Deja Vu




Ik zie hem al zitten op zijn plastieken troontje, producergigant
Jerry Bruckheimer die tot de vaststelling komt dat hij eigenlijk
nog nooit een film heeft gemaakt over tijdreizen. “Holy
fuck
“, moet die gedacht hebben, “daar kunnen we nog wat geld
uitvijzen”. In allerijl werd zijn buddy Tony ‘ik heb meer flashy
helicoptershots nodig, dammit!’ Scott opgetrommeld om het high
concept-ideetje in een hippe verpakking te proppen. Vervolgens
kreeg Denzel Washington een vette paycheck om wat gravitas
toe te voegen en Jerry kon zijn lulkoek nog maar eens zonder gêne
aan de popcornvreters verkopen. Ergens daarboven moeten ze het plan
gehoord hebben, want net voor de opnames van start gingen,
passeerde Katrina langs New Orleans om de filmlocaties onder water
te zetten. Maar het mocht niet baten; Bruckheimer en Scott lieten
zich niet intimideren door goddelijke krachten en keerden terug om
hun klassieker in wording af te maken. En op die manier kan het
publiek alsnog genieten van ‘Deja Vu’, een science-fictionthriller
met genoeg van de pot gerukte mumbo jumbo in zijn dure etalage dat
ik alvast mijn persoonlijke record wenkbrauwfronsen heb
gebroken.

We bevinden ons nog altijd in een Bruckheimervehikel, dus moet het
verhaal openen met een ontploffingsscène, liefst zo spectaculair
mogelijk. Deze keer moet een ferry in New Orleans eraan geloven,
waarbij meer dan vijfhonderd arme zielen omkomen. Expert Doug
Carlin (Denzel Washington) wordt naar de crime scene
gestuurd om het bloederige zaakje te onderzoeken en ontdekt dat de
moord op een zekere Claire Kuchever (Paula Patton) wel eens verband
zou kunnen hebben met de aanslag. Hij wordt gerekruteerd door een
FBI-agent (Val Kilmer die zijn overtollige vet van Alexander maar niet
kwijtraakt) om een ‘special unit’ te assisteren bij hun onderzoek.
Die unit gebruikt een hoogtechnologische infrastructuur om via
beelden uit het verleden sporen te vinden die zouden kunnen leiden
naar de dader (een soort omgekeerde Minority Report-methode).
Later ontdekt Carlin dat die retroactieve satellietverbinding
eigenlijk een tijdsvenster is en de mogelijkheid biedt om het
verleden te veranderen. Na heel wat pseudo-wetenschappelijk gelul
(iets met wormgaten, een blad papier en rimpels in het water)
beslist Carlin de tijdsmachine in te kruipen om het meisje te
redden en de aanslag te verijdelen. Misschien kan hij onderweg ook
de plotgaten eens vullen.

Fans van Tony Scotts kinetische videoclipstijl zullen het niet
graag hebben, maar de uitbundige spast laat zich met ‘Deja Vu’
minder irritant opmerken dan anders. Nadat de kakofonie aan beelden
en geluid uit Domino bloedende ogen en
oren veroorzaakte bij het publiek, kon Scott ook moeilijk verder
gaan met zijn hutsepot aan stroboscopische jump cuts,
lelijke kleurenfilters en rondtollende camerabewegingen. Deze keer
wordt die typische Scottmanie beperkt tot de flashy beelden die het
verleden reconstrueren. Het is nog altijd teveel en te druk, maar
het is tenminste inhoudelijk een klein beetje verantwoord en dat is
al een grote stap voor Tony. Terwijl er in Domino en Man on Fire nauwelijks
een shot zat dat langer duurde dan anderhalve seconde, krijgen we
hier de mogelijkheid om tot tien te tellen vooraleer Scott naar de
andere kant van de set holt om vandaar de conversatie tussen twee
acteurs verder vast te leggen (bij voorkeur vanuit een helikopter
en als het even kan in slow-motion). Niet dat Scott zich plots
ontpopt heeft als een Ingmar Bergman voor de MTV-generatie, maar
‘Deja Vu’ is toch een minder opgefokte bedoening geworden, die
minder vermoeiend is om naar te kijken. Tot zover het goede
nieuws.

Het grote probleem met ‘Deja Vu’ is niet zozeer dat het concept
nogal vergezocht en onnozel is, maar dat de makers het noodzakelijk
vinden om er een veel te ingewikkelde uitleg aan te geven. Nadat
Denzel een half uur CSI: New Orleans heeft mogen spelen, wordt hij
geïntroduceerd met het time travel-systeem en de nerdy
kwantumfysici die zich met die kermis bezighouden. En dan zijn ze
daar met hun wormgaten, Einstein-theorieën en wat weet ik nog
allemaal. Denzel zijn mond staat een beetje halfopen van onbegrip,
een nerd (Adam Goldberg) legt het wetenschappelijk uit, Denzel
kijkt (met het mondje nog een beetje verder open) naar Val Kilmer
en Val mag er een populistische verklaring aan geven zoals ‘hey,
Denzel, eigenlijk is in de spiegel kijken ook door de tijd reizen
want de reflectie heeft een nanoseconde nodig om het beeld te
projecteren’. Bart Peeters in ‘Hoe?Zo!’ is er niks tegen. Die
scènes leggen niet alleen het verhaal te lang stil, maar zorgen er
ook voor dat je als kijker veel kritischer naar ‘Deja Vu’ begint te
kijken omdat ze hun gimmick serieuzer nemen dan noodzakelijk.

Er zijn nochtans ook clevere momenten te vinden. Zo wordt de plot
vrij interessant gehouden door Denzel zijn onderzoek te laten
leiden door aanwijzingen en sporen uit het verleden (al dan niet
van zichzelf). Maar het meest inventieve ‘spelen met de
tijd’-stukje is toch wel een geflipte car chase waarin
Denzel met een Humvee (uitgerust met een time travel-helm) in het
heden de dader in het verleden achterna zit. Complete bullshit,
maar het is goed gemaakt, spannend en amusante nonsens. Wanneer
Denzel dan ook effectief naar het verleden reist met een
tijdscapsule (krék de nieuwe wasmachine van Miele) loopt het
allemaal een beetje uit de hand: de plotgaten worden te groot en de
suspension of disbelief loopt steeds meer scheuren op. Het
helpt ook niet dat Scott het noodzakelijk vindt om een soort
romance te creëren tussen Carlin en Claire. Van cyberthriller naar
sciencefiction is al een gewaagd sprongetje, maar om daartussen nog
eens een romantische tussenstop te houden, dat is net iets te veel
willen. Zeker omdat Scott toch veel meer interesse heeft in zijn
hi-tech snufjes en gadgets dan in een romance tussen mensen van
vlees en bloed.

Denzel Washington blijft natuurlijk een meer dan degelijke
leading man die zich probleemloos staande houdt tussen al
dat gezever over tijdreizen. Niks zo geruststellend als een Denzel
die tegen de wetenschappers zegt ‘gastjes, zouden jullie mij die
paradoxale troep eens in normale taal kunnen uitleggen ja?’. Hij
heeft nu eenmaal het charisma (zie hem cool wezen met zijn
zonnebril wanneer Scott in slow-motion rond hem heen staat te
filmen) en de attitude om een standaardrolletje
interessanter te maken dan het eigenlijk maar is. Paula Patton is
dan weer degelijk genoeg als de vrouw in nood en James Caviezel
neemt afstand van zijn Jezus door een geloofwaardige psychopaat
neer te zetten. Enkel Val Kilmer loopt er een beetje verwaarloosd
bij als tweede viool. Wetende dat hij tien jaar geleden (toen hij
nog een semi-ster was) wellicht zelf de rol van Denzel zou kunnen
gespeeld hebben, maakt het alleen maar pijnlijker voor de acteur
waar half Hollywood niet meer mee wil werken.

Tony Scott die wat minder obsessief op de knopjes van zijn camera
staat te stampen en een solide vertolking van Denzel Washington
maken van ‘Deja Vu’ een matige meevaller. Het houdt weinig steek en
het is bijlange niet zo slim als het denkt te zijn, maar ik hield
er niet de gevreesde barstende koppijn en epilepsie-aanval aan
over. Dat is meer dan ik had durven hopen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in

een × een =