Relic

We weten allemaal al langer dan vandaag dat in een horrorfilm het vrouwelijke hoofdpersonage – de zogenoemde ‘Final Girl’ in het vakjargon – als enige het gruwelijke gebeuren overleeft. Is er echter ook sprake van een ‘female gaze’, een vrouwelijke auteursblik op het genre ? We zijn zeer blij om te melden dat die nog altijd bestaat en ook in recent werk cineastes zich interesseren voor het genre, met vaak een uiterst boeiend resultaat als gevolg. Natalie Erika James, de debuterende cineaste van Relic, vormt hierop geen uitzondering. James putte inspiratie uit een trip naar Japan waar ze haar grootmoeder – die Alzheimer had – bezocht. Haar eigen schuldgevoelens jegens die grootmoeder, in combinatie met de veranderende dynamiek in de familie ten opzichte van dementie, plantten het zaadje voor Relic. Een voorliefde voor ‘J-horror’ deed de rest.     

Als Kay op een dag een telefoon krijgt van de politie dat haar moeder Edna vermist is, snelt ze samen met haar dochter Sam naar het afgelegen huis van de grootmoeder in de uitgestrekte bossen van Victoria -Australië, om haar te zoeken. Als Edna na drie dagen op mysterieuze wijze terug opduikt, is de vrouw duidelijk veranderd door de ervaring. Ze herkent haar dochter en kleindochter niet meer en beweert dat ze achtervolgd wordt. Langzaam maar zeker raken Kay en Sam ook in de ban van de vreemde gebeurtenissen die de bejaarde vrouw lijken te omgeven.

Relic scoort geen punten voor ‘jumpscares’, wel voor de subtiele – en uiterst geraffineerde -manier waarop de spanningsboog wordt opgebouwd. De geluidsmix speelt hier een zeer grote rol in. In geen enkele andere recente horrorfilm klinkt het kraken van een oud huis, regen en zelfs het hevige gebons van een droogtrommel in het midden van de nacht zo angstaanjagend als in deze. Een ander element is het verloop van de tijd: een bad dat overloopt, fruit dat ligt te rotten in de mand en een tennisbaan die overwoekerd is met onkruid. Deze shots leggen wellicht een dieper probleem bloot. Hoe komt het dat Kay pas in actie schiet als ze hoort dat haar moeder vermist is ?  Het is vrij duidelijk dat de jonge vrouw al maandenlang geen contact meer heeft gehad met haar oude moeder, anders lagen het huis en de tuin er wellicht niet zo verloederd bij. Is de slechte relatie tussen moeder en dochter misschien verergerd na de dood van de vader?  En wat moeten we denken van de bizarre dromen van Kay? Zijn zij mogelijks een aanwijzing voor haar schuldgevoelens tegenover haar vader die dement stierf ? Allemaal vragen waar de regisseur geen duidelijk antwoord op geeft, ondanks een aantal hints die je kan ontwarren in bepaalde scènes. James is bovendien bijzonder effectief in het manipuleren van onze gevoelens ten aanzien van Edna. Enerzijds is er oprechte compassie voor de mentale aftakeling van de bejaarde, anderzijds is er afschuw voor het feit dat uitgerekend zij ‘het monster’ van het verhaal is die zichzelf en haar dierbaren in gevaar brengt. Robyn Nevin, een veteraan van het Australische theater, legt in ieder geval evenveel empathie als weerzin in haar rol van oma om de kijker van begin tot eind te boeien.

Dementie is pure horror voor diegene die het meemaakt en voor diegene die er getuige van is. Zowel voor de dementerende als voor de familie die het moet ondergaan, is het een onherroepelijk afscheid van een persoon die nog altijd fysiek aanwezig is. James verbeeldt onze gevoelens hierover in een finale die tegelijk grotesk en intens ontroerend is: Edna ‘ontpopt’ zich letterlijk en figuurlijk tot een andere levensvorm. Helaas geen vlinder, maar eerder een terugkeer naar de rups. Relic is een sociale horrorfilm die ons oproept om na te denken over onze rol in het leven van een dementerende. We moeten leren aanvaarden, maar ook onze verantwoordelijkheid opnemen voor een ziekte die ons allemaal kan treffen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

1 × 1 =