Was Kendrick Lamar vorig jaar kwaad op de raciale hypocrisie van zijn thuisland, dan is Saul Williams dit jaar kwaad op het volledige wereldsysteem. De vijfde langspeler van de New Yorkse muzikantpoëet is een viscerale plaat die sociaal protest kanaliseert in een geglobaliseerde glossolalie.
Williams is nooit de artiest geweest om zijn mening in klare taal te uiten. Het was duidelijk genoeg dat platen als Saul Williams (2004) en The Inevitable Rise And Liberation Of Niggy Tardust! (2007) bol stonden van de politiek en sociaal gemotiveerde teksten, maar wie ze echt wou begrijpen moest doorheen de cryptische poëzie waden, de lyrische volzinnen van Williams ontleden en een stevige bagage hiphopkennis hebben. MartyrLoserKing brengt daar eerder weinig verandering in, maar biedt wel een logisch vervolg aan zijn eerdere albums. Met een abstract overkoepelend verhaal over een Burundese hacker trekt Williams van leer tegen ongelijkheid, onderdrukking en exploitatie.
Zo gaat die anonieme hacker in “The Bear/Coltan As Cotton” multinationals te lijf, om vervolgens in eerste single “Burundi” strijdvaardig te proclameren: “I’m a candle, I’m a candle/Chop my neck a million times, I still burn bright and stand, yo”. “Roach Eggs” trekt die lijn door: verpletter een kakkerlak en hij zal zijn eitjes uitwerpen om vervolgens een veelheid aan nakomelingen (“Five billion followers”) op de wereld los te laten. De globale protestbeweging die Saul Williams conceptualiseert is onstopbaar; de standvastigheid van de revolutie zal misschien niet op televisie vertoond worden, maar het internet zal de woede blijven aanwakkeren.
Wie ietwat teleurgesteld was met de meer versplinterde tekstuele aanpak van Williams’ laatste, aan de liefde gewijde plaat Volcanic Sunlight en meer van de complexe verhaal- en karakterschetsing uit Niggy Tardust wil horen, zal met MartyrLoserKing dan ook tevreden gesteld worden. Saul Williams heeft een verhaal te vertellen en weet dat succesvol in boeiende muziek om te zetten, nu eens zingend, dan weer rappend of declamerend. Door die eclectische opzet klinkt niemand als Saul Williams, of het zou het Britse Young Fathers moeten zijn, al is dat drietal nog een pak poppier en spaarzamer in hun teksten.
Ook de grofkorrelige productie van dit album knoopt opnieuw meer aan bij de industriële groove van de zelfgetitelde plaat en het door Trent Reznor geproducete Niggy Tardust. Producer Justin Warfield verdient dan ook zonder meer een pluim: de man levert een eclectisch maar coherent geluid af dat beide voeten in het hier en nu heeft staan. De lawaaiierige agressie van Public Enemy blijft natuurlijk een belangrijke invloed, maar Williams en Warfield kanaliseren die energie naar een waaier van hedendaagse klanken. Van een haperende pianosonate in “Horn Of The Clock-Bike” naar ijle trapbeats in “Roach Eggs”, industriële funk à la El-P in “All Coltrane Solos At Once” en traag openbloeiende electronica op “No Different”. MartyrLoserKing klinkt gevarieerder dan eerder werk, maar verliest doorheen de bijna labyrintische klankvorming nergens zijn urgentie.
Saul Williams is erin geslaagd opnieuw een erg herkenbaar album te maken zonder ter plaatse te blijven trappelen. Een poëet met een muzikale bijverdienste is Williams al lang niet meer, dit is een grondig in het nu opererende artiest die een boodschap te brengen heeft. En of je nu akkoord gaat of niet met zijn vurige scheldtirades, het kan niet ontkend worden dat de man het steeds weet te verpakken in uitstekende muziek.
Saul Williams zal op 22 maart de revolutie prediken in de Arenberg Schouwburg.
