Yellowelectric, 2011
Als er één miskend genie is binnen de wondere wereld van de
stemmenmanipulators, dan is het wel Liz Harris, de vrouw achter het
eenmansproject Grouper. Zowel James Blake als Panda Bear – wellicht
de twee meest getalenteerde muzikanten die werken rond het door
elkaar weven van verschillende vocalen – zijn fan, en als u een
héél klein beetje bekend bent met het werk van Grouper, dan is het
ook meteen duidelijk waaróm. Begraven onder enkele aardlagen reverb
bereikt Harris’ engelachtige stem ons immers door een dikke mist,
vanuit een andere dimensie, alsof de hemel openbreekt en wij
getuige mogen zijn van Iets Speciaals.
Net als Julianna Barwick, die andere bosnimf die ons met haar
kabbelend sacrale ambientcomposities in hogere sferen weet te
brengen, heeft de muziek van Grouper iets mystieks, haast
religieus. De opeengestapelde stemmenlagen zijn als de verre
herinnering aan de zachte mantra’s van een bovennatuurlijk koor. En
op hetzelfde moment weet Harris haar muzikale accenten zo subtiel
te leggen, zo magistraal door elkaar te weven dat elke noot, elk
gedempt geluidje precies op haar plaats valt. De reverb en de lo-fi
klank van vroeger werk kunnen algauw de indruk van nonchalance
wekken, maar Grouper maakt wel degelijk haarfijn uitgekiende
muziek.
Op ‘Dragging A Dead Deer Up A Hill’, haar beste plaat tot nog
toe, en een van de betere van 2008, daalde la Harris af uit het
hemelgewelf om meer aardse nummers met vooral gitaar en stem te
brengen, maar voor haar nieuw werk – het tweeluik ‘A I A: Dream
Loss’ en ‘A I A: Alien Observer’ – duikt ze weer resoluut de mist
in. Letterlijk, bedoel ik dan. Individuele nummers zijn
ondergeschikt aan het majestueuze geheel, dat ergens herinnert aan
het werk van Tim Hecker; eerder qua feel dan qua sound.
Lagen worden over lagen worden over lagen gedrapeerd en de
instrumentatie – piano, gitaar, loops, een eenzame synth en heel
wat tapegeruis – zwachtelt zich zachtjes omheen de echo van Harris’
stemgeluid.
Heel eerlijk? Ik heb geen zin om hier nog een halve pagina vol
te lullen over songs en structuur: Grouper maakt muziek die je
slechts moeilijk kan vergelijken, die geen nood heeft aan
overbodige woorden en die vooral ondergaan moet worden.
Stonden wij niet zo stevig met onze voeten op de grond, wij zouden
zeggen dat beide ‘A I A’-platen om van te zweven zijn. En om het
nog eens heel duidelijk te stellen: de muziek van Grouper is beter
dan de beste drugs. Tot in de atmosfeer ergens!
