The Manchurian Candidate




Niet dat de klassieke thriller van John Frankenheimer uit 1962 er
één nodig had, maar hier is hij dan toch: Jonathan Demme’s remake
van ‘The Manchurian Candidate’, een
project dat vanaf het begin gedoemd leek tot falen, maar
uiteindelijk toch nog een zeer aanvaardbaar resultaat heeft
opgeleverd. Demme heeft z’n gloriedagen van ‘The Silence of the Lambs’ nog niet bepaald
teruggevonden, maar hiermee weet hij in ieder geval het
erbarmelijke ‘The Truth About Charlie’ weer een beetje goed te
maken. Deze nieuwe ‘Manchurian Candidate’ is, net als het origineel
trouwens, absolute zever in pakjes… maar in mooie pakjes.

Het geraamte van de plot werd bewaard, zij het dan voorzien van een
update naar het hier en nu. In 1991 wordt een eenheid soldaten in
operatie Desert Storm in een hinderlaag gelokt door de Irakezen.
Sergeant Raymond Shaw (Liev Schreiber) redt op z’n eentje het
peleton van de dood en krijgt achteraf de Medal of Honor. Meer dan
tien jaar later heeft Shaw van zijn dominante, conservatieve moeder
(Meryl Streep op haar meest bitcherige), een succesrijke politieke
carrière cadeau gekregen – na een periode als gouverneur wordt hij
nu kandidaat voor het vice-presidentschap van de VS. Alles lijkt
hem voor de wind te gaan, tot zijn oude overste, majoor Ben Marco
(Denzel Washington) plots voor z’n deur staat: zowel Marco als
andere soldaten uit het peleton van Shaw, lijden aan vreemde
nachtmerries, over medische experimenten, hypnose en psychologische
manipulatie, die zou hebben plaatsgevonden na de hinderlaag in
Irak. Marco vermoedt dat er méér zit achter die avond dan enkel de
heldenmoed van Shaw en hij gaat op onderzoek uit.

De originele ‘Machurian Candidate’
mocht zich de trotse bezitter noemen van één van de meest ridicule
plots in de geschiedenis van het medium, met communisten die
gebruikt werden door kapitalisten die gebruikt werden door
communisten om een moord te plegen – het verhaal was ingewikkeld,
het ging soms alle richtingen tegelijk uit, maar het werd met een
dergelijk uitgestreken gezicht aan de man gebracht dat je moeilijk
anders kon dan erin te geloven, toch zeker voor zolang het duurde.
Dat verhaal, ondanks al z’n wijzigingen en moderniseringen, is nog
steeds even onnozel in Demme’s versie – dat kunnen we de makers
wellicht niet verwijten, de enige relevante vraag is in welke mate
de regisseur erin geslaagd is om onze aandacht van dat feit af te
leiden. En dat valt nogal mee. Demme lost dat fundamentele probleem
van de ongeloofwaardigheid van het verhaal niet zo virtuoos op als
Frankenheimer destijds, maar de regisseur weet wat de troeven van
z’n film zijn en speelt daar zeer nadrukkelijk op in. Demme geeft
ons een enorme hoeveelheid aan informatie over de plot via de
dialogen, die doorgaans snel worden uitgespuwd door personages die
continu haastig over het scherm briezen. Hij geeft ons
surrealistisch aandoende scènes waarin bizarre decors, een intense,
theatrale belichting en een handgehouden camera allemaal
samenspannen om ons een niet aflatend gevoel van vervreemding te
bezorgen. En hij geeft ons een hyperactuele thematiek over de
manier waarop politiek tegenwoordig gecontroleerd wordt door big
business. Het tempo waarin al die dingen op ons afkomen is zo hoog,
dat we simpelweg vergeten om ons de vraag te stellen of dit
allemaal wel enigszins logisch is. De originele ‘Manchurian Candidate’ én deze remake, zijn
allebei overwinningen van de verhalenvertellers op hun eigen
verhaal. Het slaat nergens op, maar ze lùllen je gewoon
omver.

De reden waarom deze remake het inhoudelijk dan toch moet afleggen
tegen het origineel, is omdat Frankenheimer in zijn film er zowaar
in slaagde om een politieke satire te maken die beide kanten als
even schuldig beschouwde – links en rechts extremisme, het was één
pot nat. Om dat te kunnen bereiken, moest het script van toen een
zeer fijn evenwicht vinden tussen de beide politieke posities, die
hier ver te zoeken is. De nieuwe ‘Manchurian Candidate’ profileert
zich als duidelijk anti-republikeins – Meryl Streeps personage
steekt lange speeches af over de veiligheid van Amerika tegen het
terrorisme, maar als puntje bij paaltje komt wil ze ook alleen maar
haar eigen zakenbelangen beschermen. De film werd in de VS
uitgebracht kort voor de presidentiële verkiezingen en heeft als
voornaamste plotpunt een verkiezingscampagne waarin één van de
kandidaten enkel een marionet is voor de grote zakengoeroe’s. De
boodschap is duidelijk en ze is ook niet onterecht – maar
Frankenheimers politieke ambiguïteit was veel interessanter voor de
film op zich.

Visueel echter, is Demme wel weer in topvorm. De regisseur kiest er
hier voor om z’n film vol te stoppen met beelden van gangen, en dan
nog liefst gangen die in andere gangen overlopen. Het is niet de
eerste keer dat films over personages die mentaal in de war zijn,
van dat beeld gebruik maken om de verwarring van de karakters weer
te geven, maar het werkt wel. Vooral aangezien Demme samen met z’n
huisfotograaf Tak Fujimoto kiest voor een grotendeels handgehouden
aanpak en een bewust kunstmatige, groenige belichting, die heel wat
sfeer in de prent binnensmokkelt. Ook de gebruikelijke close-ups
zijn weer van de partij – zoals altijd in een Jonathan Demmefilm,
krijgen we ene frontale close-up na de andere, Demme gaat zelden of
nooit naar wijd shot als dat niet absoluut noodzakelijk is. Het
gevolg is dat z’n film een benauwend, claustrofobisch gevoel krijgt
– ook deze close-ups zijn gewoonlijk handgehouden gefilmd, er zit
steeds een beetje beweging in. De wereld van ‘The Manchurian
Candidate’ is nooit helemaal stabiel.

Denzel Washington en Liev Schreiber leveren degelijk werk als Marco
en Shaw – Frank Sinatra bleef in de originele film altijd min of
meer in controle, min of meer zichzelf, maar in deze versie van de
feiten zien we Washington steeds meer degenereren tot het niveau
van zwetende, stotterende conspiracy theory-freak, een
paranoïde gek die denkt dat iedereen achter hem aanzit. Washington
zet die aftakeling van z’n personage mooi in beeld en ook Schreiber
is efficiënt als altijd. Maar het is Meryl Streep die de show
steelt als tirannieke politieke feeks – de manier waarop ze een
ijsblokje opknabbelt alleen al is kostelijk. Ja, je kunt zeggen dat
ze over de top gaat, maar dat is dan ook de rol die ze te spelen
krijgt. Streep amuseert zich zichtbaar nu ze eens een keer de
slechterik mag uithangen en het is ook meer dan plezierig om haar
bezig te zien.

‘The Manchurian Candidate’ is geen film waar u volgend jaar nog
over zult spreken – het is degelijk, vrij intelligent entertainment
dat geraffineerd in beeld werd gebracht en goed wordt geacteerd.
Maar het is ook een remake van een film die vanaf het begin toch al
niet geëvenaard kon worden.

http://www.manchuriancandidatemovie.com/whoisthemanchuriancandidate.html

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

15 − 11 =