Sufjan Stevens :: Carrie & Lowell

“We’re all gonna die” is een verzuchting die we niet meteen zouden verwachten van Sufjan Stevens, de folkzanger die ons vijftig conceptalbums over de Verenigde Staten beloofde, kleurrijke songs over UFO’s en killerwespen schreef en een dysfunctioneel schijnhuwelijk tussen folk en experimentele elektronica op poten zette. Na de dood van zijn moeder is hij klaarblijkelijk niet meer zijn uitbundige zelf.

Sufjan Stevens is altijd al een enigmatische figuur geweest. De intussen bijna veertigjarige multi-instrumentalist liet met zijn fantasierijke teksten zelden in de kaarten kijken. Maar wie hem al langer kent, weet wellicht dat de man een moeilijke jeugd heeft gehad. Zijn met depressie, schizofrenie en allerlei verslavingen kampende moeder, Carrie, heeft het gezin — man en vier kinderen — achtergelaten toen de kleine Sufjan amper een jaar oud was. Hij werd door zijn vader opgevoed en zou zijn moeder slechts sporadisch weerzien tijdens de zomervakanties die ze in Oregon doorbracht met haar nieuwe partner Lowell. Toen ze in december 2012 overleed, waren zij en haar jongste zoon bijna volledig van elkaar vervreemd.

Spijt is dan ook het overheersende gevoel op de hartverscheurende opener “Death With Dignity”, waarin Stevens te laat beseft dat hij toenadering had willen zoeken tot zijn moeder: “Spirit of my silence/I can hear you/But I’m afraid to be near you/And I don’t know where to begin.” Toch probeert hij vooruit te kijken, al is dat ongetwijfeld niet gemakkelijk. “I forgive you mother/I can hear you/And I long to be near you/But every road leads to an end,” luidt het somber op het einde van het nummer. In het bitterzoete “Fourth Of July” legt hij zijn moeder dan weer enkele troostende woorden in de mond: “Did you get enough love, my little dove/Why do you cry?/And I’m sorry I left but it was for the best/Though it never felt right.”

Het zijn treffende voorbeelden van ‘s mans oneindige inlevingsvermogen en mentale veerkracht: het is bewonderenswaardig dat hij geen wrok koestert omtrent de beslissing van zijn moeder om het gezin te verlaten. Aan de andere kant: als Carrie nooit was vertrokken, was Stevens nooit in contact gekomen met Lowell, die hij niet alleen als zijn belangrijkste vaderfiguur zou gaan beschouwen, maar die daarnaast samen met hem het platenlabel Asthmatic Kitty zou oprichten. Wanneer Stevens in de aan hen opgedragen titeltrack voorzichtig beelden van de ontluikende natuur schildert, is dat echter vooral omdat het moet. Het nummer bevat een soort noodzakelijk optimisme dat eerder voortkomt uit overlevingsdrang dan uit hoop. Bovendien zorgt de cryptische tekst, met zijn referenties naar mythische figuren en dode paarden, voor een wrange naklank. Het maakt Carrie & Lowell bijna tot een soort morbide ode aan doorgeknipte familiebanden.

Maar toch staat het album vooral in het teken van Stevens’ gevecht met zichzelf. Hij begreep aanvankelijk niet waarom de dood van zijn moeder hem zo had aangegrepen, aangezien hij haar amper had gekend. En omdat hij altijd al een manische verzamelaar van kleine drama’s en grote gebaren was, begon hij ook nu als een bezetene zijn eigen pijnlijke herinneringen bijeen te puzzelen. Hij dwong zichzelf tot het uiterste in een wanhopige poging om orde te scheppen in de chaos van zijn hoofd, op zoek naar een loutering of catharsis die echter nooit kwam. “Fuck me I’m falling apart,” zucht hij in het gedesillusioneerde “No Shade In The Shadow Of The Cross”. Orkestrale glorie en pompeus ornaat vermochten niets tegen de onverwerkte gevoelens die na de dood van zijn moeder opborrelden. Dus probeert hij zijn akoestische gitaar in te duffelen in warme, sobere arrangementen, waardoor het geluid van zijn zesde studioalbum sterk naar dat van Seven Swans (2004) neigt. Maar zijn mentale rusteloosheid sijpelt nog duidelijk door in een nummer als “All Of Me Wants All Of You”, zodat Carrie & Lowell uiteindelijk weinig van een verstilde verdrietplaat wegheeft.

Carrie & Lowell is zonder enige twijfel Sufjan Stevens’ meest persoonlijke album tot nu toe. Het mag dan allemaal wat minder groots klinken dan op Illinoise, als je uit zo veel negatieve gevoelens zoiets moois kunt puren, dan ben je een groot kunstenaar.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

6 − een =