Snoeihard gaat Kneecap tekeer op zijn tweede album. Wie gedacht had dat intimidatie zou volstaan om dit Ierse drietal te muilkorven, heeft zich dik vergist en kan maar beter dekking zoeken. De rest mag zich in zijn handjes wrijven, want Fenian is een feest van angst en pijn, een essentiële plaat voor deze tijden.
Je kon er gif op innemen dat op dit album een nummer zou staan over Kneecaps conflicten met the powers that be. In 2025 streek de band haast iederéén tegen de haren: op Coachella toonden ze een banner met daarop de door een commissie van de Verenigde Naties erkende waarheid: “Israel is committing genocide against the Palestinian people”. Niet de wapens maar de waarheid wordt tegenwoordig als misdadig geframed.
Daarnaast werd rapper Mo Chara aangeklaagd voor vermeend terrorisme omdat hij op een optreden met een op het podium gegooide Hezbollahvlag had gezwaaid en “Carnival” gaat over die rechtszaak. Het refrein is de moeite om uitgebreid te citeren omdat het de kern van de boodschap is op Fenian: “ There’s a carnival coming to a town near you. Kneecap vs the Crown, so come here you. Step up! And view their new attraction, circus of distractions. Away from their actions is where they will steer you.” Het woord is immers een machtig wapen en hoewel op Fenian vaak onverstaanbaar, hebben ze dit refrein vermoedelijk opzettelijk zeer begrijpelijk geformuleerd. Mo Chara’s daden mogen dan dubieus zijn geweest, de klassieke truc om de aandacht af te leiden van de eigen wandaden door de klokkenluider te demoniseren heeft hier niet gebaat. Mo Chara werd vrijgesproken en het establishment met hun dubbele standaarden wordt genadeloos in hun hemd gezet. Gerechtigheid bestaat nog in deze vreemde wereld en voorlopig heeft Kneecap nog de sympathie van het publiek.
Al zal ook dat hen waarschijnlijk aan hun reet roesten. De liefde van de massa is niet waar Kneecap naar hengelt: het zijn de minderheden waar ze al hun hele carrière voor opkomen. Onderdrukking voelt voor iedereen hetzelfde en solidariteit tussen de onderdrukten is een must en dus mag na “Carnival” het niet mis te verstaan “Palestine” volgen.
De onderdrukking van de Ierse cultuur door het Verenigd Koninkrijk staat net als op de voorganger centraal – opener “Éire go Deo” predikt de revolutie in de eigen Ierse taal en titelsong “Fenian” is een op maat van de massa gesneden meezinger over de Iers-republikeinse revolutionairen die hun naam aan deze plaat schonken. In afsluiter “Irish Goodbye” toont het trio hun gevoeligste kant, niet door de uitdrukking eer aan te doen en er stilletjes vandoor te gaan, maar door te tonen dat liefde en rouw hand in hand gaan. Dit weerklinkt met de hulp van Kae Tempest misschien nog luider door dan alle grootspraak ertussen.
Want dat is Fenian grotendeels: een grote bek, een vlammende aanklacht tegen alles wat niet moreel rechtlijnig is: “Liars Tale” is niet mis te verstaan als diss naar Keir Starmer die probeerde Kneecap het zwijgen op te leggen. “Cocaine Hill” is de angstaanval na de snuif, het zenuwachtige “Headcase” gaat Louis Theroux achterna in de manosfeer en ook zichzelf sparen ze niet: “Cold At The Top” lacht met de valkuilen van de roem die hen ironisch genoeg ten deel is gevallen na alle heisa – Mo Chara, Móglaí Bap en DJ Próvaí blijken de slimsten van de klas.
Om zo’n geheel niet uit de bocht te laten gaan, deden ze tussen alle rechtbankbezoeken door beroep op sterproducer Dan Carey (bekend van zijn werk voor Wet Leg, Squid, Slowthai, Kae Tempest en veel ander uiteenlopend volk) die hun litanieën goot in afwisselend triphop (“Occupied 6”), acid house (“Big Bad Mo”), rave punk (“Liars Tale)”, breakbeats (“Headcase”) en alles daartussen. Fenian schiet nog steeds veel kanten uit, maar is niet meer zo’n flipperkastbotsauto als het vorige album Fine Art.
Fenian is met andere woorden méér dan dat debuut: méér volwassen, méér muzikaal gefocust, met méér tegenspraak. De morele boodschap klinkt feestelijk genoeg om niet prekerig te worden. Fine Art veroorzaakte in 2024 al wat rimpelingen en de zelfgetitelde film met een gefictionaliseerde versie van hun rise to fame bleek achteraf vooral profetisch, een self fulfilling prophecy. Kneecap is dankzij al die dubbelzinnigheid een band voor het huidige tijdsgewricht en Fenian een essentiële plaat voor 2026.
