Matana Roberts :: COIN COIN Chapter Two: Mississippi Moonchile

Het was niet weggelegd voor iedereen, en met dat onthutste geschreeuw dat een paar keer de kop opstak, hebben een paar luisteraars ongetwijfeld voor altijd de benen genomen, maar Gens de couleur libres was ongetwijfeld een van de meest indringende muzikale statements van de voorbije jaren. Nu, twee jaar later, is het tweede deel — Mississippi Moonchile — eindelijk gearriveerd. De cyclus zet zich verder als een uniek totaalwerk.

Als we het concertverslag van de voorstelling van Mississippi Moonchile, vorig jaar in het Bimhuis, er nog eens bij nemen, dan valt de lichte teleurstelling hier en daar moeilijk te negeren. Nochtans was dat een mooi concert en duidelijk geen herhaling van het startdeel van de cyclus. Dat de muziek een minder confronterende impact had en dat de overrompeling zich iets minder afspeelde op buikhoogte zal daar zeker voor iets tussen gezeten hebben. Met het New Yorkse sextet klinkt Roberts wat minder excentriek dan met het collectief uit Montréal, maar om dat nog eens te overtreffen moet je dan ook de grove middelen bovenhalen. Dat gebeurt deze keer niet.

Nochtans hoor je hier een uitstekende, mooi in elkaar vervlochten band, met pianiste Shoko Nagai, bassist Thomson Kneeland, drummer Tomas Fujiwara, trompettist Jason Palmer en zanger Jeremiah Abiah. Vooral die laatste zorgt met z’n operazang voor een opmerkelijke aanwezigheid. In combinatie met de aardse jazz vol blues- en gospelverwijzingen van Roberts heeft het iets schizofreen, een vermenging van werelden en culturen, al is het Roberts daar vermoedelijk net om te doen. De contrastwerking is op zijn manier haast even frappant als de extreme temperamentschommelingen van Gens de couleur libres. Fonkelend pianowerk, ruisende altsax, schallende zangpartijen, de vele contrasten en wendingen, de warme samenzang van “Woman red Racked” — Mississippi Moonchile teert op contrasten.

Wat dit tweede volume ook doet opvallen, is dat het volgens het principe van de panoramic sound quilting gecreëerd werd als een groot geheel en vervolgens redelijk arbitrair in achttien verschillende delen geknipt werd (enkel het displayscherm van de cd-speler zal het merken). In de traditie van de bonte lappendekens is Mississippi Moonchile (de titel verwijst naar Roberts’ grootmoeder) dan ook een totaalwerk dat een variant biedt op een orale verteltraditie, dat zowel een persoonlijk als een breder maatschappelijk verhaal vertelt over emancipatie, trots, geschiedschrijving en -vervalsing.

De muziek is opnieuw sterk verankerd in de freejazz van de jaren zestig, met een forse dosis gospel en blues, het gebruik van een paar folk songs (in “River Ruby Dues”, “Woman Red Racked” en “Benediction”), verwijzingen naar de bijbel en een resem thema’s die na een beluistering blijven hangen en haast uit een boek met kinderliedjes lijken te komen. Een enkele keer wordt verwezen naar “Frère Jacques”, maar ook “Humility Draws Down Blue”, “Twelve Sighed” en “Was The Sacred Day” kiezen regelmatig voor eenvoud, ook al bevat het geheel heel wat theatrale elementen en wordt er regelmatig een slingerbeweging gemaakt, zoals in het vrije verhaal van “Responsory”, dat uiteindelijk belandt in de blues van New Orleans.

En dat is net wat dit muzikale lappendeken zo knap maakt: net zoals de orale overlevering en de wereld van klassieke muziek kunnen samengaan, zo combineert Roberts ook dagboek- en bijbelfragmenten met oerblues en een speech van burgerrechtenactiviste Fannie Lou Hamer. Geschiedenis en geschiedschrijving kunnen immers ook nooit eenduidig zijn; fictie en realiteit, creatieve verbeelding en retroactieve bijkleuring, grote verhalen en kleine voetnoten komen voortdurend met elkaar in aanvaring, wat op Mississippi Moonchile zorgt voor een spanning die ook terug te vinden is in de verbonden uitersten van kinderlijke naïviteit en vurige aanklacht en nooit helemaal oplost. Maar dat is allemaal ondergeschikt aan de daad die Roberts hier stelt. De achtenveertig minuten van Mississippi Moonchile zetten het project verder op een minder koortsige en confronterende, maar even bruisende en innemende manier als Gens de couleur libres. Volg het verhaal mee, het is de creatie van een monument terwijl je erop staat te kijken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

1 + negen =