The Black Dahlia




120 min. / USA
/ 2006

Toen Curtis Hanson midden jaren negentig aankondigde dat hij een
verfilming zou maken van James Ellroy’s roman ‘LA Confidential’,
verklaarden heel wat mensen hem voor gek, met Ellroy op kop. De
hard boiled roman zou te ingewikkeld, te grootschalig en
te complex zijn om ooit geschikt te zijn voor een film. Iedereen
bereidde zich al voor op een enorme flop, maar Hanson slaagde er
toch in om het kluwen aan intriges uit het boek samen te ballen tot
een meesterlijk scenario, dat de toon van Ellroy’s proza bewaarde
maar de plot vereenvoudigde tot menselijke proporties. Dat het ook
dramatisch anders had kunnen lopen, bewijst Brian De Palma’s ‘The
Black Dahlia’. De meester van de lange camerabewegingen en de
krakkemikkige verhalen probeert Hansons trucje van bijna tien jaar
geleden over te doen, maar eindigt met een warrig geconstrueerd
boeltje, zonder clou of spankracht.

Los Angeles, 1947. Bucky Bleichert (Josh Hartnett) en Lee
Blanchard (Aaron Eckhart) zijn twee flikken die al jaar en dag
beste vrienden zijn. Wanneer Elizabeth Short, een weinig
succesvolle actrice, vermoord wordt teruggevonden, komt daar echter
verandering in. Bucky wil gewoon verdergaan met de jacht op een
andere moordenaar en verkrachter, maar Lee raakt geobsedeerd door
de dood van Short. Noch Bucky, noch Lee’s vriendin Kay (Scarlett
Johansson) kan hem tot rede brengen. Bucky zelf begint ondertussen
een relatie met Madeleine Linscott (Hilary Swank), een rebelse
upper class-griet die meer weet over de moord.

Er komt nog veel meer bij kijken dan dat: Johansson blijkt
vroeger een prostituee te zijn geweest die werd mishandeld door
haar pooier. Die souteneur komt nu vrij, en Lee is vastbesloten om
het daar niet bij te laten. Ook in de familie van Hilary Swank
blijkt niet alles koek en ei te zijn, met een vader die de helft
van de stad bezit en zich gedraagt als Napoleon op drie whisky’s,
en een moeder die zo van de pot gerukt is dat ze de pot van haar
leven niet meer kan vinden. Kleinere nevenintriges tussen de
politieagenten onderling en een hele back story rond een
boksmatch krijgt u er gratis bij. Als u zich ergens halverwege ‘The
Black Dahlia’ toevallig afvraagt wat nu eigenlijk de main
focus
van de film is, hoeft u zich absoluut geen zorgen te
maken: Brian De Palma weet het immers zelf ook niet.

De regisseur gaat hier immers grandioos ten onder op precies het
gebied waar ‘LA
Confidential’
zo schitterend scoorde: hij weet het verhaal van
het boek op geen enkel moment te concentreren tot een samenhangend
filmscenario. De verschillende verhaallijnen liggen log en loom
naast elkaar, zonder dat ze veel met elkaar te maken lijken te
hebben. Dat probleem is eigen aan de structuur van Ellroy’s romans:
hij maakt zeer vaak gebruik van twee, drie of zelfs meer verhalen
die parallel aan elkaar lopen (het ene hoofdstuk volg je het éne
verhaal, het volgende hoofdstuk weer het andere) en aan het einde
komt dat dan allemaal samen. Dat is bijvoorbeeld precies wat Ellroy
deed met ‘LA
Confidential’
. In een boek kan dat werken, maar in een film,
die het op twee uur moet doen, is dat heel wat moeilijker. Curtis
Hanson en zijn scenarist Brian Helgeland omzeilden dat probleem
door de helft van Ellroy’s plot overboord te gooien en zich te
concentreren op een paar centrale gebeurtenissen die duidelijk met
elkaar verbonden waren. Hier weten noch De Palma, noch scenarist
Josh Friedman hoe ze de enorme hoeveelheid plotwendingen van Ellroy
een plaatsje moeten geven in een coherente film.

Het gevolg daarvan is dat de eerste twintig minuten worden
besteed aan een boksmatch die dan wel de personages in een zekere
context plaatst, maar achteraf bekeken maar weinig met de
eigenlijke intrige te maken heeft. Zowel Aaron Eckhart als Scarlett
Johansson verdwijnen na een tijdje plotseling voor een half uur uit
de film, zodat De Palma zich kan concentreren op Hartnetts relatie
met Hilary Swank. Na dat half uur is het de beurt aan Swank om
braafjes op haar beurt te wachten, terwijl Eckhart en Johansson
weer aan bod mogen komen. De Palma werkt zich de pleuris om z’n
verhaal verteld te krijgen, maar het lukt hem niet. Hij moet een
narratologische jongleursact uitvoeren en proberen om drie à vier
ballen tegelijk in de lucht te houden – geen wonder dat hij er
regelmatig één laat vallen.

Op die manier wordt ‘The Black Dahlia’ weinig meer dan een
stijloefening zonder de minste inhoudelijke waarde. Dat De Palma
een deftige kadrering in elkaar kan steken wist u al wel, en ook
hier ziet het er allemaal meer dan netjes uit. De sets, de
kostuums, al die uiterlijkheden zitten perfect op hun plaats, maar
wat doet het ertoe? Omdat de regisseur niet weet welk verhaal hij
aan het vertellen is, kan hij ook geen spanning in z’n prent
stoppen. Andere De Palma-films, inclusief weinig succesvolle zoals
‘Femme Fatale’, hadden op z’n minst altijd één denderende
suspense-scène om je op het puntje van je stoel te krijgen. Maar
hier mag je dat vergeten. Ondanks een verdienstelijke pogingen
tijdens een scène in een trappenhal, weet ‘The Black Dahlia’ nooit
echt spannend te worden.

Om ons ervan te overtuigen dat z’n film al bij al best wél
samenhang heeft, grijpt De Palma terug naar het aloude cliché van
de uitgebreide bekentenis op het einde. Twee keer zelfs. Hij laat
twee van zijn personages een lange monoloog afsteken waarin ze
expliciet alles uitleggen, maar zelfs nadat we dat allemaal gehoord
hebben, blijft het voor een deel wazig hoe, wat, wie en waarom.
Zelden zo’n geforceerde poging gezien om een slecht verhaal aan het
einde toch nog wat op te smukken.

De acteurs zijn van wisselend allooi: Josh Hartnett is de
laatste jaren aan het proberen om zich te profileren als een
ernstig acteur, maar heeft nog niet de smoel om echt een ervaren
flik te spelen. Hij doet z’n best, maar een oudere acteur zou
automatisch meer présence aan zo’n rol kunnen geven. Scarlett
Johansson heeft dan weer verrassend (en teleurstellend) weinig te
doen als Kay. In een bijrol als de moeder van Hilary Swank, krijgen
we Fiona Shaw, die hysterisch en hilarisch over de top gaat – je
moet het zien om het te geloven. Wél dik oké zijn Hilary Swank
zelf, die haar zwoelste stem opzet en meer erotiek uitstraalt dan
je haar na ‘Million Dollar Baby’ zou aangeven, en Aaron Eckhart,
die na ‘Thank You
For Smoking’
zijn tweede mooie rol op een jaar neerzet.

Mooie plaatjes en hier en daar een goeie acteur zijn echter lang
niet voldoende om een hopeloos chaotisch verhaal te redden. De
Palma wringt zich in allerlei bochten om het toch maar te doen
werken, maar de vele (veel té vele) plotlijnen weigeren samen te
komen tot een sterk geheel. De moraal: ga liever ‘LA Confidential’ nog
eens huren.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

vijftien + achttien =