Met The Sheep Detectives maakt de Amerikaanse animator Kyle Balda zijn live-action regiedebuut na een opmerkelijk repertoire aan animatiefilms waaronder Despicable Me en The Lorax. Wat op het eerste gezicht oogt als een klassieke familiefilm over pratende boerderijdieren zoals Babe of Charlotte’s Web, blijkt al snel een verrassend oprechte whodunnit te zijn. Gebaseerd op het kinderboek Three Bags Full van Leonie Swann verplaatst Balda het verhaal naar het fictieve Engelse Denbrook, waar een kudde schapen de dood van hun herder probeert op te lossen alsof ze zelf in een detectiveverhaal van Agatha Christie zijn beland.
Herder George Glenn, vertolkt door Hugh Jackman, leeft afgezonderd met zijn schapen en leest hen elke avond detectiveverhalen voor, ervan overtuigd dat ze daar niets van begrijpen. Wanneer hij dood wordt aangetroffen buiten zijn caravan, blijkt net het tegenovergestelde waar. Met stemmen van onder meer Julia Louis-Dreyfus, Bryan Cranston (die eerder al voice-acting deed in Isle of Dogs) en Chris O’Dowd krijgen de schapen elk hun eigen karakter en trekken ze zelf op onderzoek uit. Vooral Lily, Sebastian en Mopple groeien uit tot een charmant detective-trio dat gesprekken afluistert, aanwijzingen verzamelt en de stuntelige lokale politieagent Tim (Nicholas Braun) stap voor stap richting de waarheid duwt.
Wat volgt is een klassiek moordmysterie waarin een hele reeks uiteenlopende figuren uit Georges testament als verdachten naar voren schuiven: “Two Murderers, A bad Shepherd, A winter sheep, A fool and a victim.” De forse slager Abraham ‘Ham’, de rivaliserende herder Gabriel, de norse herbergierster Beth, de priester Hillcoate en een verloren gewaande dochter voelen allemaal aan als typetjes die rechtstreeks uit een Cluedo-spel zijn gestapt. Toch werkt die karikaturale aanpak net in het voordeel van de film. Met zijn gesatureerd kleurenpalet, maximalistische interieurs en zorgvuldig opgebouwde ontknoping doet The Sheep Detectives sterk denken aan Knives Out, inclusief de finale monoloog waarin de moord stap voor stap wordt gereconstrueerd via flashbacks.
De film balanceert voortdurend tussen luchtige familiehumor en een oprecht spannend speurverhaal. De schapen zorgen voor eenvoudige woordgrappen en slapstick, maar onder die kindvriendelijke toon schuilt ook meer emotionele gelaagdheid dan verwacht. Thema’s als dood, herinnering en uitsluiting keren subtiel terug doorheen het verhaal. Een klein winterschaap dat door de kudde wordt buitengesloten, groeit uit tot een eenvoudige maar doeltreffende metafoor voor angst voor het afwijkende. Ook de manier waarop de schapen omgaan met verlies, door te geloven dat schapen na hun dood in wolken veranderen en ze bewust kunnen kiezen pijnlijke momenten te vergeten, geeft de film een melancholische ondertoon zonder zwaar te worden.
Visueel kiest Balda voor een heldere, kleurrijke stijl zonder de hyperactieve overprikkeling die veel hedendaagse kinderfilms typeert. De CGI-schapen ogen geloofwaardig genoeg om zowel de humor als de emotionele momenten te dragen, terwijl de sterrencast opvallend natuurlijk opgaat in het absurde uitgangspunt zonder de film te overheersen. Hoewel Hugh Jackman al vroeg uit het verhaal verdwijnt, blijft zijn aanwezigheid als herder George de hele film voelbaar. Intussen krijgen ook de andere personages gaandeweg meer nuance: verdachten die eerst vooral karikaturaal of verdacht ogen, blijken toch meer lagen te hebben dan verwacht. De onhandige agent Tim groeit uit tot een respectabele speurder, terwijl de mysterieuze dochter Rebecca evolueert van verdachte naar een van de emotionele ankerpunten van het verhaal.
Hiermee levert Balda een komische detectivefilm die zowel kinderen als volwassenen weet mee te krijgen, zonder flauw of geforceerd slim te willen zijn. Soms liggen de emotionele momenten er vrij dik op, maar dat doet weinig af aan de gevoelige opbouw en de geleidelijke karakterontwikkeling, zowel bij de schapen als de mensen. Het resultaat is een warme en verrassend bedachtzame whodunnit waarin pratende schapen uiteindelijk geloofwaardiger speurders blijken dan de meeste mensen rondom hen.
