Op de creatieve productie van rapper Raw Poetic en vaste producer Damu the Fudgemunk staat geen maat. Sinds 2020 brachten de heren al vijf projecten uit en amper enkele maanden na Laminated Skies arriveerde hun laatste album Space Beyond The Solar System dat als een synthese van alle voorgaande projecten kan gelden.
Vijf jaar geleden brachten professionele en persoonlijke strubbelingen hen samen. Muziek maken was geen keuze meer, het voelde aan als een noodzaak, zegt Damu in een oud interview. En dat waren duidelijk geen loze woorden. Beiden gooien ze hun ruime muzikale – en levenservaring in de waagschaal van dit album om trots te zeggen waarvoor ze staan.
Er is dan ook weinig vrijblijvends aan SBTSS. De muziek die ze maken mag dan wel verankerd zijn in de wortels van Damu en Raw (ze betrekken jazzlegende Archie Shepp, de oom van Raw Poetic bij de muziek, ze namechecken de wijken waaruit ze afkomstig zijn én refereren aan bands als De La Soul en Public Enemy), maar tegelijk katapulteren ze het album in een baan om de aarde. De sky is niet langer the limit en die toon wordt meteen gezet op opener “Young Poet Be Free”, waarbij de titel als een mantra vrij mag echoën boven klokkenspel, cimbaalslagen en jazzy drumspel. Een mission statement en ars poetica in een. Dichten – en meer algemeen: kunst – draagt een belofte van vrijheid in zich.
Die vrijheid houdt in dat ze alle conventies van een (hiphop)album achter zich laten. Zo nemen ze hun tijd – én de uwe, rekening houdend met het feit dat dit album maar liefst twee (!) uur duurt en drie vinylplaten vult. Damu is daarmee niet aan zijn proefstuk toe – al in 2017 bracht hij met Vignettes een album van gelijke duurtijd uit. Hierdoor ademt het geheel de sfeer van een club waar je vrij kan binnenlopen en een band op het podium kan zien die de hele avond door blijft spelen met alles wat die in zich heeft. De emcee neemt geregeld maar nergens opdringerig de microfoon ter hand om zijn visies en teksten te declameren, die schipperen tussen poëtisch en sociaal kritisch (“They say the world is getting a better place. I gotta say it could be better here”). Jason Moore (de echte naam van Raw) is echter niet te beroerd om de muziek voor zich te laten spreken.
Want ook die is verdomd interessant. Raw en Damu doen immers niet gewoon van simpele boom bap om daarover wat te rappen. Ze spelen allebei zelf meerdere instrumenten wat hun muziek een extra gelaagdheid geeft, en nummers mogen gerust de vijfminutengrens overstijgen – “A Mile in my Head” duurt zelfs negen minuten en is een epische evocatie van Moores thuisstad, waarin Shepps sax opgloeit als het uiteinde van een peuk in de goot. Ze gaan echter verder dan enkel de jazzkaart te trekken. Er zijn elementen van psychedelica, progrock en zelfs klassieke muziek te ontwaren in het soms dens gewoven lappendeken dat dit album is. Zo gebruikt “Freak” een harp, strijkers en koorzangen en lijkt Moore wel over een extra paar longen in zijn binnenzak te beschikken, omdat hij zonder ademhalen zo lang blijft vloeien. “Rustic” begint dan weer als traditionele hiphop, tot die funky lijn van de bassynth ons meevoert naar de eighties en andere meer synth-heavy funkgeluiden.
In afsluiter “Antidote Island” bevinden we ons nog het verst van de geijkte paden: meer dan drieëntwintig minuten duurt deze immer uitdijende suite waarin we helemaal loskomen en de zon en andere planeten mogen kussen, terwijl Moore blijft vasthouden aan het aardse en aan zijn invloeden (“I keep screaming ‘Fight the power'”). De puur muzikale stukken op dit nummer – en bij uitbreiding op het hele album – zorgen voor ademruimte en een gevoel van tijdloosheid. Er moet toch iets van aan zijn dat tijd relatief is in de uitgestrektheid van de kosmos. Het geheel eindigt waar we begonnen zijn, met het dromerige “Young poet be free” op repeat. We zijn terug geland.
Zodoende blijkt de lange duurtijd van het album toch geen probleem te zijn. Inpikken kan op elk moment. Er valt telkens iets nieuws te ontdekken en je blijft elke keer weer hangen. Vertrekken uit deze club blijkt verdomd moeilijk te zijn. Raw Poetic en Damu verdienen méér. Meer roem, meer bekendheid en méér van uw tijd. Wanneer je bereid bent om je tijd in deze twee te investeren, krijg je er sowieso veel voor terug. Alleen jammer van die spuuglelijke hoes.
De digitale versie van dit album is al even uit. De lp-release is gepland voor maart.
