Als er één ding is dat ik heb geleerd van de ontelbare crappy
romcoms die ik de afgelopen jaren heb moeten ondergaan, dan is het
toch wel dat ze zelden tot nooit iets echt te vertellen
hebben over liefde en relaties. Dat zuigt, want uiteindelijk zit je
toch maar stiekem te hopen op een waarachtig momentje tussen de
steeds terugkerende shitstorm van melige pruillippen,
geforceerde colgategrijnzen en platgetreden clichépaden. Maar
wanneer er om de zoveel tijd dan toch een helder sterretje
voorbijflitst dat de liefde op een originele, herkenbare en
zielsverlichtende manier behandelt, dan wil ik gerust nog een paar
jaar opgescheept zitten met meneer McConaughey en mevrouw Jessica
Parker. Want ‘(500) Days of Summer’, een bitterzoete romcom die
even weemoedig als sprankelend het scherm overvalt, zit er wel
degelijk boenk op en mag zich met gemak nestelen naast
iconische relatiekomedies ‘Annie Hall’ en ‘When Harry Met
Sally’.
In ‘(500) Days of Summer’ valt wenskaartenschrijver en romantische
ziel Tom (Joseph Gordon-Levitt) voor de lichtjes excentrieke Summer
(Zooey Deschanel). Maar, zoals de voice-over droogjes meedeelt, is
dit in geen geval een love story. Wat volgt is een
non-lineair verslag van Toms herinneringen aan Summer, het
droommeisje waarvan hij denkt dat ze de ware is. Van dartele
verliefdheid langs onzekere stiltes over frustrerende uitbarstingen
tot de wrange desillusies na de break-up. Love
sucks en Tom zal het geweten hebben.
Als de hokjes moeten bovengehaald worden, dan is ‘(500) Days of
Summer’ wellicht nog het makkelijkst onder te brengen bij de –
gruwel – romantische komedies, maar het langspeeldebuut van
videoclipfilmer Marc Webb gaat gelukkig net iets dieper dan de
gebruikelijke genre-exploten. Met een bittere draai aan de ‘boy
meets girl’-premisse en met dezelfde mannelijke point of
view als het thematisch verwante ‘High Fidelity’ (niet
toevallig dat beide protaganisten vluchten in sad British pop
music), ontpopt ‘(500) Days’ zich tot een herkenbare relatiekomedie
die zich voortbeweegt langs dezelfde grillige weg als de op- en
ondergang van een romance. Het is cool in beeld gebracht, barst van
de creatieve vondsten en bevat de typische excentrieke
karaktertrekjes die eigen zijn aan een eigenzinnige indie, maar
onder de oppervlakte schuilt ook een stevig bonkend hart, dat de
film diepgang en waarachtigheid meegeeft.
Want ook al zijn de genre- en clichédoorbrekende spielereien van
Webb nog zo geestig om naar te kijken (de regisseur beheerst de
fragmentarische aanpak op een sublieme harmonische wijze), het is
de eerlijke blik die ervoor zorgt dat je wordt meegesleept in Toms
idealistische zoektocht naar the one. Een queeste die hem
ironisch genoeg leidt naar de cynische en onafhankelijke Summer. En
daar draait het hem dus om. Tom kan alleen gelukkig zijn als hij
zijn soulmate heeft gevonden, terwijl Summer zonder
problemen kan leven zonder dat gedoe rond relaties en
verplichtingen (‘je gelooft toch niet in de liefde?’ gooit ze
vlakaf in Toms gezicht). Frustrerend op zijn minst en herkenbaar
voor zowat iedereen die ooit dacht de ware te hebben gevonden. En
zo krijg je een bitterzoete analyse van het concept liefde, zonder
dat Webb de al te zeemzoeterige of pathetische weg kiest. Net zoals
de emoties van Tom is ‘(500) Days’ tegelijk vluchtig, dromerig
romantisch, confronterend en pijnlijk. En toch blijft er een
optimistische feelgood vibe hangen waardoor de prent nooit
zijn lichtvoetig karakter verliest.
De spitsvondige aanpak waarmee debutant Webb zijn
niet-zo-romantische komedie presenteert is dan ook nog eens om de
duimen en vingers bij af te likken. De tijdssprongen zorgen voor
een inventieve montage, terwijl de speelse manier waarop de kijker
wordt uitgenodigd in het hoofd van Tom even grappig als ontroerend
werkt. Onmogelijk om niet met een brede glimlach te genieten van
het euforische fantasie-dansnummertje en je moet al een
ongelooflijk koude patat zijn om helemaal niks te voelen tijdens de
split-screenscène waarin Toms realiteit en verwachtingen
hartverscheurend naast elkaar worden geplaatst. Geen scène gaat
voorbij of er wordt wel creatief omgesprongen met het concept, het
non-lineaire verloop en de talloze verborgen details die het
clevere scenario te bieden heeft. Het meest schattige Ikea-bezoekje
van het jaar, de cinefiele dagdroompastiche op nouvelle vague, de
liftscène met The Smiths, stuk voor stuk memorabele momenten die je
even hoog doen zweven als Tom.
Maar het zijn de acteurs die het afmaken en van ‘(500) Days’ zo’n
onweerstaanbare pretoogjeservaring maken. Zonnestraalverschijning
Zooey Deschanel liep zichzelf de afgelopen jaren steeds meer in de
kijker in charmante bijrollen (enkel in het affreuze ‘The
Happening’ was ze pijnlijk miscast) na haar alternatieve doorbraak
in ‘All the Real Girls’. Hier is ze perfect gecast als het
verrukkelijke, maar ongrijpbare droommeisje dat Toms hoofd zodanig
op hol brengt dat hij eigenlijk niet ziet dat hun gevoelens niet zo
synchroon lopen. En wat een stem, rauwkes. Maar het is
indie darling Joseph Gordon-Levitt (op ‘G.I. Joe’ na bijna
exclusief te zien in cinefiele pareltjes zoals ‘Mysterious Skin’ en
‘Brick’) die de film van een kwetsbaar emotionele kern voorziet als
de ongewone romantische held die de levensles der levenslessen, en
alle blutsen en builen die erbij horen, moet ondergaan. Enfin, een
perfect koppel, net omdat ze niet perfect zijn.
De atypische romantische komedie ‘(500) Days of Summer’ is
anderhalf uur pure filmmagie voor iedereen die hunkert naar een net
iets originelere en frissere kijk op liefde en relaties. Even hip
als de soundtrack, even triest als de puppyblik van Joseph
Gordon-Levitt en even betoverend als de grote blauwe kijkers van
Zooey Deschanel. Een heerlijke coup de foudre om te
koesteren, het zou wel eens de ware kunnen zijn.
