Martin Lodewijk & Don Lawrence :: Storm – Integraal 1- 4

In 1965 was de Britse Don Lawrence al een gevestigd illustrator voor stripreeksen toen uitgeverij IPC hem vroeg om de scenario’s van Mike Butterworth uit te tekenen. Hun gezamenlijke reeks De opkomst en ondergang van het rijk Trigië (1965-1982) werd snel een (internationaal) succes, al plukte Lawrence zelf daar nauwelijks vruchten van. Toen hij in 1976 te weten kwam hoe populair de reeks en zijn tekenwerk was, vroeg hij dan ook een stevige loonsverhoging. IPC weigerde echter, waarop hij ontslag nam. De Nederlandse uitgeverij Eppo rook meteen haar kans en de rest is geschiedenis.

Eppo bood Lawrence immers de mogelijkheid om aan betere financiële voorwaarden een nieuwe sciencefictionreeks uit te werken met striptekenaar/auteur Martin Lodewijk (Agent 327). Een eerste voorstel, later uitgegeven als het nulnummer Commandant Grek, werd echter afgekeurd waarna Philip ‘Saul’ Dunn aan boord kwam en De diepe wereld (1978) schreef. Dunn hield het echter snel voor bekeken zodat Lodewijk voor het tweede verhaal en eerste hoogtepunt, De laatste vechter, het scenario aanleverde. Omdat zowel Lodewijk als Lawrence bekend stonden om hun geflirt met deadlines gaf Eppo echter aan Dick Matena de opdracht de volgende verhalen uit te schrijven. Na vier verhalen van Matena was het aan Kelvin Gosnell om twee scenario’s aan te leveren, met De legende van Yggdrasil uit 1981 als tweede vroeg hoogtepunt. Voor de Sluimerende dood nam Lawrence ten slotte zelf het scenario en tekenwerk op zich.

Deze eerste negen Storm-verhalen behaalden evenwel niet het succes van Trigië, en daar had de continue switch van scenaristen en het gebrek aan een duidelijke visie veel mee te maken. Het basisprincipe van Lodewijk en Lawrence was dat de astronaut Storm met zijn ruimteschip in de grote rode vlek op Jupiter verdween en hierdoor eeuwen in de tijd vooruit reisde. Wanneer hij terug op aarde belandt, ontdekt hij dat de oceanen verdwenen zijn en de continenten onleefbaar. De mensheid woont in de vroegere oceaangebieden (diepe wereld) maar is ook naar een technologisch primitievere tijd teruggekeerd, met stammen die vaak geïsoleerd en/of vijandig tegenover elkaar staan. Wanneer Storm naar het oceaanplateau afzakt, wordt hij gevangen genomen en leert hij de jonge vrouw Roodhaar kennen. Op het einde van De diepe wereld slaagt Storm erin met behulp van Roodhaar en een hologram, een overblijfsel van een eerdere beschaving, de oceanen opnieuw te vullen waarna ze op een vlot nieuwe avonturen tegemoet treden.

Lawrence noch Lodewijk was echter bereid het idee van de ‘diepe wereld’ te verlaten en dus keerden ze hier in De laatste vechter (1979) naar terug. Met geen woord werd over het vorige album gerept, behalve dat Storm nog steeds een tijdreiziger was die Roodhaar in deze nieuwe wereld had leren kennen. Wanneer Dick Matena het roer overneemt, blijft hij enkel in het sterke Het volk van de woestijn nog enigszins trouw aan het principe van de diepe wereld. In De groene hel (1980) introduceert hij het idee dat de mensheid onderworpen is door Azuriërs, een buitenaards ras, dat na haar overwinning de geheugens en dus ook alle technologische kennis van de overledenen wiste. Uitgeverij Eppo ziet brood in dit thema, Battlestar Galactica en Star Wars zijn razend populair op dat moment, en dus vragen ze Matena van Storm een space opera te maken, inclusief ruimteschepen en interstellaire reizen.

Matena levert de scenario’s aan maar voelt zich niet betrokken bij de nieuwe richting, waardoor Kelvin Gosnell als nieuwe scenarist aantreedt en, met de zegen van Lawrence, fantasy weer de boventoon laat voeren. En dus vertrekt Storm stiekem, met Roodhaar als verstekeling, naar de rode vlek van Jupiter, in de hoop naar zijn eigen tijd terug te reizen. Wanneer het ruimteschip terugkeert naar de aarde, zijn ze echter opnieuw in een onbekend tijdperk geland waar de mens nogmaals in primitievere omstandigheden leeft maar van de Azuriërs niet langer sprake is. Ditmaal is de mens naar een vorm van barbarij afgezakt doordat kort nadat Storm in de tijd verdween, zich een mondiale ramp afspeelde en de bevolking gedecimeerd werd. In De legende van Yggdrasill (1981) weet Gosnell de juiste mix van avontuur en spanning te brengen, alsook tussen fantasy en sciencefiction.

Met het daaropvolgende Stad der verdoemden (1982) wordt echter duidelijk dat hij niet de hoge werkdruk aankan en dus wordt, nog voor het verhaal af is, besloten dat Lawrence het daaropvolgende De sluimerende dood (1982) zelf zou schrijven. Lawrence raakt echter in de knoop en vraagt aan Lodewijk om hem met het einde te helpen. Die laatste werkt niet alleen het verhaal verder uit maar besluit samen met Lawrence dat Storm een nieuwe doorstart behoort te maken. Wat later bekend wordt als de De kronieken van de diepe wereld kent te veel valse starts en spreekt zichzelf in de verschillende verhalen daarbij tegen om op verder te werken. Toch besluiten ze het verleden niet volledig weg te gooien, zo behouden ze onder meer de eerste tijdreis van Storm, zijn vriendschap met Roodhaar net de mondiale ramp beleefde en instorting van de beschaving.

Maar de aarde als achtergrond voor de verhalen heeft afgedaan, en dus introduceert Lodewijk het ‘miniversum’ Pandarve, met in het centrum de levende planeet Pandarve waarrond kleinere planeten en andere hemellichamen zweven. Binnen dit miniversum gelden de natuurwetten die de rest van het universum bestieren niet, daarnaast verschillen de planeten ook sterk van elkaar wat cultuur en bewoners betreft. Het geeft Lodewijk en Martin de kans unieke werelden te creëren die op zichzelf staan zonder dat er een tegenspraak ontstaat met eerdere verhalen. Het geeft hen een vrijheid die enkel gelimiteerd wordt door hun fantasie, zij het dat er uiteraard een paar grote lijnen zijn die ze moeten bewaken. Zo wordt Pandarve bestuurd door religieuze en wereldlijke leider Marduk, ook gekend als de theocraat.

Het is Marduk die er voor verantwoordelijk is dat Storm en Roodhaar op (in?) Pandarve belanden en hij zal ook de rol van de grote schurk opnemen die geregeld in een verhaal opduikt, in zijn jacht op Storm. De tijdreis heeft van Storm immers een anomalie gemaakt, wat hem krachten geeft die Marduk voor zichzelf wil gebruiken. Die uniciteit van Storm wordt in Het doolhof van de dood toegelicht door Marduk wanneer hij Storm wil gebruiken om de absolute macht te grijpen. Het geeft Lodewijk ook de mogelijkheid om bij monde van Marduk het miniversum van Pandarve te duiden zonder dat het als een geforceerd exposé overkomt. Het is, redelijk uniek voor de reeks, ook een rechtstreeks vervolg op Piraten van Pandarve, dat als eerste deel van deze kronieken geldt.

Liever dan de lezer meteen alles te onthullen over het miniversum laat Lodewijk de lezer in dit verhaal immers nog grotendeels in het ongewisse over de wereld van Pandarve. Daarnaast scheidt hij Storm en Roodhaar, waarbij die laatste slechts een kleine rol speelt als gevangene van Marduk (die hier dan ook slechts sporadisch opduikt). De focus op Storm geeft Lodewijk de mogelijkheid een nieuw, blijvend, personage te introduceren: Nomad, een rode spierbundel, die net als Storm als slaaf zwoegt in de watermijnen van de piratenplaneet Verga Bas, en hem op zijn latere verhalen zal vergezellen. Dankzij Storm weten de slaven in opstand te komen en de planeet te ontvluchten. Wanneer hij op het einde van De piraten van Pandarve tot hun kapitein gebombardeerd wordt, neemt hij die rol noodgedwongen op, al heeft hij maar één doel voor ogen: Roodhaar terugvinden.

Met Pandarve en de overkoepelende verhaallijn geïntroduceerd, kan De zeven van Aromator als eerste op zichzelf staande verhaal starten. Na in het vorige deel uit het paleis van Marduk ontsnapt te zijn, belanden Storm, Roodhaar en Nomad in de havenstad Aromator waar de eeuwige prinsen eeuwenlang de plak zwaaiden en Aromator welvaart brachten. Wanneer na een ruzie tussen beiden een van hen met het breinkoraal van Pandarve vlucht, verliezen zowel de overblijvende eeuwige prins als Aromator aan macht en invloed. Om die reden zoekt hij naar zeven uitverkoren strijders die het gevecht met zijn broer en diens zeven soldaten kunnen aangaan. Wanneer Storm de zevende en laatste uitverkorene blijkt te zijn en transformeert in een willoze kolos, gaat de bal aan het rollen. Nomad en Roodhaar laten het hier echter niet bij en besluiten Storm te redden.

Het grote verschil tussen deze eerste drie verhalen van ‘De kronieken van Pandarve’ en de eerdere negen ligt niet louter in de kracht van de verhalen zelf, maar vooral in het feit dat er nu een duidelijke en consequente wereld en universum gecreëerd wordt. Lodewijk en Martin, die al bewezen hadden uitstekend op elkaar afgestemd te zijn, krijgen de kans om hun creativiteit bot te vieren en de meest uitzinnige en bevreemdende verhalen te brengen. Het is een vrijheid die ze in de volgende verhalen nog meer zullen aangrijpen, zonder ooit het overkoepelende verhaal uit het oog te verliezen. Zo zal Marduk als het grote kwaad nog geregeld zijn opwachting maken, zonder dat hij een dominerende stem is. Met ‘De kronieken van Pandarve’ creëren Lodewijk en Lawrence eindelijk de fantasywereld die ze al zo lang voor ogen hadden.