Janelle Monae :: The Archandroid

Bad Boy Records, 2010

Als je de fletse raps van P. Diddy hoort, zou je bijna vergeten
dat de man wel degelijk nog een neus voor talent heeft. Laten we
als casus daarvan het hoofd eens buigen over Janelle Monae. Zij
wilde aanvankelijk haar kans wagen op Broadway, maar kwam
uiteindelijk in het hiphopcircuit terecht via een gastrol op
Outkasts ‘Idlewild’. Big Boi bracht haar in contact met Sean Combs,
die haar meteen een krabbel onder een vet contract liet zetten. In
plaats van zich in glitterpruik bij de cast van ‘Cats’ te voegen,
maakte Monae haar eigen muzieknarratie, een verhaal waarin haar
alter ego Cindi Mayweather als androïde messias de burgers van
Metropolis bevrijdt van de onderdrukking.

Ze bundelde verschillende muzikale en cinematografische
invloeden, waaronder Fritz Lang, David Bowie en Philip
K. Dick, in vier suites. De eerste verscheen enkele jaren geleden
in e.p.-vorm, nummers twee en drie kwamen dit jaar op de markt als
‘The Archandroid’, een veelkleurige plaat die als een frisse wind
door het platgetreden r’n’b-landschap waait. Voor het eerst
vertalen externe invloeden zich niet in overdadige sampling of
gezichtsloos kopieerwerk, maar in een hoogst interessant album dat
de naam Janelle Monae als kwaliteitsmerk moet vestigen.

Narratief gezien hangt de plaat sterk aan elkaar zonder dat het
concept ooit over de muziek domineert. ‘Dance Or Die’ trekt het
verhaal op gang met futuristische hiphopfunk waarin Monae een
dystopisch landschap berapt. Verwacht echter geen hardheid à la
‘Year zero’, de doemsfeer behoudt steeds een laagje technicolor:
“There’s a war in all the streets and yes the freaks will dance or
die.”

Om de scherpte te breken, springt de plaat ook origineel om met
de genreconventies. ‘Locked Inside’ past bijvoorbeeld de klassieke
Motowntruc toe: zoete melodieën combineren met bittere
boodschappen. Monae spuugt haar kritiek op het ijzeren bewind van
Metropolis (het Bush-Amerika?) over een vederzachte
Loveboat-melodie: “I’m locked inside a land called Foolish Pride
where the man is always right. He hates to talk but loves to
fight.”

‘The Archandroid’ is echter niet alleen op conceptueel vlak
ijzersterk, ook muzikaal is het een uiterst interessante plaat.
Zijdezachte jazz (de ‘Mr Sandman’-update ‘Sir Greendown’), Bondsoul
(‘Babopbye Ya’), psychedelische trippop (‘Mushrooms and Roses’),
hedendaagse R’n’B (‘Cold War’): Monae geeft ons een alomvattende
les muziekgeschiedenis. Met deze diverse invloeden maakt ze ook
haar eigen crossovers: “Oh Maker” is een smeltkroes van folk,
gospel en hip hop, ‘Come Alive (War of the Roses)’ verzoent soul
met kolkende glamrock.

Hoewel ze onmogelijk binnen een genre onder te brengen valt, kan
je ‘The Archandroid’ misschien best omschrijven als de meest
verfrissende r’n’b-plaat sinds ‘The Miseducation of Lauryn Hill’.
Monae toont zich als een vrouwelijke Andre 3000 (‘Tightrope’,
minstens even funky als ‘Hey Ya’), een Erykah Badu met een
verhoogde funfactor (‘Wondaland’), maar voegt aan elke invloed haar
eigen je ne sais quoi toe.

In een tijdperk waarin genres als soul, R’n’B en hip hop de
pornobusiness van de muziekindustrie geworden zijn, is het een
verademing om een zangeres te zien die flaneert met haar talent en
avontuurlijkheid in plaats van met de billen bloot haar laatste
ménage à trois te bekreunen.

http://www.jmonae.com/
http://www.myspace.com/janellemonae

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

3 × 5 =