Vorig jaar kwam het vertrek van meesterdrummer Mike Portnoy bij progdinosaurus Dream Theater als een donderslag bij heldere hemel. Hoewel het metalinstituut zijn muzikale directeur kwijt was, had het amper een jaar nodig om A Dramatic Turn Of Events te schrijven. Zonder echt te imponeren bewijst Dream Theater dat het wel nog een toekomst heeft.
Samen met gitarist John Petrucci en bassist John Myung stond Portnoy in 1985 aan de wieg van wat vandaag de belangrijkste progmetalband is. In de repetitieruimtes van het gerenommeerde Berklee College of Music begonnen drie jonge, klassiek geschoolde virtuozen met het coveren van Rush, Iron Maiden en Metallica. Vandaag laat Dream Theater wereldwijd arena’s vollopen, en dat zonder een unanieme metalaanhang als pakweg Slayer en Pantera of eeuwige metalklassiekers op zak te hebben. Wat is het geheim achter zijn succes? Ongetwijfeld de combinatie van emotie, catchiness en techniciteit in zijn mix van progrock en heavy metal: Dream Theater kon en kan zo rekenen op een brede en trouwe fanschare.
Dream Theater, you love or hate them. Zo goed als elk album lokt discussies uit, al was het maar omdat vrijwel elke song bol staat van langgerekte solo’s en hypertechnische hoogstandjes. Train Of Thought, en vooral klassieker “As I Am”, liet tot dusver de meest heavy, rechttoe rechtaan en toegankelijke Dream Theater horen. Boven stelde de klassieker uit 2003 de progpuristen niet te teleur, in tegenstelling tot de twee vorige platen (Systematic Chaos en Black Clouds & Silver Linings). Mike Portnoy liet zijn band rocken en frisser en eigentijdser klinken. Het resultaat waren enkele geslaagde en minder geslaagde catchy metalsongs waarin de proginvloeden ver te zoeken waren.
Hoog tijd om daar verandering in te brengen, dacht keyboardist en nieuwe creatieve spil Jordan Rudess. De hoofdingrediënten in “On The Backs Of Angels” zijn tekenend voor het album. Het is een dromerige, keyboardgedreven introsong met zware riffs die op de achtergrond gemixt zijn, een catchy hook met Labrie in een glansrol en een obligate monumentale gitaarsolo. Daarnaast valt het op dat drummer Mike Mangini het niet moet hebben van het bombastische slagwerk van zijn voorganger. “On The Backs Of Angels” is niet meteen Dream Theaters meest indrukwekkend nieuwe song, maar bewijst dat de band terug wil naar een meer pure prog-sound. Helaas is het geen song die blijft hangen.
Ook in “Build Me Up, Break Me Down” passeren honderden verschillende keyboardnoten. Een licht slaapverwekkend Dream Theater op automatische piloot dreigt even tot headbangbaar gitaarwerk, lichte screams en stevige key-breaks je wakker schudden. Ook het dynamische “Lost Not Forgotten” is best te pruimen. Eindelijk horen we straffe drums: mokerslagen en rollende dubbele basdrums die oproepen om de nekspieren los te schudden. Maar het zijn vooral het duizelingwekkende gitaarspel en het razendsnelle piano- en Hammondwerk die de ogen (pardon, oren) doen uitwrijven. Net als in het geniale “Breaking All Illusions”, de beste song van de plaat, vechten Petrucci en Rudess met hun instrumenten acrobatische duels uit. De progfans kicken hier ongetwijfeld op, voor anderen zal het virtuoze geweld al gauw iets te veel van het goede zijn.
Op A Dramatic Turn Of Events missen we dan ook spannende, meeslepende nummers die niet alleen gelijk staan aan vernuftige gitaar- en pianosolo’s. Op dat vlak waren de twee voorgangers zonder twijfel interessanter. Met een instrumentaal hoogstandje minder had “Outcry” bijvoorbeeld je vanaf de eerste minuten al naar de keel gegrepen.
Bovendien is hier een weinig samenhangende plaat te horen. Uiteraard is een zeemzoet, emotioneel rocknummer als “This Is The Life” verplichte kost op een Dream Theater-plaat. We krijgen een beetje een déjà-vugevoel, maar dankzij LaBries vocale glansprestatie, het bloedmooie gitaarspel en de koorgezangen is het een van de sterkere ballades van de band. Met een slappe ballade als “Far From Heaven” of een langdradig, duister beuknummer (“Bridges In The Sky”, het enige agressieve nummer) valt er veel minder te beleven. Beide nummers halen de vaart uit een album dat een lange muzikale ontdekkingstocht kon zijn.
In de filmische afsluiter “Beneath The Surface” komen LaBries engelenstem en de strijkersamples volledig tot hun recht. Voor een keer wordt het technische geneuzel grotendeels achterwege gelaten. Het nummer is een emotionele rollercoaster die je van begin tot einde meesleurt. Het grootste lichtpunt op de plaat is dan ook James LaBrie; hij blijft er vocaal gezien enorm op vooruit gaan. Sta ons toe om bij de rest van de meestermuzikanten veeleer van een status-quo te spreken. A Dramatic Turn Of Events klinkt bij momenten ontzettend technisch en melodisch, maar weet amper te verrassen. Het album is een essentiële aanvulling in de collectie van iedere progfan, maar de vraag is of Dream Theater zonder Portnoy nog veel nieuwe zieltjes zal bij winnen.
