Kate Bush :: Aerial

In 1977 zette een 19-jarige Kate Bush de wereld te kijken terwijl
ze vijfhonderd keer haar handpalmen toonde op de tonen van
‘Wuthering Heights’. “It’s mééééééé, Katiiiieeeee“. Weirder
vond je ze toen niet. Wie kon vermoeden dat 7 lp’s en bijna 30 jaar
later een grote schare hondstrouwe fans de komst van nummer 8 nog
steeds als het hoogtepunt van het jaar zouden beschouwen? Bush,
uitgegroeid van Silly Witch tot icoon en voorbeeld voor de would-be
Tori Amossen van deze wereld, weet er dan ook behoorlijk de
spanning in te houden. Haar laatste cd, ‘The Red Shoes’, dateert al
van 1993. Wie 12 jaar in een plaat steekt, vraagt om moeilijkheden,
want de verwachtingen zullen hoog gespannen zijn.

Maar hier is ie dan. ‘Aerial’. Niet één cd, maar meteen een
dubbele. En zoals ze beide kanten van de lp ‘Hounds Of Love’ al
anders benoemde, krijgen de plaathelften ook hier een aparte naam.
‘A Sea Of Honey’ opent met de single ‘King Of The Mountain’, dat
herinneringen oproept aan ‘The Sensual World’. De song is gericht
aan Elvis en de bijhorende videoclip laat geen ruimte voor
verbeelding. Als we Kate mogen geloven, is de King springlevend en
leeft hij ergens in de sneeuw met Rosebud (de slee van Citizen
Kane) en is hij nog steeds king, maar dan van de berg.

‘Pi’ is een eerste hoogtepunt. Tegen een décor van een stuwende
keyboard vertelt Kate het verhaal van een door wiskunde
geobsedeerde man. Maar ze doet dit zodanig dat, als je geen Engels
zou begrijpen, niet beter zou weten of ze zit midden in de daad.
Als ‘t op erotiseren aankomt, weet ze heel goed waarmee ze bezig
is. Het is ronduit fenomenaal hoe ze, verdeeld over 3 refreinen,
het getal pi tot 112 cijfers na de komma brengt. Wie zoveel gevoel
in een wiskundig gegeven kan steken, hoeft zich eigenlijk niet meer
te bewijzen.
Een renaissancegitaar brengt ons bij ‘Bertie’. Een liefdeslied,
ware het niet dat we al bij lijn twee vernemen dat het over Bush’
zoon gaat. De song drijft op een eenvoudige, lieve en haast
authentiek klinkende Engelse folkmelodie en eindigt abrupt, maar
wordt op die manier niet eindeloos uitgesponnen. ‘Mrs. Bartolozzi’
is Kate Bush die haar ‘Lionheart’-stemming en dito piano weer
bovengehaald heeft. En ook hier erotiseert ze, maar dan tekstueel.
Het refrein, simpelweg ‘Washing Machine’, maakt duidelijk waarover
het gaat, maar verder is ze in haar antropomorfe manie nooit
gegaan. Kledij neemt de plaats van de personages in en ze kijken
alleszins geen tv. Wie de cd ‘Lionheart’ kent, zal op ‘t einde een
aan ‘Peter Pan’ schatplichtige strofe herkennen.

Het tweede hoogtepunt van ‘A Sea of Honey’ komt er in de vorm van
‘How To Be Invisible’. Wat begint als een rocksong, wordt bij de
eerste vocaal al snel een bezwerend nummer. Ergens in de verte hoor
je een Peter Gabriel-nummer (‘Up’), maar waar deze heer zich zou
bezondigen aan overacting, blijft Bush tot de laatste noot
beheerst. En de uithaal op “the dotted line” is er een die
overduidelijk noot per noot vastligt. Iets waar menig zangeresje
een punt aan kan zuigen. ‘Joanni’ kabbelt op percussie en handelt
over Jeanne d’ Arc. Na het eigenlijke nummer volgt het
experiment(je). Bush die Frans fluistert terwijl de instrumenten
stotteren, waarna er op zijn ‘Hounds Of Love’ wordt
geëindigd.
‘A Coral Room’ lijkt dan weer van ‘Never For Ever’ (haar derde cd)
geplukt. Een rustige vertelling op het ritme van een pianospel dat
late avonden ademt. Nu wil het dat Bush, vooral bij haar buren,
bekend staat als een nachtcomponist. Dit nummer is voor de
zoveelste keer in haar oevre gericht aan haar moeder en is de
perfecte afsluiter voor een cd die twaalf jaar op zich liet
wachten.
Perfect? 7 nummers! Twaalf jaar! Dat is bijna 2 jaar voor één
nummer…

Hah! Neen dus, want we krijgen er ‘A Sky Of Honey’ bovenop. Een
tweede cd met songs die volledig op zichzelf kunnen staan, maar
vooral moet gezien worden als één geheel. Een suite. En zoals
suites horen te beginnen, vangt ook deze aan met (een) ‘Prelude’.
Vogelgezang. Een duif die koert. Een piano die de duif imiteert. En
een kinderstem die het over de vogels heeft.
‘A Sky Of Honey’ is de weergave van een dag, van 24 uur, beginnend
bij het ontwaken. ‘Prologue’ volgt met een piano en stem die
terugvoeren naar ‘The Red Shoes’. De song biedt een blik op wat er
rond de ik-figuur gebeurt en bouwt laag na laag een fundament voor
het refrein, dat slechts éénmaal gezongen wordt. Repetitie en
sfeerschepping ademen het wakker worden uit. Italiaans (een taal
die zich thuis voelt in suites) siert deze keer de tekst. ‘An
Architect’s Dream’ krijgt tribal ritmes mee, terwijl de zang
perfect klinkt voor een kinderrijmpje. Een schilder maakt een
vergissing en dan blijkt het resultaat toch beter te zijn dan wat
hij eerst in gedachten had. Rolf Harris, didgeridoospeler van
dienst en trouwe muzikant van Bush, levert de stem van het
titelpersonage in ‘The Painter’, waarin alle kleuren van het
schilderij door elkaar zijn gelopen.

Het is de brug naar ‘Sunset’, een scharnierpunt op deze cd én
hoogtepunt drie op ‘Aerial’. Er volgt een lange aanloop naar het
refrein, maar eens daar barst het nummer echt los. Alle registers
worden zowel vocaal als orchestraal opengetrokken. Wie zich in dit
nummer laat onderdompelen, kijkt nooit meer ingetogen naar een
zonsondergang, maar viert een uitbundig heidens feest van kleuren.
Opnieuw tilt een renaissancegitaar het nummer naar een hoger
niveau. En wanneer ‘Sunset’ z’n hoogtepunt heeft bereikt, daalt het
snel af naar ‘Aerial Tal’, dat even betoverend klinkt als het kort
is.
Van ‘Somewhere In Between’, een slaapliedje dat nooit
slaapverwekkend wordt, druipt het soort heerlijke melodie af waar
Kate Bush een patent lijkt op te hebben. ‘Tijdens ‘Nocturne’ doet
een droom zijn intrede en wordt de Jane Siberry in Kate Bush naar
boven gebracht. Een rustig, episch nummer dat zichzelf telkens
opnieuw herhaalt en doorspekt is met heerlijke twists. Het
zijn kleine muzikale monsters (nachtmerries) afgewisseld met rust
(gewone dromen), en ze leiden allen tot de apotheose, zowel
muzikaal als conceptueel (het opstaan). Het hergebruiken van
stukken tekst van elders op de cd (opnieuw zeer Siberriaans) laat
de droom mooi een overzicht geven van wat geweest is. En wanneer
het nummer eindigt, is de dag rond.

Hoogtepunt vier is net voorbij of het vijfde komt er al aan. Het
titelnummer van de dubbelaar is een geval apart. Bush is de laatste
jaren her en der gesampled en gemixt en het lijkt alsof ze met dit
nummer iedereen wil voor zijn. De luisteraar wordt meegesleurd in
méér vogelgezang, in hysterisch gelach, in rustige melodieën en
sfeervole deiningen. ‘Aerial’ is dan ook een bouillabaise van alle
ingrediënten die Bush op deze en vorige platen in haar muzikale
saus heeft gemixt.. En meteen ook een waardige afsluiter van een
prachtige dubbelaar. Ook grafisch, want in het zéér verzorgde
artwork en in de teksten vinden we heel veel verwijzingen naar
literatuur, schilderkunst en film. We zien kledij (aan de waslijn
dan) en heel veel vogels. Zo is de cover de geluidsgolf van het
lied van de merel, terwijl het oogt als een rotsformatie in
zee.

Na twaalf jaar stilte heeft Kate Bush het nog steeds in zich. Ze is
niet meer het gekke geweld dat ze in het begin van haar carriere
was, maar een volwassen songschrijfster en vertolker. Beheerst en
controlerend regeert ze over haar muzikaal rijk met de gratie van
een sprookjeskoningin. Ze bezondigt zich niet aan excessen en elke
noot, elke melodie en elk woord op ‘Aerial’ is gewikt en gewogen.
Wie een cd zoekt om barre winteravonden door te komen, mag bij deze
zijn zoektocht staken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

1 + 14 =