Son-Mother (Pesar-Madar)

De Iraanse cineaste Mahnaz Mohammadi draait als sinds 2003 films en documentaires die vaak een bijzonder kritische toon hebben tegenover het regime in Teheran. Net als veel collega’s – Jafar Panahi, Mohammad Rasoulof – leverde dat ook Mohammadi problemen op met de overheid en kwam ze een aantal keer in de gevangenis terecht. ‘Ik ben een vrouw en een regisseur, dat is voldoende om in dit land als een crimineel behandeld te worden’ stelde ze in interviews. Ondanks een nieuw arrest en beschuldiging met betrekking tot het ondermijnen van de staat door samen te werken met de BBC, slaagde de cineaste er toch in een nieuwe film te draaien, die na première op een aantal kleinere festivals nu ook een beperkte release krijgt.

Uit haar ervaring met documentaire heeft Mohammadi niet alleen haar onderzoekende blik overgehouden, maar ook een observerende stijl: heel vaak staat de camera in Son-Mother op afstand bij het bekijken van de personages. Die terugkerende momenten zijn de grote troef van de film, want op andere vlakken moet het gezegd dat de regie angstvallig klassiek en zelfs wat onpersoonlijk is.

Mahnaz Mohammadi mag dan inzake het vertellen met beelden en stileren van composities niet de meest begenadigde regisseur zijn, ze is zeker bijzonder sterk in het vertellen van een verhaal, hier gebaseerd op een krachtig eigenhandig geschreven script. Dat verhaalt hoe de jonge weduwe Leila in een fabriek werkt om zichzelf en haar twee jonge kinderen te onderhouden. Haar leven zou makkelijker zijn mocht ze opnieuw huwen en de chauffeur die de bus van de firma bestuurt die de werknemers ophaalt, zou een goede partij zijn. De man heeft echter een dochter en dat wil zeggen dat die niet onder hetzelfde dak mag wonen als Leila’s zoon. Wanneer haar jongste kind ziek wordt en ze alleen geld kan aannemen van de man in kwestie, begint Leila steeds meer op te schuiven naar een huwelijk dat haar zal verplichten haar zoon elders te laten leven. Halverwege schakelt de film over naar een nieuw hoofdstuk (heet eerste heet ‘moeder’ het tweede uiteraard ‘zoon’) en wisselt het vertelperspectief: nu zien we alles door de ogen van Amir, die moet veinzen dat hij doofstom is om te kunnen verblijven in een bijzondere school waar zijn moeder hem een paar weken zal onderbrengen tot ze haar nieuwe echtgenoot kan overtuigen om de jongen toch bij hen te laten inwonen.

Het wisselen van perspectief toont hoe twee levens het slachtoffer worden van strenge maatschappelijke regels, maar de film bevat uiteraard ook een nauwelijks verholen allegorie over hoe letterlijk ‘horen, zien en zwijgen’ de enige manier is om te overleven. Nergens uit Mohammadi openlijke kritiek, maar haar hele verhaal is doordrongen van onderhuidse toespelingen: de internationale sancties opgelegd aan het regime die vooral arbeiders treffen, rigide voorschriften die op geen enkele manier rekening houden met echte levens en mensen dwingen tot vreselijke acties.

Al die zaken worden in Son – Mother ietwat afstandelijk gedramatiseerd, wat de film zeker ten goede komt. Toch wordt de prent ontsierd door het wat al te makkelijk grijpen naar voor de hand liggende situaties en slaagt Mohammadi er finaal niet in om haar film echt tot leven te laten komen, een euvel dat vooral te wijten is aan een weinig geïnspireerde beeldtaal.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

zestien + 15 =