Heeft het nog zin dat we u langs de neus weg melden dat één van de meest intrigerende singer-songwriters al een tijdje nieuw werk in de rekken heeft liggen? Of moet er wederom een hippe hype of een stevige prijskamp aan vasthangen? Blijkbaar wel, want gecastreerde platenboeren aller dorpen slaan zelden meer dan één exemplaar van Our Shadows Will Remain in. En we hebben daar ondertussen schoon genoeg van.
Ons engelengeduld hing al een tijdje Ian Curtis-gewijs aan een zijden draadje te bengelen. Dat een kneuterige picknicker als Bert Anciaux zich in blogvorm out als Tien Om Te Zien-fan: we zullen er niet van wakker liggen. Maar wel schudden we veel te heftig het getergde hoofd wanneer u iets te massaal onze favoriete New Yorker links laat liggen.
Bijna tien jaar geleden raakte de carrière van Arthur in een stroomversnelling toen Peter Gabriel een berichtje op zijn antwoordapparaat achterliet. Het antwoord leverde alvast een hele hap sublieme platen op: het nog steeds beklemmende debuut uit 1997 (Big City Secrets), enkele schilderachtige e.p.’s (Vacancy en de Junkyard Hearts-vierling), het ietwat Americanagetinte Come To Where I’m From en het iets poppier Redemption’s Son.
Met enige vertraging — Our Shadows Will Remain werd al eind 2004 uitgebracht in de Vernederende Staten van Amerika — bereikt de vierde langspeler van Arthur eindelijk ook onze contreien. Hij duikt hier al maanden op in al onze verschillende geluidsdragers, laat ons niet los, trekt treiterig aan de mouw en slaat na al die tijd nog steeds heerlijke diepe wonden.
Joseph Arthur is dan ook zowat het muzikale equivalent van Jeroen Brouwers: teksten waarvan je de knuisten gaat ballen, om ze tot bloedens toe schurend langs een oneffen muur te schrapen. Muzikale miniatuurtjes om inwendig van in elkaar te krimpen, maar met hoop loerend op de achtergrond. Alsof je inwendig een groot euforisch vuurwerk zit op te kroppen.
Zo kan het bij Arthur natuurlijk niet anders dan over vervreemding, eenzaamheid, dood of fatalisme met een lichtbloemig randje gaan. Er wordt gevochten met demonen en de zwaardsmid werkt met mineurakkoorden. Het levert het soort nummers op waar wij koelbloedig voor zouden moorden quoi. U kan ons bestellen, maar we leveren jammer genoeg geen garantie.
In het schriele en ijskoude openingsstatement "In Ohio" laat Arthur, zelf geboren in de staat, er dan ook weinig twijfel over bestaan: "In Ohio, you were born/You will die alone". Waarna het een hele plaat hemels schipperen blijft tussen scherpe bitterheid en lieftallige, hartverwarmende naïviteit. Luister bijvoorbeeld met opgetrokken knieën naar het met Praagse violen begeleide "Echo Park" en kweek instant kippenvel.
Over Our Shadows Will Remain — de titel refereert naar het enige wat er overbleef van de slachtoffers na de bom in Hiroshima — hangt een erg mooie donkere waas. Het maakt de flard licht die uit de donkerste krochten zijn weg naar boven zoekt eens zo zuiver. "Even Tho" bijvoorbeeld fonkelt als een wiegende kerstslee, en het met een kristalhelder refrein gezegende "Can’t Exist" is van een pijnlijk schone droefheid. De meerstemmige hunkering naar rust in hoofd en omgeving klinkt nergens zo gedreven als bij Arthur, de enige gelovige die wij geloven.
Het gros van dit ongehoord briljant werkstuk tikt eerder op het ritme van een grauwe stoomfabriek. Vooral in het spookachtige "Wasted" en "I Am" (met enkele Robert Smith-achtige gilletjes doorheen het nummer) kunnen we ons zo asgrauwe gezichten van arbeiders voor de geest halen, strompelend naar de prikklok. Of naar het einde, waar de complete k.o. wacht in de vorm van een magistrale song. "Leave Us Alone" is een vage ode aan Ian Curtis, laat ruimte voor interpretatie, maar is bovenal een superieure climax aan het eind van deze wonderlijke trip.
Erkenning genoeg bij critici en fans als Michael Stipe, maar u daar, in dat hoekje zonder boekje, zou beter moeten weten. Voor bekering is het nooit te laat. Koop al zijn platen. Ruik ze, inhaleer ze. And leave us alone.
