The Prestige




128 min. / VS-VK /
2006

“Are you watching closely?” Met die woorden doorbreekt
wonderboy Christopher Nolan de vierde muur om de kijker in
het donkere universum van ‘The Prestige’ te sleuren. Het is een
voorbode van de overrompeling aan plotwendingen en misleidingen die
achter het hoekje loeren om je kop helemaal gek te maken. Maar
Nolan zou die woorden ook kunnen gebruiken als reflectie op zijn
toch nog relatief jonge carrière. Begonnen als cultfavoriet met
‘Following’ en ‘Memento’, werd hij
daarna geprezen voor ‘Insomnia’ omdat hij Al
Pacino niet één keer liet brullen en op de troon gezet door
miljoenen fans voor zijn stevige reboot van de comateuze
Batmanfranchise. Een straffe gast, die Nolan. Lichtjes overschat?
Wellicht. Een meesterverteller? Laten we niet overdrijven. Een
talentvolle cineast die ze in Hollywood heel goed kunnen gebruiken?
Absoluut.

Elke geslaagde goocheltruc bestaat uit drie aktes, vertelt de
onnavolgbare Michael Caine met een heerlijk Cockney accent. Eerst
is er the pledge, waarbij de illusionist iets schijnbaar
heel normaal voorstelt (laten we een vogeltje nemen als voorbeeld).
Vervolgens komt the turn: er wordt iets buitengewoon
gecreeërd met het normale (het vogeltje is weg!). Maar het
belangrijkste, dat is the prestige. Het moment waarop je
bakkes tegen de grond kletst omdat je net iets absoluut
ongelooflijks hebt gezien (het vogeltje is terug, holy
Houdini
!). En zo bent u ook op de hoogte van de narratieve
structuur van Nolans goochelshow.

We bevinden ons in het Victoriaanse tijdperk aan het einde van
de negentiende eeuw. Robert Angier (Hugh Jackman) en Alfred Borden
(Christian Bale) zijn twee goochelaars die de knepen van het vak
leren onder de ervaren ingenieur Cutter (Michael Caine). Wanneer
Borden verantwoordelijk is voor een tragisch ongeluk op het podium
slaat hun vriendschap echter om in bittere rivaliteit. De twee
magiërs raken verwikkeld in een obsessieve strijd om elkaar te
overtreffen met steeds betere trucs. De concurrentie ontspoort in
een gevaarlijk spel waarin beide partijen tot het uiterste gaan om
elkaars geheimen te ontdekken. Zeker wanneer Borden zijn ingenieuze
illusie ‘The Transported Man’ aan de wereld voorstelt…

Voor zijn jongste worp (naar het boek van Christopher Priest)
heeft Nolan weer een eigenzinnig en ambitieus project afgeleverd
dat zich niet in één hokje laat opsluiten. Een period
piece
met een moderne vibe (Thom Yorke op de
aftiteling klinkt misschien raar, maar past eigenlijk perfect bij
het bevreemdende sfeertje), een puzzelachtig moordmysterie gedreven
door nerveuze twists en een psychologische thriller waarin de
acteurs geen toverstokjes nodig hebben om de vonken te laten
overslaan – ‘The Prestige’ is dat alles en meer. Het gaat dus wel
degelijk ergens over en Nolan gebruikt al zijn talenten om de
verpakking zo uitdagend en interessant mogelijk te maken.

Met zoveel ambitie begeeft hij zich uiteraard af en toe op glad
ijs. Zo zitten er, zonder al te veel prijs te geven, zoveel
flashbacks, flashforwards, tijds- en locatiesprongen in ‘The
Prestige’ dat je er een jet lag van drie weken aan over had kunnen
houden, had Nolan de teugels niet strak genoeg beetgehad. ‘The
Prestige’ is een vrij complexe film, die echter voldoende structuur
en lijn meekrijgt, zodat met een minimum aan inspanning alles best
te volgen is. Soms valt er eens een verwarrend moment, maar het is
opvallend hoe snel je de weg terugvindt in de vele onverlichte
paden van Nolan. Pas tegen de climax wordt er een iets té grote
sprong gemaakt die ongetwijfeld evenveel voor- als tegenstanders
zal kennen. Ik was er niet echt fan van, maar ik kon het wel
aanvaarden, omdat het in het universum van de film nog net genoeg
steek houdt en het thematisch de puzzel vervolledigt, op een al dan
niet bewust ironische manier.

Als kijker zit je dus enorm geboeid mee te loeren achter de
schermen van het spektakel. Dit is het soort film waar je effectief
‘in’ zit. Hij slorpt je op en je raakt gebiologeerd door de
fascinerende wereld der illusionisten. Het mooie meisje dat
gebruikt wordt om af te leiden, het belang van een perfecte timing
om een truc te doen slagen en de precisie en kunde van de
goochelaars om het allemaal vanzelfsprekend te doen lijken. Dit
zijn geen clowns die eventjes met sinaasappels jongleren, maar
stielmannen die met behulp van ingenieurs en ontwerpers de meest
verbazingwekkende smoke en mirrors-toestanden tot leven
wekken. Het moet geleden zijn van mijn jonge kinderjaren dat ik met
zoveel spanning (het vangen van de kogel, het vogeltje in de kooi!)
heb gekeken naar het al dan niet slagen van een goocheltruc.
Magic indeed.

Naast de schitterende evocatie van het tijdperk (applausje voor
cinematograaf Wally Pfister) geven de acteurs stuk voor het stuk
het beste van zichzelf. Het werd dan wel aangekondigd als een clash
tussen Batman en Wolverine, maar wat Bale en Jackman verwezenlijken
overstijgt moeiteloos de natste droom van de meest hardnekkige
movie geek. Beide heren rukken zich los uit hun
superheldenpakje en laten zien dat ze echt wel wat anders kunnen
(hoewel Bale dat eigenlijk al had bewezen, check ‘The Machinist’ maar
eens). De dynamiek tussen hun karakters is genuanceerd en
behoorlijk clever uitgetekend. Jackman is de gedistingeerde
goochelaar met het minste talent maar met de beste showkwaliteiten,
terwijl Bale de betere trucs heeft, maar als purist het vertikt om
van zijn materiaal een circusshow te maken. Tussen al de twist en
flashbacks door is het de psychologisch geladen rivaliteit die voor
de snelkloppende pols van ‘The Prestige’ zorgt. Voor de rest is
Michael Caine weer redelijk geniaal bezig en zet ook de relatief
onbekende Rebecca Hall een sterke prestatie neer als de vrouw die
het slachtoffer wordt van al dat gewedijver. De mooiste kont en
borsten van de wereld, juffrouw Johansson, is dan weer minder
memorabel en David Bowie verbaast vriend en vijand met een
verrassende bijrol als de excentrieke wetenschapper Tesla.

Ook al begint Nolan naar het einde toe wat vals te spelen, dan
nog blijft ‘The Prestige’ een intrigerend schouwspel waarbij een
exellerende topcast en een complexe maar strak in elkaar gestoken
plot elkaar vakkundig ondersteunen. Hou deze film en zijn regisseur
maar goed in de gaten…

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

12 + 13 =