Ten tijde van Skinty Fia oreerden Grian Chatten en de zijnen het al: ze zagen een toekomst waarin ze de gitaren achterwege zouden laten en nog steeds helemaal als zichzelf zouden klinken. De gemiddelde luisteraar? Die zou het zich niet aan het hart laten komen. En kijk: Romance was al een behoorlijke hop in die richting, maar op Dopamine Chamber komt de voorspelling uit. Volledig verdwenen zijn die gitaren dan misschien niet, wel naar de achtergrond verschoven, vervormd en vervreemdend. Ze hadden dubbel gelijk: dit ademt Fontaines D.C. en wij hebben er allerminst problemen mee.
Na de wereldwijde doorbraak die het onontkoombare Romance forceerde en alle daaropvolgende drukte moest 2026 een rustjaar worden. Tot bleek dat die plaat sporen had achtergelaten die opnieuw tot in de studio met sterproducer James Ford leidden. Een man die niet toevallig ook achter de knoppen zat om oppernilliesband Arctic Monkeys’ dystopische Tranquility Base Hotel + Casino vorm te geven, waarop nostalgie en futurisme elkaar het hof maken. Hun Ierse troonopvolgers (ja, we hebben het gezegd – de twenties zijn van hen) creëerden ook hun eigen plek in de vorm van een experimentele dopaminekamer, waarin de hallucinerende luisteraar van de ene trip in de andere belandt en niets is wat het lijkt. “Kijk, hier heb je een boeketje lieflijke strijkers – maar wacht, we verminken ze eerst even voor je tot ze spookhuisallures krijgen” (“You Miss Me” en “Where Is Gone?”) en “Alsjeblieft, het mooiste meligste zinnetje dat je je kan indenken, maar we doen het wel klinken als een straf” (“You and I / living for a million years / Always” in “Six Shot Morning”).
Thematisch mag Dopamine Chamber dan niet minder dan een dystopie zijn, muzikaal is het een absolute droom. Achter alle industriële en synthetische kilheid klopt een groot hard dat verrassend warm bloed door de plaat heen pompt. In “Six Shot Morning” hoor je het zelfs met een beetje verbeelding in de vorm van pulserende synths. “Six shot morning / It’s a beautiful world”: op dat dreigende synthetische bedje klinkt de openingszin zo waarachtig als de schurk in een kidnapfilm die z’n slachtoffers met een bijl in de handen toesust dat hij geen kwaad in de zin heeft. En toch, de zorgvuldige manier waarop ze die opener laagje per laagje opbouwen, breekt onze verdediging even effectief af. Laat “Marianne” dan geen sluipmoordenaar, maar de stormram zijn die de genadeslag toedient. De eighties-synths worden meteen van de ketting gelaten, de hypnotiserende hook is van een dodelijk kaliber.
Twee nummers en we zijn al om, en het blijft feesten op het einde van de wereld – en op het randje van een zenuwinzinking – met “Mimesis”, dat het stokje overneemt en op dat New Order-elan voortdreint. Bestond de Haçienda nog, de Mancunians dansten zich murw op deze synthpopbanger. Zelfs de backings klinken als iets wat uit een keyboard getoverd wordt. “Happy For You” lijkt in te binden, maar barst meermaals uit z’n voegen tot een rocknummer pur sang. Denk: Djo’s “Awake” of zelfs “Happier Than Ever” van Billie Eilish, dus: rotaanstekelijk en mikkend op de Grote Gevoelens.
Hoe groot hij als tekstschrijver ook mag zijn – ook deze plaat staat weer vol tekstuele lekkernijen – een echt begenadigd zanger is Grian Chatten niet. Dat weet hij zelf ook wel, dus compenseert hij snugger met eindeloze creativiteit. Aspiratie klinkt bij deze poëet bijvoorbeeld als een hartverscheurende verzuchting (“Dream fog is calling your ma-h-aaaan”, gaat het in “Marianne”) in plaats van een trucje om zijn toonladders vlot te beklimmen. Nog in zijn arsenaal: iets wat verdacht dicht tegen rappen aanleunt, zoals gedemonstreerd op de tandem “Demolition” en “Tongue”. De nummers verrassen door met die onvoorspelbare, scherpe zang/slam poetry en panische, maar metronomisch precieze drums tegen de nu metal en zelfs emo van de nillies aan te schurken. Nooit gedacht deze in een 9/10-recensie – weet u dat ook al meteen – neer te pennen, maar hier komt ‘ie: vroege Panic! At The Disco op zijn best.
“One Man” en “When Is Gone?” vormen ook een duo, dit keer onder de noemer ‘Bond-theme waardige ballads’. De eerste voelt even eenzaam aan als de titel doet vermoeden – we zien zo voor ons hoe de frontman in zijn met-Ford-gebouwde fort van matrassen wijdarms zijn lijnen neerlegt. Tekstueel vormt deze song het kloppend hart van het album: “Dopamine chamber / Just trying to kill the pain / You can’t escape the feeling / Once you’ve given it a name”. De tweede verdedigt op zijn beurt de headlinerstatus van de band met hun eerste samenwerking. Chattens krakkemikkige croon clasht heerlijk met de geschoolde, etherische engelenstem van superster Rosalía, waardoor het refrein deint op de frequentie van onze zoetste dromen. Hadden we daarin ook stiekem op een nootje Spaans gehoopt, al dan niet van de kant van gitarist en mede-(halve)-Spanjaard Carlos O’Connell? Welja. Maar dan alleen maar om ons van het knagende gevoel af te brengen dat de Lana Del Rey van “Born To Die” hier ook iets mee had gekund.
Op zoek naar een nieuwe “Favourite”? De zachtaardige akoestische gitaren van “Japan” komen het dichtst in de buurt op deze vaak ijzig kille plaat. We horen echo’s van Chattens solowerk en Fontaines’ Sinéad O’Connorcover “Black Boys On Mopeds”, een beetje The Replacements, en dat is enkel goed nieuws. “Intimate” brengt een einde aan dit escapistisch uitje met orkestrale gebaren en de bevreemdende bliepjes die op dit punt bijna ironisch vertrouwd aanvoelen. Het is weids, het is veel, maar het vijftal verliest zich nooit in bombast of al te veel gekkigheid. Hoewel: de laatste noten lijken wel zo’n standaard wekker die ons uit deze grillige nachtmerrie, terug naar de realiteit loodst – ook geen pretje, leerden we.
Met Dopamine Chamber serveert Fontaines D.C. een muzikaal happertje, zo’n mysterieus papieren origamispeeltje dat zich telkens ontvouwt en weer sluit om een nieuwe verrassing te onthullen. Hoe beeldig het ding ook opgesmukt is, wat erachter zit, blijkt keer op keer iets duisters. Gedesillusioneerd, maar met alle plezier spelen we telkens opnieuw, want het leidt ons doeltreffend af van de shitshow die zich op deze aardkloot afspeelt. Exact de boodschap van deze apocalyptische worp.
