars rechten aan Disney en via zijn familiefonds financier van talrijke restauraties maar uiteraard ook soms uitgespuwd omwille van zijn artistiek wisselvallige nalatenschap – terugblikt op de start van zijn loopbaan op de set van Coppola’s Finian’s Rainbow en vervolgens bespiegelingen uit over de betekenis van zijn vriend en generatiegenoot en over het gigantische project dat de maker van zoveel klassiekers aan het eind van zijn leven nog wil opzetten.
Naast die intrigerende insteek zijn er uiteraard ook meer reguliere gedeeltes die een blik werpen op de verschillende aspecten van het tot stand komen van een filmproject – design, kostumering, belichting en cameravoering – en bijzonder opvallend is dat voor een prent waaraan zoveel digitale creatie te pas kwam, er blijkbaar ook onwaarschijnlijk veel ‘ouderwetse’ technieken werden aangewend.
Wat zeker initieel (gaandeweg wijzigt de situatie uiteraard) ten tijde van de opnames nog niet duidelijk was, weten we nu uiteraard heel goed: dat Megalopolis een gigantische flop werd die ook kwalitatief (onterecht) weinig gesmaakt werd, iets wat Lucas samenvat met de zin “trying to get through the brick wall is part of his thing and, so, when he lands on his head, I am not surprised.” In het licht daarvan is het ook wel wat bizar om Coppola zich te zien wentelen in de geplogenheden van een superproductie die hem duidelijk bevallen, inclusief botsingen met de acteurs en crewleden. Er is een vrij spectaculaire aanvaring met de zeer zelfingenomen Shia LaBeouf, maar bijvoorbeeld ook een pak frustratie over een halssnoer dat op een verkeerd moment breekt in plaats van open te gaan zoals gepland, het uit de hand lopend budget omdat viervoudig Oscarwinnares voor kostuums Milena
Canonero persoonlijk elke figurant eerst moet goedkeuren, of een discussie over belichting met fotografieleider Mihai Malaimare Jr. (met wie de regisseur ook al samenwerkte voor Youth without Youth en Tetro). De combinatie van een visie die in botsing komt met een project, met alle daar bijbehorende elementen, zorgt voor een uiterst boeiende en passend gefragmenteerde neerslag van een even boeiend oorspronkelijk werkstuk.
De meest bijblijvende scène is misschien wel die waarin Shia LaBeouf en Coppola grondig van mening verschillen over wat film eigenlijk is. De regisseur heeft het over flikkerend licht, een illusie en enkel een publiek dat echt is. De acteur gelooft in het profilmische dat ‘echt’ is en gevat wordt door de camera. Het is dat verschil in artistieke visie dat eigenlijk ook de ontvangst van Megalopolis nekte: dat Coppola probeerde een waarheid te creëren die enkel bestaat als de kunstvorm van flikkerend licht, terwijl velen op zoek waren naar een profilmische waarheid weergegeven in beelden.
