“The days go past like pictures on a screen, sometimes I feel like my life is someone else’s dream, I always feel I can’t be certain I’ve woken up at all. […] Is this me, is this what I’m doing? I know I exist but I don’t feel a thing. I’m eclipsed, I’m elsewhere and the worst part is that I don’t think that I care. What I’m gonna do to wake up. I know it’s happening but who is it happening to, has this happened to you?”
Aan het woord is Bradley, een van de zeven “broken hearts and empty faces” die Let Them Eat Chaos bevolken. Tempest, rapster en bekroonde dichteres, levert na debuut Everybody Down uit 2014 nog steeds geen muzikaal behang om af te spelen met het brein op non-actief. Met uiteenlopende invloeden als Wu-Tang Clan, William Blake en W B Yeates, brengt de dertigjarige Britse ditmaal dertien nummers die één lang narratief gedicht vormen, poetry in motion met een duistere kant en een nog scherpere angel.
“Picture the world, older than she’s ever thought she’d get. […] Is that a smile that plays across her lips, or is it a tremor of dread. The sadness of mothers as they watch the fates of their children unfold.”
“Picture A Vacuum” zet meteen de toon. De atmosfeer is apocalyptisch, terwijl de muzikale begeleiding uit weinig meer bestaat dan enkele minimalistische bliepjes en steeds zwaarder klinkende beats die de dreigende toon verder uitbouwen. Tempest start nochtans vredig met een blik op het oneindig zwarte heelal , een verblindende zon en de rondcirkelende planeten. Pas wanneer onze aarde het beeld betrekt, schuiven de donderwolken voor de lens. Later zal Tempest verder inzoomen op de grauwe kant van thuishaven Londen en zeven figuren die samen, en toch ook heel alleen, om 4:18 wakker liggen terwijl een storm komt aanzetten. Rolt gelijk mee binnen: een stormachtige donderpreek die op het eerste zicht weinig hoop op verlossing biedt en enkel ruimte laat voor onbeantwoorde vragen: “Is this what it’s come to / What am I to make of all this?”
Neen, een snelle hap comfort food is dit niet. De met woorden schermende artieste is echter nog steeds even meesterlijk in het schetsen van beelden, situaties en kleine details die haar personages tot leven wekken, zoals de tegen zelfhaat en masochisme vechtende Gemma in “Ketamine For Breakfast”, die krampachtig, maar tevergeefs de demonen uit het verleden achter zich tracht te laten: “Yeah my future is bright, but my past’s trying to ruin me / Try to fight it but I’m sure if you’re bad to me I will like you more”. De herkenbare tristesse van Bradley snijdt verrassend diep in het melancholische “Pictures On A Screen” (“life is just a thing he does”) en de rake observaties over de sociale opwaardering van Londen in “Perfect Coffee” klinken bekend in de oren:
“The squats we used to party in are flats we can’t afford. […] All right all right, I get the gist, whose city is this, it doesn’t want me no more, I had a glimpse of the future, it stinks. London is all for the rich, if you fall short you fall and you know where the door is.”
In de strijd tussen de financiële en culturele elite versus het ‘gepeupel’, geeft Kate Tempest die laatsten een stem en een gezicht zonder hen neerbuigend af te schilderen als debielen. Als een uiterst precieze pletwals dissecteert Tempest de ziekelijke, moderne wereld en legt ze de pijnlijk lelijke kantjes van de mens, en bij uitbreiding, de falende maatschappij, onder een vergrootglas. Protestnummer pur sang “Europe Is Lost” gaat intens tekeer over kwesties als immigratie, apathie en politiek (met een cameo voor David Cameron als aanrander van dode varkens):
“People are dead in their lifetimes. Dazed in the shine of the streets. But look how the traffic keeps moving. The system’s too slick to stop working. […] No trace of love in the hunt for the bigger buck,
Here in the land where nobody gives a fuck.”
De plaat is hard, confronterend en deelt meppen uit die flink aankomen. We gaan dan wel met zijn allen ten onder, maar zijn minstens even hard onderdeel van het probleem. Wij, de BoredOfItAll Generation met onze suikerzoete ballades en selfies, vormen de moegewerkte, overspannen meute die enkel verdoofd wenst te worden. Als luisteraars kunnen we, afhankelijk van de gemoedstoestand, cynisch en hopeloos worden als de machteloze individuen die we zijn (“riots are tiny, systems are huge”). Óf we kunnen wakker worden en… ja, wat? Op zijn minst nadenken, een beetje harder proberen om dat sociaal bewustzijn aan te scherpen en vooral de mogelijkheid tot empathie en verbondenheid niet te verliezen.
“The myth of the individual has left us disconnected, lost and pitiful. I’m pleading with my loved ones to wake up and love more”
Dat flikkerend lichtje hoop aan het einde van de tunnel is zeer welkom, want makkelijk te verteren is dit album niet. De muzikale aankleding, opnieuw in samenwerking met producer Dan Carey, blijft spaarzaam. De elektronica klinkt sporadisch warm en dromerig, maar veelal heersen diepe, afgekloven beats en industriële loops die voornamelijk als kapstok dienen voor de woorden. Wie denkt beter af te zijn met de boekversie, mist op die manier wel het effect van Tempest’s ritme en flow. Zelfs al glijdt haar intonatie soms weg in eentonigheid, de menselijkheid van een warm stemgeluid blijft altijd een meerwaarde, ook al bereikt die je via de koptelefoon in plaats van een podium. Let Them Eat Chaos is iets zeldzaams: een sensibiliseringscampagne in de vorm van performance poetry. Of hoe een album je naar adem kan doen happen, maar tegelijkertijd een verademing kan zijn in een zee van voorgeprogrammeerde muzikale, nietszeggende fluff.
Kate Tempest staat op 12 november op Sonic City (Kortrijk).
