Tom Waits :: Bad As Me

Er zit een tijdspanne van maar liefst zeven jaar tussen en toch
voelt het alsof ‘Bad As Me’ nadrukkelijk de aansluiting zoekt met
Real Gone
uit 2004. Die verwantschap is niet zozeer te danken aan
gemeenschappelijke kenmerken: de gelijkenis is vooral symbolisch.
Na verschillende hoogstaande tussendoortjes (‘Orphans‘, ‘Glitter and Doom
Live
‘) en een aantal kleine en grotere filmrollen (de meest
verrassende ongetwijfeld in ‘The Imaginarium of Dr.
Parnassus
‘), brengt Tom Waits opnieuw een volwaardig
studioalbum uit. ‘Bad As Me’ klinkt als Waits anno 2011 – hoe
anders – maar grijpt tegelijk ook nadrukkelijk terug naar zijn
vroegere successen. De muzikant vertrekt vanuit zijn traditionele
basis, doorspekt met jazz, folk en blues, en vertelt een reeks van
dertien kortverhalen die hun oorsprong vinden in kleine
gebeurtenissen uit zijn leven.

Natuurlijk hoort daar een dosis melancholie, verbittering,
zwartgallige humor bij, die we enkel bij de meesterverteller
terugvinden. ‘Bad As Me’ brengt ons gevoelsmatig terug naar de
dirty thirties, een periode van depressie en wanhoop, en
Waits doet dat ook niet toevallig met het openingsnummer ‘Chicago’.
Rauwe, no-nonsense uptempo blues, onder stoom gezet door een
spervuur aan blazers. Waits schreeuwt op het einde “All aboard!” en
pas dan wordt het duidelijk dat we dertien nummers lang stevig in
het zadel blijven zitten.

Wat bij ‘Bad As Me’ opvalt is de bijzondere melodieuze
gelaagdheid van het album, een kenmerk dat we tevens bij zijn
oudere albums terugvinden. De contrastrijke staccato-noten van de
koperblazers zijn ongetwijfeld nog vertrouwd terrein (‘Chicago’,
‘Talking at the Same Time’), maar Waits experimenteert ook met
andere geluiden: in ‘Raised Right Men’ lijkt de percussie geplukt
uit een Bollywoodfilm, terwijl een orgeltje een hoop korte
akkoorden uit zijn klankkast perst. Marc Ribot geeft het geheel een
bloedheet en zweterig gevoel, met de stomende licks op
zijn gitaar.

Daarnaast is er bijvoorbeeld de betoverende voodoo van ‘Hell
Broke Luce’. Waits is een opperhoofd dat blaft, bijt en voor
opschudding zorgt. Het staat vormelijk een eind van de overige
nummers verwijderd, maar de krachtige ritmes werken als wake-up
call
terwijl het refrein zich zonder aarzelen laat meebrullen.
Zelfs het militaire, bijna infernale kantje nemen we er graag bij.
Ook met zijn oerdegelijke dirty blues bij ‘Satisfied’,
besteedt Waits voldoende aandacht aan de details: een handvol
heerlijke gitaarfragmenten, strofes die er bijna ‘uitgespuwd’
worden (“Scratchin’ where it’s itchin'”) en een krachtig ritme om
steeds op terug te vallen.

‘Bad As Me’ is een album dat van begin tot eind swingt en
daardoor nooit echt in een knoop valt. Terwijl het cooky
‘Get Lost’ voornamelijk als een wild hanengevecht aanvoelt, is het
nummer vrij schatplichtig aan de rockabilly van bijvoorbeeld Chuck
Berry. We krijgen een speels en gelaten stukje muziek te horen, met
Ribot in een glansrol dankzij zijn bevlogen gitaarwerk. Ook
titelnummer ‘Bad As Me’ lijkt met prik geïnjecteerd, terwijl het
tempo nochtans redelijk gedrukt is. Misschien is het het gejank,
gebrul en gegrom van Waits die de doorslag geeft, of is ‘Bad As Me’
simpelweg een goed geolied geheel.

Waits zelf verdient uiteraard ook een bijzondere vermelding.
Meestal opmerkzaam vanwege het furieuze gegrom en gebrul, toont hij
zich op ‘Bad As Me’ geregeld ook van een andere, ‘zachtere’ kant.
Vooral ‘Kiss Me’ werkt door zijn eenvoud en tederheid betoverend.
Grotendeels van vormelijke opsmuk ontdaan, toont Waits zich als een
man die het spel der aantrekking en liefde beschrijft (“I want you
to kiss me / Like a stranger”). Ook ‘New Year’s Eve’ en ‘Last Leaf’
zijn opvallend zachtaardig. Waits’ stem klinkt nog steeds als een
artistieke mengeling van een asbak en een rokerij, maar toch kruipt
hij moeiteloos onder de huid met zijn kleine spitsvondige
impressies en weemoedige reflecties.

Over ‘Bad As Me’ kan ongetwijfeld nog lang doorgeboomd worden:
de wonderlijke maar weemoedige teksten, de zachte prikkeling in een
aantal ballades en zelfs de talrijke referenties naar de
actualiteit en het leven van Waits. Het zijn thema’s die deze
recensie met veel plezier aan de lezer overlaat, want ‘Bad As Me’
dringt als geheel pas geleidelijk tot de kern door en kan bijgevolg
beter met geduld genuttigd worden. Maar het is er eentje dat
ongetwijfeld eind dit jaar opnieuw zal opduiken.

http://www.badasme.com

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

3 × 4 =