In 2006 verscheen op Mike Pattons label Ipecac Final Relaxation van The Golding Institute. Het album was een duidelijk opgebouwde parodie op zelfhulpplaten die beoogden stress te verminderen en een gevoel van rust te bezorgen. Hoe knap het geheel ook opgebouwd was, finaal mislukte het in zijn opzet door de satirische inslag er te dik op te leggen.
Wie verfijnde humor wil, kiest beter voor het recent uitgebrachte The Way Out van The Books. Zij gaan op een veel inventievere manier aan de slag met het genre en zetten het schaamteloos in zijn hemd met uit zelfhulpplaten geplunderde samples. Het duo Nick Zammuto (zanger/gitarist) en Paul de Jong (cello) slaagt er met elke release dan ook in een geheel eigen wereld op te bouwen die grotendeels uit samples bestaat. Net als dat andere collagewonder, The Avalanches (wiens Since I Left You uit 2000 een slordige 3500 samples zou bevatten), weet het duo elke geleende seconde zo in te passen dat een geheel nieuwe song ontstaat.
Ondanks vier albums in acht jaar tijd (met vijf jaar tussen dit album en het vorige Lost
And Found) valt er nog steeds geen genrestempel te drukken op The Books, behoudens dan trefwoorden met ‘collage’ erin. ‘Folktronica’ en aanverwanten worden nog het vaakst opgeduikeld, maar slaan voor deze plaat als een tang op een varken. Naargelang de song dicteert, kiest de groep een andere invalshoek, waarbij alleen gesteld kan worden dat de intellectuele en abstracte aanpak nergens het gevoelsmatig genieten werkelijk in de weg staat.
Een rode lijn valt doorheen het album niet te trekken; de ene keer kiest The Books voor een atmosferische, dromerige track met wiegeliedallures (“IDKT”), dan wordt weer geopteerd voor een springerig nummer met kinderstemmetjes (“A Cold Freezin’ Night”) dat Coldcuts songs reduceert tot banale hiphopsongs. Nog andere nummers klinken effectief als indietronica (“We Bought The Flood”, “All You Need Is A Wall”), verschillende varianten op alternatieve droomrock (“Beautiful People” en “Free Translator”), opgefokte techno (“I Am Who I Am”) of zijn doodeenvoudig niet te definiëren (“Thirty Incoming”).
Het meest intrigerende blijft hoe het duo productioneel zoveel kanten weet uit te gaan. Ook de grootstadsfunk van “I Didn’t Know That” is een wonderbaarlijk productiestaaltje, evenals “The Story Of Hip Hop”. Het is dan ook wat jammer dat The Books in die laatste song te sterk op zijn samplemaniërisme leunt. Dan vallen “Group Autogenics I” en “Group Autogenics II” te verkiezen. De twee nummers die het album respectievelijk openen en afsluiten, puren beide uit new age-platen met een boodschap, waarbij het eigenlijk nooit duidelijk wordt of de luisteraar hier ook echt beter van hoort te worden.
Net als op de vorige albums blijft The Books verrassend uit de hoek komen, in het bijzonder omdat de groep niet louter voor een pure indietronica-aanpak opteert, maar allerlei stijlen en invloeden door de mangel haalt zonder ooit de eenheid van de plaat uit het oog te verliezen. Het geinige “A Wonderful Phrase By Ghandi” vat het album treffend samen: “a living power that is changeless, that holds all together, that creates, dissolves and recreates.” Een betere omschrijving van The Books’ The Way Out zal u nergens anders vinden.
Wie geïnteresseerd is in hoe de nummers ontstaan zijn, vindt alle informatie terug op de blog van de groep: http://thebooksmusic.tumblr.com/
